Tuy nhiên, người đi vay khá dè dặt, nhất là các doanh nghịệp (DN) – dù nhu cầu vay vốn thời điểm này thường khá cao.
Nhiều NH cho rằng, việc ban hành quy định về LS thỏa thuận chính là lực đẩy cho lưu thông tiền tệ vốn đang có chiều hướng "ách tắc".
Thực chất, đó chỉ là cách nói của phía NH, bởi LS thỏa thuận xem ra cũng chẳng có gì mới so với việc khống chế mức LS trần trước đây. Vì lâu nay, các NH đâu chỉ dừng lại ở cách tính LS huy động không quá 10,5%, cộng thêm biên độ để ra LS cho vay. Hầu hết đều cộng thêm đủ các loại phí, dẫn đến LS cho vay lên đến 15%-16%/năm. Vậy LS thỏa thuận liệu có là cách để hợp thức hóa mức lãi cao hơn LS trần?
Khách hàng tìm hiểu thủ tục vay vốn ở ngân hàng Đông Á - Ảnh: P.Huy
Hiện nay, nhiều NH giới thiệu các chương trình cho vay tiêu dùng (mua nhà, mua xe, du học...) và sản xuất với thời gian nới rộng từ 3-10 năm. Tuy nhiên, áp lực về LS tăng vọt đã khiến người đi vay chùn bước. Với cách tính "thăm dò” của các NH hiện nay: LS huy động 10,5%, cộng với chi phí khuyến mãi khoảng 0,5% và biên độ 3% theo quy định thì LS cuối khoảng 13%-14%, từ đó đưa ra LS cho vay từ 17% đến 18%. Ông Đàm Thế Thái - Giám đốc khối vay cá nhân ABBank cho biết, nếu các NH đều đưa ra mức LS như vậy, và đó cũng là ngưỡng chấp nhận của khách hàng thì sẽ không có những cuộc đua LS.
Tuy nhiên, với những con số điều chỉnh trên, tức người đi vay phải vay vốn với mức lãi cao sẽ kéo theo giá thành phẩm tăng, sức ép lại đè lên vai người tiêu dùng.
Có một thực tế, dù được gọi là thỏa thuận, nhưng NH đưa ra mức lãi nào, khách hàng buộc phải đồng ý. Bởi họ không có nhiều lựa chọn. Chưa kể, chính sách mới lập tức có hiệu lực ngay cả với các khoản vay cũ. Một khách hàng phản ảnh: chị vay trước khi thông tư LS thỏa thuận ban hành, đã được tính LS thỏa thuận gần 16%/năm, nay nhận thông báo LS sẽ được "thỏa thuận" thêm lần nữa, khi NH điều chỉnh LS tăng vào tháng sau. Điều này không vi phạm hợp đồng, vì trong điều khoản có ghi NH sẽ điều chỉnh LS khi có biến động!
Đại diện các NH lý giải, khi LS mới cao hơn, khách hàng sẽ rút tiền để gửi theo LS mới, vì thế điều chỉnh thỏa thuận cũng là hợp lý. Và trong tình hình hiện nay, các NH đều cho rằng, chưa thể cho vay với mức LS thấp hơn.
Đại diện SeaBank giải thích: các NH thương mại thường tính LS cho vay dựa trên LS huy động 10,5%/năm, thêm biên độ cho phép khoảng 7% để có bảng LS cho vay, biên độ này được điều chỉnh tùy theo sản phẩm, thời hạn, những điều kiện cam kết với NH cũng như mức độ rủi ro của từng khách hàng... Từ đó, sẽ có khung giá cho từng khách hàng cụ thể.
Các NH thương mại thừa nhận, với LS hiện nay, các DN, khách hàng chắc chắn phải cân nhắc, tính toán chặt chẽ khi thương lượng với NH. Đối với vay để kinh doanh bất động sản, chứng khoán thì LS thỏa thuận có thể chấp nhận được, nhưng nếu vay để tiêu dùng cá nhân thì phải cân nhắc kỹ, nhất là khi lương bổng không điều chỉnh kịp với mức tăng LS.
Đức Phong