|
| Binh sĩ NTC chỉ vào miệng cống, nơi được cho rằng ông Ca-đa-phi trốn trước khi bị bắt. Ảnh: AFP |
Chạy trốn khỏi boong-ke
Ngày 18-10, lực lượng nổi dậy đã ép quân của cựu lãnh đạo Li-bi vào khu dân cư rộng 585m2 ở Xơ-tê, còn gọi là Vùng lân cận số 2, song họ vẫn phải hứng chịu hỏa lực từ các tòa nhà xung quanh. Cuộc tấn công cuối cùng vào Vùng lân cận số 2 bắt đầu vào lúc 8 giờ sáng ngày 20-10. Quân nổi dậy đã dùng hai xe tăng, pháo và hàng chục khẩu súng phòng không nã đạn vào một khu vực nhỏ gồm các tòa nhà văn phòng và dân cư. Rồi, hàng trăm chiến binh Hội đồng dân tộc chuyển tiếp bắt đầu tiến vào khu vực. Sự kháng cự của các tay súng bắn tỉa đánh thuê người Bắc Phi và quân sĩ trung thành với ông Ca-đa-phi đã bị bẻ gãy từng điểm một, một số đầu hàng trong khi một số khác chọn cách chiến đấu tới cùng.
Trong boong-ke chỉ huy tạm thời, nơi ông Ca-đa-phi và các trợ lý thân cận trú ẩn trong 10 ngày qua, một kế hoạch chạy trốn đã được tiến hành với 100 chiếc xe ô tô, trong đó có 5 chiếc xe chở ông Ca-đa-phi và những người thân cận chủ chốt. Đoàn xe được chia ra và đi theo hai con đường. Nhóm chính có khoảng 75 người đi theo đường chính. Nhóm còn lại đi theo ven con đường hướng ra sa mạc để đi về phía nam. “Họ chạy trốn khi chúng tôi vừa thức dậy để làm lễ cầu nguyện”, A. Mô-ha-mát (A. Mohammad), thuộc lực lượng của Hội đồng dân tộc chuyển tiếp (NTC) kể lại.
Từ trên không, máy bay của NATO đã phát hiện được một đoàn xe lớn xuất hiện từ Vùng lân cận số 2 và xác định đó là đoàn xe của ông Ca-đa-phi. Đây chính là một mục tiêu có giá trị. Đoàn xe này rất đồ sộ và có tín hiệu mệnh lệnh được phát ra từ đó. Và, NATO đã tấn công.
Ban đầu, máy bay Mỹ không người lái đã giội tên lửa xuống đoàn xe. Tiếp đó, lúc 8 giờ 30 phút sáng, các máy bay chiến đấu của Pháp tiến hành đợt tấn công thứ hai khi đoàn xe tăng tốc chạy về phía tây Xơ-tê, dọc theo quốc lộ. 15 chiếc xe tải chở vũ khí đã bị phá hủy trong vụ tấn công. Ông Ca-đa-phi bị thương và được một nhóm người trung thành đưa tới trú ẩn ở một cống nước gần đó. Lực lượng của NTC đã khai hỏa trước khi tiến về nơi nhà cựu lãnh đạo này đang ẩn nấp.
Kết cục bi thảm
Ông Ca-đa-phi đã bị các binh sĩ thuộc chính quyền lâm thời bắt khi đang trốn trong cống thoát nước nằm dưới một đường cao tốc gần Xơ-tê. Tình huống chính xác về cái chết của ông Ca-đa-phi hôm 20-10 vẫn chưa rõ ràng với những thông tin trái ngược. Tuy nhiên, những thước phim về khoảnh khắc hỗn loạn cuối cùng trong cuộc đời của Đại tá Ca-đa-phi cung cấp một chút manh mối về những điều đã xảy ra. Người ta biết rằng những khoảnh khắc cuối cùng của cựu lãnh đạo Li-bi cũng đẫm máu như cuộc nổi dậy lật đổ ông.
Theo Roi-tơ, ông Ca-đa-phi vẫn còn sống khi bị bắt. Trong một đoạn phim được quay bởi một người trong đám đông và sau đó được phát trên truyền hình, ông Ca-đa-phi có vẻ bị quáng mắt và bị thương khi được kéo trên ca-pô một chiếc xe. “Giữ ông ta sống, giữ ông ta sống”, một ai đó hét to. Ông Ca-đa-phi sau đó biến mất khỏi màn hình và tiếng súng vang lên. Một nguồn tin cao cấp từ NTC nói với Roi-tơ: “Họ bắt sống ông ta và khi ông ta đang được mang đi, họ đánh đập và sau đó giết ông ta. Ông ta có lẽ đã chống cự”.
Trong một tuyên bố dường như trái ngược với những sự kiện xảy ra trong đoạn phim, NTC nói ông Ca-đa-phi bị giết trong một cuộc đọ súng nổ ra giữa lực lượng NTC với những vệ sĩ trung thành của cựu lãnh đạo sau khi ông bị bắt. Ông Ca-đa-phi còn sống khi bị bắt nhưng đã chết vì vết thương ở đầu khi trên đường đến bệnh viện, theo Thủ tướng lâm thời chính quyền Li-bi M. Gi-brin (M. Jibril). NTC nói họ không ra lệnh giết ông Ca-đa-phi.
Cũng có những phiên bản khác của câu chuyện. Một binh sĩ của NTC cho biết, ông Ca-đa-phi bị chính vệ sĩ của ông bắn bị thương vào phút chót. Một quan chức giấu tên của NTC thì kể cảnh tượng đầy bạo lực về cái chết của ông Ca-đa-phi. “Họ (các binh sĩ của NTC) đánh đập ông ta một cách tàn nhẫn và sau đó giết ông ta. Đây là một cuộc chiến tranh”.
Theo tờ Thời báo Niu Y-oóc, phiên bản chính thức về các sự kiện do chính quyền lâm thời của Li-bi cung cấp không được hỗ trợ bởi những hình ảnh và thước phim xuất hiện trên mạng trong 24 giờ qua, làm dấy lên những câu hỏi về khả năng kiểm soát của chính quyền với các tay súng trong một đất nước vốn bị chia rẽ theo khu vực và bè phái. Các tường thuật trái ngược về sự kiện trên dường như phản ánh một sự bất ổn sẽ ám ảnh Li-bi sau cái chết của ông Ca-đa-phi.
THU TRANG