Theo những hiểu biết của giới đầu bếp tại Việt Nam, nơi khơi nguồn món lẩu nổi tiếng phải nói đến Quảng Đông – Trung Quốc. Trên thế giới, có hai trường phái ăn lẩu đại diện cho hai cực ấm và nóng: lẩu Tứ Xuyên (ấm) và lẩu Thái (nóng). Lẩu Tứ Xuyên lấy độ ngọt sâu của nước xương, của các loại rễ, củ làm trọng; lẩu Thái thì lại quan trọng vị cay, cay đến xé lưỡi, chảy nước mắt.
| |
| Đi ăn lẩu là thói quen tụ họp của tất cả các giới trong xã hội. |
Việt Nam không có một dòng lẩu “thuần chủng” nào và dường như dung hòa cả ấm và nóng vốn có trong lẩu. Ngoài ra, lẩu Việt còn có những nét độc đáo vì nguồn nguyên liệu rất riêng, rất phong phú.
Chỉ cần có nồi nước lẩu với nguyên liệu phong phú đủ loại và cái gì cho vào nhúng được với nước lẩu sẽ thành nồi lẩu. Thật khó để liệt kê các món lẩu mang phong cách Việt: lẩu tôm, lẩu cua đồng, lẩu bề bề, lẩu gầu, vách. Thậm chí lẩu chó cũng có.
Lẩu khi du nhập vào Việt Nam chỉ theo cách ăn đơn giản nấu theo kiểu thuyền chài: cá cắt khúc, nước nhúng và ít rau gia vị cho vào. Các loại rau ăn kèm cũng không phong phú như bây giờ.
Lẩu Việt phân biệt rõ với các loại lẩu khác bởi cách ăn. Không ở đâu ăn lẩu lại phải có kèm trứng vịt lộn mới ngon như ở Việt Nam. Nồi lẩu thường dành cho từ 2 – 6 người (có khi ngồi thêm cho vui: thêm bát thêm đũa chứ không thêm phần ăn), người ta tính đủ số trứng vịt lộn đã đập sẵn cho vào nồi lẩu để mỗi người một quả. Ăn trứng vịt lộn kiểu này vẫn kèm rau răm, gừng và muối chanh, ớt.
Ăn lẩu cần phải cay mới ngon. Nhưng lẩu không nên dùng sa tế mà nên dùng ớt tươi cho vào nước lẩu, vị cay sẽ ngon hơn dùng sa tế. Chúng ta có thói quen ăn lẩu là cho đồ nhúng hàng loạt vào để ăn. Tuy nhiên, bạn nên cho đồ nhúng từ từ vào, ăn hết lại nhúng tiếp thì nồi lẩu bớt nồng.
| |
| Người miền Bắc ăn rau mùng tơi, rau muốngnhúng hầu hết các loại lẩu. |
Một điều mà những người ăn lẩu ít chú ý đến đó là việc húp nước lẩu. Đa số chúng ta để đến cuối cùng mới múc nước lẩu ăn vì nghĩ lúc đó nồi nước lẩu ngon nhất. Tuy nhiên, những đầu bếp chuyên nghiệp lại khuyên thực khách nên múc nước ăn lúc nồi lẩu bắt đầu sôi ở mẻ nhúng đầu tiên. Thực khách sẽ múc một ít nước kèm ít đồ nhúng. Đây là lúc nước lẩu ngọt, thơm, có mùi nước lẩu chính. Còn để sau, đa số nước lẩu bị khét, mặn.
Lẩu Việt còn phong phú bởi các loại rau nhúng. Lẩu Tứ Xuyên hay lẩu Thái thường sẽ nhúng một vài loại rau nhất định. Nhưng ở Việt Nam, rau mùng tơi cũng có thể nhúng hầu hết các loại lẩu. Nói chung, thực khách có thể thích rau gì sẽ nhúng rau đó mà nồi lẩu vẫn ngon.
Mỗi vùng miền có những món lẩu đặc trưng cho vùng. Lẩu Việt chỉ du nhập phương pháp nấu. Cách ăn, cách thưởng thức và nguyên liệu là của Việt Nam. Ví dụ: ở Cần Thơ có lẩu mắm; Hải Phòng có lẩu cua đồng, lẩu bề bề…
| |
| Lẩu tôm càng có ở Cần Thơ. |
Lẩu mang phong cách Việt có thể ăn được trong bốn mùa, nhưng hay nhất là ăn vào mùa đông. Những buổi liên hoan, xum họp gia đình, lẩu thường là lựa chọn số một cho mọi người. Hãy thưởng thức món lẩu và cảm nhận chất Việt, văn hóa Việt trong đó.
Theo Đặng Tuyền
afamily/MaskOnline