Phát triển kinh tế đồng thời với việc bảo đảm an sinh xã hội luôn luôn là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước. Thời gian qua, Chính phủ đã liên tục ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ kịp thời, hầu hết các đối tượng là người nghèo, các gia đình khó khăn đều được tiếp sức vượt khó.
Theo Nghị định 13/2010/NĐ-CP của Chính phủ mới ban hành, kể từ ngày 13/4 tới, sẽ mở rộng đối tượng được hưởng bảo trợ xã hội (BTXH).
Đồng thời, mức mức trợ cấp xã hội (TCXH) tối thiểu hàng tháng cũng sẽ tăng thêm 50%, từ 120.000 đồng lên 180.000 đồng (hệ số 1). Do vậy, mức trợ cấp cụ thể của từng đối tượng sẽ được tăng thêm 50%.
Hỗ trợ y tế, kinh tế, tăng cường trí thức
Bên cạnh đó, Chính phủ ưu tiên dành các chương trình, dự án có tài trợ quốc tế cho các vùng khó khăn. Dự án hỗ trợ y tế ĐBSCL nhằm nâng cao năng lực hệ thống y tế, tăng cường khả năng tiếp cận, sử dụng dịch vụ y tế của người dân (đặc biệt là người nghèo) có tổng vốn 85 triệu USD (vốn vay Ngân hàng Thế giới gần 90%), thực hiện từ tháng 9/2006 đến cuối năm 2010 là một minh chứng.
Đến nay, dự án đã hỗ trợ 30% mệnh giá thẻ BHYT cho hơn 600.000 người nghèo và cận nghèo; đầu tư thiết bị y tế cho 17 bệnh viện trong khu vực ĐBSCL; triển khai công tác quản lý và giám sát dịch hệ thống y tế dự phòng…
Dự kiến, dự án sẽ tiếp tục thực hiện trong năm 2010 với mục tiêu 740.000 người nghèo và cận nghèo có nhu cầu mua bảo hiểm y tế (BHYT) ở ĐBSCL sẽ được hỗ trợ 30% mệnh giá thẻ BHYT. Dự án này còn hỗ trợ mua thiết bị cho 19 bệnh viện, trang bị mô hình phục vụ dạy và học cho 11 trường cao đẳng và trung học y tế, trang trải một phần viện phí cho 900 người nghèo, người cận nghèo mắc bệnh hiểm nghèo vùng ĐBSCL...
Trên bình diện kinh tế, sau 3 năm thí điểm, trong năm 2010 Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam (VBSP) sẽ chính thức triển khai dịch vụ tiết kiệm dành riêng cho người nghèo. Người dân chỉ cần có từ 5.000 – 10.000 đồng cũng có thể tham gia gói dịch vụ này.
VBSP sẽ ủy thác qua các tổ tiết kiệm và vay vốn thu những món tiền nhỏ vào bất cứ giờ nào trong ngày nếu người nghèo có nhu cầu. Mức lãi suất áp dụng cho hình thức gửi tiết kiệm này sẽ có mức bằng khoảng 60% - 70% lãi suất thị trường của các ngân hàng thương mại.
Tiếp đó, đầu năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt dự án “Tăng cường trí thức trẻ tình nguyện đến công tác tại các khu kinh tế quốc phòng giai đoạn 2010 - 2020” với mục tiêu cụ thể là gắn phát triển kinh tế-xã hội với củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ở địa bàn chiến lược.
Đồng thời, tạo việc làm và môi trường để trí thức trẻ phát huy những kiến thức đã được học để vận dụng vào thực tế, qua đó tự khẳng định bản thân, tích lũy kinh nghiệm công tác, rèn luyện đội ngũ trí thức trẻ gắn bó với nhân dân nơi khó khăn, vùng sâu, vùng xa.
Tiếp tục hỗ trợ học sinh, sinh viên
Năm học 2010 - 2011, Chính phủ giao Ngân hàng Chính sách xã hội huy động khoảng 10.000 tỷ đồng, trong đó năm 2010 huy động 4.000 - 5.000 tỷ đồng, để tiếp tục thực hiện chương trình tín dụng - hỗ trợ cho vay đối với học sinh, sinh viên (HS-SV). Ngân hàng Chính sách xã hội sẽ chủ trì về huy động vốn xã hội cho chương trình thông qua kêu gọi và có chính sách khuyến khích các ngân hàng thương mại mua trái phiếu của Ngân hàng Chính sách xã hội được Chính phủ bảo lãnh.
Năm 2010 chương trình vẫn giữ mức cho vay 860.000 đồng/HS-SV/tháng. Đồng thời, chương trình thực hiện trên nguyên tắc “4 biết” từ cấp bộ, địa phương, ngân hàng cho đến nhà trường phải biết về: danh sách người vay và kế hoạch trả nợ, số lượng HS-SV hiện đang vay vốn, sử dụng vốn vay như thế nào...
Được biết, sau 3 năm thực hiện, đến nay đã có gần 1,7 triệu HS-SV trên cả nước được vay vốn từ chương trình. Chính phủ đã bố trí 18.000 tỷ đồng cho chương trình, Ngân hàng Chính sách xã hội đã cho vay 17.842 tỷ đồng...
Thúc đẩy chương trình nhà ở xã hội
Năm 2009 là năm khởi đầu khá quyết liệt của chương trình nhà ở xã hội do Chính phủ khởi xướng. Đến thời điểm này, Cục Quản lý nhà và thị trường BĐS (Bộ Xây dựng) cho biết, cả nước đã có 89/95 dự án nhà ở sinh viên được triển khai. Ngoài ra, 24 dự án nhà ở công nhân và 31 dự án nhà ở cho người thu nhập thấp đã khởi công xây dựng.
Để tháo gỡ những khó khăn và thúc đẩy chương trình nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng đang phối hợp cùng Ngân hàng Phát triển Việt Nam nghiên cứu triển khai thực hiện cơ chế hỗ trợ cho các doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà ở thu nhập thấp vay vốn tối đa 70% tổng mức đầu tư dự án, với mức lãi suất ưu đãi (6%-7%/năm), thời hạn vay từ 10-15 năm. Theo kế hoạch sẽ triển khai khoảng 30 dự án thí điểm trong năm 2010.
Bên cạnh đó, Bộ cũng khuyến khích các địa phương, các cấp cần quan tâm, chỉ đạo đẩy mạnh công tác quy hoạch, tạo quỹ đất dành để xây dựng nhà ở thu nhập thấp trên từng địa bàn cũng như cải cách thủ tục hành chính nhằm rút ngắn tiến độ triển khai các dự án nói trên.
Cùng trong thời điểm này, Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt Danh mục dự án phát triển nhà ở sinh viên (SV) bằng nguồn trái phiếu Chính phủ năm 2009 đã được phân bổ.
Theo đó, Chính phủ phân bổ vốn đầu tư từ trái phiếu Chính phủ năm 2009 gồm 1.425 tỷ đồng cho các dự án này, dự kiến sẽ đáp ứng vấn đề nhà ở cho 127.619 SV. Trong đó, Hà Nội được phân bổ 625 tỷ đồng đáp ứng nhu cầu cho 24.000 sinh viên; TPHCM được phân bổ 800 tỷ đồng đáp ứng nhu cầu cho 75.200 SV.
Vũ Trọng
