Chiến dịch của thủy quân lục chiến Israel tấn công tàu hàng cứu trợ tới dải Gaza của Thổ Nhĩ Kỳ đã gây ra phản ứng tiêu cực không chỉ ở Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia sẵn sàng cắt đứt quan hệ ngoại giao với Israel, mà còn gây ra làn sóng căm phẫn mạnh mẽ của cộng đồng thế giới.
Theo thông tin của kênh truyền hình Israel, 19 người (theo nguồn tin khác, ít nhất 10 người), có mặt trên chiếc tàu hàng cứu trợ, đã thiệt mạng, và 36 người khác bị thương. Tổng cộng trên tàu đã có hàng trăm nhân viên và những thành phần cốt cán của tổ chức phi chính phủ thân Palestine, trong đó có người đoạt giải Nobel hòa bình năm 1976 Mairead Corrigan-Maguire và các đại biểu của Nghị viện châu Âu.
Liên hợp quốc đã nhanh chóng lên tiếng trước vụ tấn công. Tổng Thư kí Liên hợp quốc Ban Ki Moon thừa nhận, ông cảm thấy sốc vì những gì đã xảy ra. “Tôi lên án hành động bạo lực này. Điều quan trọng là cần điều tra đầy đủ vụ việc”, ông tuyên bố.
Đồng tình với quan điểm của Tổng thư kí Liên hợp quốc, Tổng thống Pháp Nikolas Sarkozy cũng lên án hành vi dùng vũ lực không cân xứng của lực lượng đặc nhiệm Israel. Thông báo từ điện Elyse (Paris) cho biết, Tổng thống yêu cầu “làm rõ mọi trách nhiệm của thảm kịch và giải quyết nhanh chóng trong khuôn khổ tiến trình hòa bình”.
Hôm 31/5, Bộ Ngoại giao Pháp đã triệu tập đại sứ Israel Daniel Shek. Các quan chức Bộ Ngoại giao Israel cũng bị gọi đến các Bộ Ngoại giao Bỉ, Thụy Điển, Đan Mạch, Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ để giải thích vụ việc trên.
Moscow, quốc gia thành viên trung gian trong việc giải quyết hòa bình ở Trung Đông cũng lên án hành vi này. “Moscow lên án và bày tỏ sự lo ngại sâu sắc với những vấn đề liên quan đến thảm kịch, trước hết là tình trạng thương vong của đoàn chở hàng cứu trợ. Cần làm rõ mọi sự việc đã xảy ra”, Interfax cho biết.
Bộ Ngoại giao Nga cho rằng việc sử dụng vũ khí chống lại người dân và bắt giữ tàu ngoài khơi vô căn cứ là sự vi phạm nghiêm trọng quyền quốc tế. Đồng thời, vụ tai nạn được xem như lời khẳng định Israel cần thiết phải nhanh chóng ngừng phong tỏa dải Gaza, và cần thực hiện các biện pháp thực tế để ổn định tình hình xã hội - nhận đạo đối với cư dân dải Gaza”, thông báo có đoạn viết.
Tuy nhiên, Tel Aviv cho rằng hành động của mình là hợp lý. Đại sứ Israel tại Moscow gọi hành vi của tổ chức nhân đạo là sự khiêu khích, còn phản ứng của quân đội nước mình chỉ là sự phòng vệ. Đại sứ quán nhắc lại việc Israel nhiều lần nỗ lực đề nghị các tổ chức viện trợ nhân đạo cho dải Gaza thông qua cảng Ashdod, nhưng không cho rằng, mục đích của hạm đội là gây ra sự khiêu khích dẫn đến sự tổn thất không cần thiết.
Các nhà ngoại giao Israel khẳng định, quân đội Israel tấn công những người sử dụng gươm giáo và súng ống chống lại binh lính. Vụ xung đột này khiến ít nhất 10 lính bị thương. Đề cập đến việc phong tỏa dải Gaza, đại sứ quán Israel cho rằng đó là điều hoàn toàn hợp pháp, bởi vì mục đích của việc phong tỏa là “ngăn chặn các hoạt động khủng bố với nhà nước và cư dân Israel”.
Về phần mình, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hoàn toàn ủng hộ hành động của Lực lượng Hải quân Israel và hủy bỏ chuyến thăm Mỹ của mình để nhanh chóng quay trở lại Israel.
Tuy nhiên, Ankara vẫn đang tăng cường sức ép với Tel Aviv. Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan hôm 31/5 đã yêu cầu Israel phóng thích tàu mang cờ nước mình. “Tàu Thổ Nhĩ Kỳ đã bị bắt làm con tin, chúng tôi yêu cầu Israel nhanh chóng thả tàu”, RIA Novosti dẫn lời ông Erdogan.
Nhận xét hành động của Hải quân Israel, Thủ tướng Erdogan cáo buộc họ vi phạm nghiêm trọng quyền quốc tế.