“Sức khỏe” của các nhà mạng sau khi đã dồn sức tham gia cuộc đua cung cấp dịch vụ để giành giật thị phần đang trở thành câu chuyện nóng ở thời điểm mở đầu năm 2012.
Thực tế trên đúng như nhận định của ông Lê Nam Thắng, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông hồi giữa năm 2010 rằng, chỉ những doanh nghiệp đủ tiềm lực mới có thể tiếp tục tham gia thị trường. Câu chuyện nhập EVNTelecom về Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) được xem là đòn “nắn gân” đầu tiên đối với hoạt động của các nhà mạng nhỏ.
Tại thời điểm này, Viettel đang tiếp nhận toàn bộ và nguyên trạng EVNTelecom với mục tiêu hoàn tất trong tháng 1/2012. Như vậy, từ năm 2012, sẽ chỉ còn 6 doanh nghiệp hoạt động viễn thông di động, thay vì 7 doanh nghiệp. Tuy nhiên, con số này, theo nhận định của ông Laurent Zylberberg, Tổng giám đốc Orange France Telecom tại Việt Nam, vẫn là quá nhiều và là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự phát triển không bền vững của thị trường.
Các chuyên gia trong ngành cũng cho rằng, với tiềm lực quá yếu của một số doanh nghiệp viễn thông nhỏ hiện nay, cùng với việc quyết định Nhà nước chỉ nắm cổ phần chi phối của 5 doanh nghiệp viễn thông có hạ tầng mạng có hiệu lực từ tháng 12/2011, sẽ còn những vụ mua bán, sáp nhập được thực hiện trong tương lai gần.
Trong các nhà mạng nhỏ (gồm EVNTelecom, S-Fone, Vietnamobile, Beeline), không chỉ EVNTelecom gặp khó khăn, mà S-Fone cũng trong tình cảnh không ổn định về “sức khỏe”. Mặc dù đã được chấp nhận chuyển đổi sang mô hình liên doanh thay cho hình thức Hợp đồng hợp tác kinh doanh trước đây, nhưng đã hơn 1 năm kể từ ngày được chấp thuận, S-Fone vẫn chưa tìm được đối tác chiến lược cho mình.
Nhìn nhận vấn đề này, TS. Mai Liêm Trực, nguyên Thứ trưởng Bộ Bưu chính và Viễn thông cho hay, EVNTelecom hay S-Fone hoạt động không hiệu quả không phải do lựa chọn sai công nghệ. “Đó là do sai lầm về chiến lược đầu tư, do quản trị doanh nghiệp và sự hỗ trợ không nhiệt tình của ‘ông chủ’ công nghệ CDMA”, ông Trực nói.
Còn với Beeline, ông Michael Cluzel, Tổng giám đốc GTel Mobile (đơn vị điều hành mạng Beeline) cho biết, kết thúc năm 2011, các hoạt động kinh doanh của Beline đều nằm trong tầm kiểm soát và đúng theo kế hoạch đề ra. Không thấy có dấu hiệu về tài chính có thể gây khó khăn cho việc giải ngân nốt 304 triệu USD còn lại của bên liên doanh theo cam kết rót thêm 500 triệu USD vào mạng Beeline trong giai đoạn 2011-2013. Như vậy, có thể hiểu, trong năm 2012, Beeline sẽ tiếp tục được “tẩm bổ” để nâng thể trạng tốt lên trong cuộc cạnh tranh khốc liệt trên thị trường.
Mặc dù xu hướng bị thâu tóm của các nhà mạng nhỏ là điều tất yếu trong năm 2011, cũng như giai đoạn sắp tới, nhưng ông Trực cũng cho rằng, việc sáp nhập các doanh nghiệp viễn thông cần dựa trên đàm phán giữa các doanh nghiệp với nhau, dưới sự “cầm trịch” của cơ quan quản lý nhà nước, nhằm tránh tình trạng tạo gánh nặng cho doanh nghiệp sau khi thực hiện sáp nhập hay mua bán.
Cùng chung quan điểm, ông Laurent Zylberberg nhận xét, điều quan trọng là phải dựa trên thực tế của chính các doanh nghiệp để lựa chọn phương thức tái cấu trúc theo hướng sáp nhập hay bán cổ phần.