Này nhé, vạch phân cách trên mặt đường được kẻ vôi lại trắng tinh. Viền xi măng bao quanh bồn cỏ của con lươn nằm ở giữa đường cũng được kẻ vôi trắng tinh. Bồn cây hai bên được cũng được tô vôi trắng tinh. Nhà cửa hai bên đường rục rịch quét vôi lại, màu vàng, màu trắng, màu xanh… của tường nhà, của hàng rào, bậc thềm rực lên trong nắng Tết… Lòng mình cũng rực lên một nỗi niềm khó tả: niềm Tết.
Hoa với đèn lồng - Ảnh: Đ.L.Vũ
Về nhà. Nhìn đâu cũng thấy Tết. Ba kêu thợ về quét vôi phòng khách và mặt tiền nhà. Em trai sơn lại cửa. Tôi dọn bàn thờ, mang mấy bộ lư đồng xuống nhà chùi lại cho sáng. Mẹ kêu em gái lại, dạy em rim mứt Tết.
Lâu lắm rồi, mới lại thấy cảnh mẹ rim mứt Tết. Bếp lửa than đỏ hồng. Nước đường trong mứt cứ từng lúc, từng lúc khô lại, đọng thành những hạt li ti trắng tinh trên từng sợt mứt. Mẹ nói năm nay mua mứt ngoài không tốt, hóa chất nhiều, ô nhiễm nhiều, thôi thì nhà mình cứ tự làm cho chắc.
Rim mứt xong, mẹ gói trưởi. Trưởi là món ăn đặc biệt của Hội An, được làm bằng thịt heo đầu luộc chín xắt sợt, ướp với chút nước mắm, tỏi, riềng… được gói trong lá chuối từng gói nhỏ, để hơi chua chua mới dùng. Đây là món nhắm ngày Tết. Ngày mai ngày mốt, mẹ còn dạy em gói bánh tét. Lá chuối mẹ chuẩn bị sẵn, lau sạch, phơi trước hiên nhà. Lá chuối phải phơi cho hơi heo héo lá mới mềm, dễ gói bánh.
Lần đầu tiên sau nhiều năm mua bánh, mứt ở ngoài, Tết năm nay, bếp nhà tôi lại đỏ lửa. Đêm ba mươi, mấy anh em tôi sẽ lại được thức cùng mẹ canh nồi bánh tét… Những ngày giáp Tết, khắp nhà tôi, chỗ nào cũng nghe mùi: mùi vôi mới, mùi mứt riêm, mùi nếp, mùi nhân đậu xanh, mùi dưa món, mùi gừng, mùi hành tỏi thơm thơm... Cả mùi nắng mới. Tất cả hòa quyện lại thành một thứ mùi khó tả: mùi Tết.
Ra phố. Nhìn đâu cũng thấy Tết. Dọc theo đường Trần Hưng Đạo và những con đường khác trong phố cổ, cơ man là lồng đèn đủ màu, đủ kiểu, đủ kích cỡ treo giăng giăng ngang qua đường. Ban ngày, màu sắc rực rỡ của những chiếc lồng đèn trông giống như những chiếc chuông nhỏ lấp loáng trong nắng làm nắng như vui hơn. Ban đêm, đường phố như lột xác, lộng lẫy hội hè, nhờ cả ngàn chiếc lồng đèn… Tết còn làm cho khu chợ dưới phố phình ra, phình đến tận ngã tư đường Phan Chu Trinh, không gian chợ bỗng dưng chật chội.
Chợ Tết nhiều màu sắc, nhờ màu sắc của các loại bánh mứt, nhờ màu sắc của hoa, của rau tươi, nhờ màu sắc của các câu đối, các bức tranh thư pháp mang hồn xưa… cả màu sắc của những chiếc áo người đi chợ. Ngày giáp Tết, hình như ai cũng muốn mình đẹp hơn, mới mẻ hơn.
Đi chợ ngày Tết không chỉ là đi mua sắm. Đó còn là một nhu cầu tự thân, để được nhìn ngắm, được trầm trồ, và được cười nói, chào hỏi những người quen biết, cả người không quen ở chợ. Cũng là một cách để san sẻ bớt Tết từ lòng mình ra. Bởi trong các nỗi niềm, niềm vui là thứ mà người ta muốn chia sẻ nhiều nhất.
Và hoa. Như mọi năm, cứ độ sau ngày hai mươi âm lịch, hoa Tết bắt đầu xuống phố. Hoa trải dài suốt đường Trần Hưng Đạo, từ công viên chạy dọc xuống bệnh viện, rẽ ngang đường Nguyễn Huệ nối liền với chợ Tết, lại vòng qua cả đường Hoàng Diệu nối liền với một nhánh khác chợ Tết. Hoa Tết năm nay toàn là cúc vàng, mai vàng và vạn thọ vàng, cả phố vàng rực bởi hoa. Tết năm nào, nhà tôi cũng chưng vài chậu hoa, thường là hoa vàng.
Màu hoa vàng làm sáng lên căn nhà cũ kỹ, màu hoa vàng mang Tết về nhà. Cứ chiều ba mươi, xong hết việc, anh em tôi lại rủ nhau đi mua hoa. Đến phút giây trừ tịch, cả nhà tập trung ở phòng khách ngắm hoa, ôn lại những kỷ niệm Tết năm cũ. Để nghe và cảm nhận trong cái gió se sắt của đêm giao thừa, Tết đang về ngoài kia khe khẽ, bình yên…
Giữa thời khắc năm cũ đi qua, năm mới đang về, thật khó mà phân biệt rạch ròi trời sắp Tết hay lòng mình đang Tết? Câu thơ cũ của nhà thơ Nguyễn Đình Toàn cứ vấn vít trong đầu tôi thật tự nhiên, tự nhiên như hơi thở, tự nhiên như ngày mới sẽ đến, tự nhiên như một nỗi niềm…