Trung tâm Sản xuất phim truyền hình - Đài THVN (VFC) và Hãng phim Truyền hình TP.HCM (TFS) vốn được coi là "anh cả” nhưng có vẻ như đang bị "lấn lướt". Phải chăng đã có những cuộc "dịch chuyển" trong "thị phần" phim truyền hình?
"Con đẻ” không bằng "con nuôi"
Hãng phim Việt thuộc Công ty BHD là hãng có nhiều bộ phim đã và đang phát sóng, bắt đầu từ bộ phim Cô gái xấu xí (178 tập), tiếp theo là Có lẽ nào ta yêu nhau, Bỗng dưng muốn khóc, Ngôi nhà hạnh phúc... phim nào cũng vài ba chục tập trở lên. Tiếp sau BHD là Hãng Thiên Ngân, với các phim 9 nữ tù nhân, Bà nội không ăn Pizza và Bí mật Eva đang lên sóng VTV. Phim của VFC có thời gian vắng mặt hẳn vào các buổi tối. Còn ở phía Nam, hàng chục hãng phim tư nhân thay nhau có phim trên sóng HTV, bên cạnh phim của TFS. Hãng phim Gia Đình Việt (Vifa) "chiếm sóng" chủ yếu trên HTV3. Nhiều hãng sau khi "oanh tạc" sóng phía Nam, đã tiến dần ra Bắc: Kiết Tường với Cô nàng bất đắc dĩ, Phước Sang với Đại gia đình... Trong khi đó các hãng phim phía Bắc lại "Nam du" như bộ phim Rubic tình yêu vừa phát trên HTV9 là "đứa con đầu lòng" của hãng phim tư nhân có trụ sở ở Hà Nội.
Phim Dù gió có thổi của hãng phim Chánh Phương với 200 tập
là một dự án phim xã hội hóa đang phát sóng trên HTV
Vì sao những đơn vị có bề dày làm phim từng nổi đình nổi đám lại "bỗng dưng" chịu "nhường sân nhà” cho các đơn vị xã hội hóa? Trước hết, việc các đài truyền hình liên tục mở nhiều khung "giờ Vàng phim Việt" ở các kênh đòi hỏi một lượng lớn phim Việt. Lại có những đơn vị tư nhân có mặt ngay từ những ngày đầu "nhà đài" kêu gọi làm phim giờ Vàng. Sự "hăng hái" của họ đã góp phần quan trọng thúc đẩy các đài mở rộng "thị phần" phim Việt. Có những đơn vị sản xuất với khối lượng đến 300 tập phim/năm, như Lasta. Trong cuộc cạnh tranh đó, phim của hãng phim là "con đẻ” của đài bị rớt lại được coi như... đương nhiên, xét về nhiều phía. "Nhà đài" phát phim của các đơn vị xã hội hóa có nhiều cái lợi: không phải bỏ tiền đầu tư làm phim (vì hợp tác theo phương thức đổi thời lượng quảng cáo lấy phim) và quan trọng hơn là các đài có nhiều nguồn phim để lựa chọn...
Không để khán giả "ăn" một món
Khi phim tư nhân "tung tác" trên sóng, chính "nhà đài" mới nhận ra những bất cập. Trước hết, số lượng phim không đi kèm với chất lượng do làm nhanh, làm ẩu để tiết kiệm chi phí. Sau nữa, sự bùng phát dòng phim giải trí dẫn đến mất cân đối trong cơ cấu đề tài, khiến khán giả bị "bội thực" khi phải "ăn" mãi một "món". Làm phim giải trí "dễ đủ thứ" nếu so với làm phim chính luận. Đầu tư ít hơn, dễ tìm ê-kíp hơn, qua các "cửa" duyệt phim cũng thoải mái hơn nên các nhà làm phim tư nhân thi nhau "thâm canh". Vì vậy, năm 2009, phim giải trí của tư nhân ồ ạt lên sóng HTV và VTV, có nhiều dự án kéo dài sang năm nay.
Phim giải trí bão hòa. Khán giả lại nhớ dòng phim chính luận của VFC hay phim lịch sử, dã sử của TFS. Đó là những bộ phim phản ánh được những vấn đề người xem quan tâm, khơi gợi niềm tự hào dân tộc, ý thức về truyền thống lịch sử - văn hóa và có thể nói được những vấn đề họ muốn nói, đặc biệt là với bà con nông thôn. Quả thật, ngoài Bỗng dưng muốn khóc tạo thành hiện tượng thì suốt hơn một năm vừa rồi, chưa thấy bộ phim tư nhân nào gây được tiếng vang. Không ít "nhà đài" biết thế, nhưng đã trót ký khá nhiều hợp đồng sản xuất phim giải trí đến hết năm 2010 nên... khán giả đành chịu khó ăn tiếp "món" này.
Trước tình cảnh đó, các "anh cả” đã làm gì? VFC đang cơ cấu lại sản xuất, phát triển song song cả hai dòng phim giải trí và chính luận, chỉ tiếc là mức đầu tư chưa có nhiều thay đổi để có thể kích thích đội ngũ làm nghề, trong khi các hãng phim bên ngoài luôn đưa ra những lời mời chào với thù lao hấp dẫn. Mức giá mua bản quyền kịch bản cũng không cạnh tranh được với các hãng phim tư nhân nên khó tìm được kịch bản hay.
"Năm 2010 này, phim của VFC sẽ lên sóng nhiều hơn, đặc biệt là trên kênh VTV1 để cân bằng với phim giải trí của các đơn vị xã hội hóa", một đạo diễn của VFC cho biết. Khoảng tháng 3/2010, 52 tập phim Bí thư tỉnh ủy dựa theo nguyên mẫu nguyên Bí thư tỉnh ủy Vĩnh Phúc Kim Ngọc lên sóng hứa hẹn trở thành "điểm nhấn" của phim truyền hình. TFS có Vó ngựa trời Nam là bộ phim về cuộc đời thi tướng Huỳnh Văn Nghệ cũng đang được đón đợi...
Phim truyền hình đang đứng trước vận hội lớn, bởi khán giả nước nhà đang cực kỳ ưu ái cho phim Việt. Vì vậy, các "nhà đài" cần có những nỗ lực chuyển mình, đừng để phụ lòng khán giả.
Hoàng Ngọc