Báo Jakarta Post (JP) của Indonesia trong bài xã luận đăng hôm qua gọi ngày 17.7 là “ngày thứ sáu đen tối”. Ít nhất 8 người chết và hơn 60 người bị thương khi hai khách sạn JW
Marriott và Ritz-Carlton bị đánh bom, trong đó có nhiều người nước ngoài, khiến thế giới bàng hoàng. JP nói vụ khủng bố mới nhất này “gây thiệt hại lớn cho công cuộc phát triển kinh tế” của Indonesia. Báo này cũng đặt câu hỏi về vai trò của cơ quan tình báo và cảnh sát trong việc dự đoán và ngăn chặn hành động này.
Qua mắt an ninh
Những kẻ khủng bố xem ra ngày càng tính toán và hành động tinh vi, dễ dàng qua mắt hệ thống kiểm tra an ninh khá kỹ lưỡng tại các khách sạn lớn. Sau khi hai vụ nổ xảy ra, cảnh sát vào cuộc và tìm thấy trong phòng số 1808 ở tầng 18 của khách sạn JW Marriott một quả bom giấu trong túi đựng máy tính xách tay, chất nổ và các vật dụng chế tạo bom. Điều này cho thấy thuốc nổ, kim khí đã lọt qua máy quét an ninh của khách sạn, và bom được chế tạo ngay trong lòng mục tiêu tấn công.
Một tiếp tân của khách sạn Marriott cho cảnh sát biết, một người đàn ông tên “Nurdin” đã nhận phòng 1808 hôm 15.7. Ông này đặt cọc 1.000 USD tiền mặt và nói ông không có thẻ tín dụng. Camera khách sạn Marriott cũng ghi lại được khoảnh khắc trước khi vụ nổ xảy ra lúc 7 giờ 47 phút sáng (giờ địa phương). Một người đàn ông mặc áo gió, đội mũ, kéo va li đi ngang sảnh và vào nhà hàng ở tầng hầm của khách sạn, lập tức bom nổ. Một nhân viên khách sạn bị thương kể với cảnh sát rằng người này bảo đem đồ tới khách sạn cho sếp, nhưng kiểm tra lại thì y là khách đã ở khách sạn từ hôm 15.7. Các điều tra viên tin rằng đó là kẻ đánh bom liều chết.
“200% chắc chắn”
Hãng tin Antara trích lời Trưởng ban chống khủng bố Ansyaad Mbai hôm qua nói rằng Noordin Mohamed Top, một phần tử thuộc nhóm khủng bố Jemaah Islamiyah (JI) đang lẩn trốn đứng sau hai vụ tấn công hôm 17.7: “Cách thức tấn công cho thấy rõ ràng vụ này có liên quan đến Noordin M.Top”. Noordin là người Malaysia, tham gia mạng lưới JI và trốn sang Indonesia sau vụ tấn công vào nước Mỹ ngày 11.9.2001. Tên này bị truy nã do tham gia lên kế hoạch đánh bom đảo du lịch Bali năm 2002, 2005, cũng như nhiều cuộc tấn công khác. Các chuyên gia về khủng bố cho biết gần đây Noordin có mâu thuẫn với các thành viên JI chủ chốt khác nên tách ra thành lập một nhóm riêng.
Nasir Abbas, một cựu thành viên JI hối cải, nay làm việc cho cảnh sát Indonesia trong những vụ điều tra khủng bố, nói với hãng tin AP: “Tôi tin chắc 200% các vụ tấn công này là “sản phẩm” của y (tức Noordin - PV)”. AP cũng trích lời một cảnh sát điều tra giấu tên khác: “Xét về mục tiêu, vị trí và những thứ kim khí có trong các quả bom, rõ ràng đó là sản phẩm của Noordin”. Người ta tìm thấy trong các quả bom đầy đinh, đai ốc, bu-lông, bi sắt... hệt những thứ mà JI sử dụng trong các cuộc tấn công trước đây.
Trong khi đó, chưa đầy 24 giờ trước “ngày thứ sáu đen tối”, Học viện Chính sách chiến lược Úc xuất bản tuần tin có bài nói rằng JI có thể sắp sửa thực hiện những vụ tấn công mới. Lập luận của cơ quan này là sự mâu thuẫn trong các thành viên chủ chốt cùng với việc phóng thích một số phần tử JI gần đây làm tăng khả năng các phần tử mới rã nhóm sẽ thực hiện tấn công để “lên lại dây cót”. Ông Carl Ungerer, Giám đốc Dự án An ninh quốc gia, một trong các cây bút của tuần tin trên nói với Đài phát thanh ABC của Úc hôm 17.7 rằng ông tin đứng sau các vụ tấn công ở Jakarta là những phần tử bất đồng của JI.
Mối lo khách sạn hạng sang
Cảnh sát Indonesia đầu buổi chiều 17.7 khẳng định có 9 người chết, đến hôm qua thì rút lại còn 8 người. Trang tin Kompas.com sáng qua loan tin cảnh sát đã nhận diện được 5 người, gồm doanh nhân Timothy David Mackay, người New Zealand, Giám đốc chi nhánh Indonesia của hãng xi măng Thụy Sĩ Holcim, hai người Úc là Nathan Verity và Garth McEvoy, một người Indonesia tên Darmanto, và Arnold người Singapore. Ba thi thể còn lại, được tin tất cả là người nước ngoài, bị hủy hoại nặng nề, sẽ phải dùng kỹ thuật đo cấu trúc xương và răng để nhận diện.
Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Singapore nói rằng chưa có cơ sở chắc chắn để khẳng định Arnold là công dân nước mình. Trong khi đó, Ngoại giao Úc Stephen Smith khẳng định có 3 công dân nước này thiệt mạng. Người chưa nhận diện được là ông Craig
Senger, Tham tán thương mại Úc tại Đông Nam Á, người mà theo BBC Việt ngữ đã và đang làm việc trực tiếp với Việt Nam. Cảnh sát cũng cho hay có ít nhất 17 người bị thương là người nước ngoài, trong đó có 8 người Mỹ, còn lại đến từ Úc, Canada, Hồng Kông, Ấn Độ, Ý, Hà Lan, Na Uy, Hàn Quốc và Anh. Bộ Y tế
Singapore cho hay trong hai ngày qua, đã có 6 nạn nhân được đưa sang Singapore để điều trị. Việc hai khách sạn sang trọng này bị tấn công khiến nhiều người thực sự lo ngại. Alan Orlob, tổ trưởng an ninh tại khách sạn Marriott nói với CNN, trước các vụ tấn công, an ninh ở khách sạn này được tăng cường mạnh mẽ, toàn bộ nhân viên và khách lưu trú phải đi qua một loạt khâu kiểm tra an ninh trước khi vào được tòa nhà.
Devendra Bharma, Phó chủ tịch điều hành chuỗi khách sạn và khu nghỉ mát Oberoi ở Mumbai (Ấn Độ), nơi có khách sạn Oberoi bị tấn công hồi tháng 11.2008 làm 160 người chết, cho CNN biết các khách sạn này nay trang bị cả máy quét hành lý và thiết bị phát hiện kim loại. “Dẫu vậy, chúng ta khó lòng loại được hoàn toàn các cuộc tấn công kiểu này”, Devendra nói. Và nhiều nhà quản lý khách sạn khác cũng đồng tình như vậy.
Thục Minh (VP Singapore)