Tết về, cùng “thưởng lãm” đào tiên Bái Đính

VEN - 

(VEN) - Dù từ lâu đã được truyền tụng về quả đào tiên - quả “trường sinh bất lão” trong những tác phẩm văn học cổ điển Trung Hoa hay đã quá quen thuộc với hình ảnh ông Thọ tượng trưng cho sự sống lâu trên tay cầm quả đào tiên nhưng có dịp hành hương chùa Bái Đính những ngày gần Tết trong tiết trời xuân lắc rắc mưa bay, cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, trời đất - âm dương giao hòa, những trái đào tiên trĩu cành, căng mọng nơi đây khiến du khách thập phương không khỏi ngỡ ngàng, cùng thoát tục, xóa bỏ mọi ưu tư phiền muộn để ước nguyện về một năm mới hòa thuận, tốt tươi, an lành…

Những trái đào tiên xanh tròn căng mọng xen giữa những mái đao cong vút uy nghiêm.



Tiết trời se lạnh quyện trong không khí tất bật hối hả của những thời khắc cuối năm như chẳng thể ngăn được bước chân của lữ khách đường xa tìm về “nương náu” yên bình nơi cửa Phật. Từng dòng người ngoài Bắc trong Nam vẫn tấp nập ngược xuôi đến với quần thể di tích chùa Bái Đính để cầu mong an lành, chúc phúc cho mọi người khi Tết đến, Xuân về. Hòa lẫn trong dòng người, tôi cũng thả lòng mình dịu nhẹ, cùng thanh thản tản bộ chiêm ngưỡng những kỳ quan, cảnh sắc phong thủy hữu tình, linh nghiệm trang trọng nơi đây. Thực sự ngỡ ngàng và không khỏi trầm trồ thán phục khi mãn nhãn với vườn đào tiên hàng chục cây quả sai lúc lỉu trải đều khắp khuôn viên.
Ngắm nhìn những trái đào tiên xanh tròn căng mọng, tự tin dáng xuân thấp thoáng “khoe mình” trong những tán lá non xanh mơ màng, xen giữa những mái đao cong vút uy nghiêm, cảm giác thanh tịch, an lành dường như xâm lấn toàn bộ không gian nơi đây. Xa xa, thong thả tiếng chuông chùa hòa trong tiếng kinh Phật văng vẳng du dương càng khiến cho bước chân du khách thập phương thoăn thoắt, tinh thần được thư thái thanh tịnh hơn nơi chốn cửa thiền.
Cùng với một trăm cây bồ đề (được chiết từ cây bồ đề mang về từ Ấn Độ) trong khuôn viên chùa Bái Đính, hàng chục cây đào tiên hiện diện nơi đây như cũng mang màu sắc tâm linh nhưng lại rất gần gũi với đời thực. Chị hướng dẫn viên tỷ mỷ cho biết: Cùng với quá trình xây dựng quần thể chùa Bái Đính, vườn đào tiên nơi đây với nhiều cây giống từ nhiều vùng miền khác nhau được du khách thập phương cung tiến. Không hiểu có một phép màu kỳ lạ nào đó hay bởi bàn tay chăm bẵm vun xới chỉn chu mà những cây đào tiên nơi đây xanh tươi mơn mởn và cây nào cây nấy đều trĩu trịt những quả mọng tròn.
Nói về ý nghĩa của quả đào tiên, có nhiều tài liệu cho rằng chẳng có một thứ hoa trái nào giàu tính biểu tượng như trái đào tiên, thậm chí mỗi bộ phận trên cây đào cũng chứa đựng hàm ý riêng. Cây đào xum xuê quả là lời cầu mong sức khỏe an lành đến mọi thành viên gia đình, gỗ đào để chống lại những linh hồn quấy phá hoặc yêu ma (thời xưa cung tên, mũi tên thường được làm bằng gỗ đào). Quả đào tiên là biểu tượng của tuổi xuân, vì trong mùa xuân, đào mới ra hoa, kết quả. Mùa xuân cũng được cho là mùa tốt nhất để tổ chức hôn lễ nên quả đào tiên cũng là biểu tượng của hôn nhân. Những ai độc thân treo một bức tranh cây đào có quả trong phòng riêng thì người đó sẽ may mắn trong đường tình duyên. Cũng có thể đặt một bức tượng hình cây đào ở hướng Tây Nam để có vận may trong tình duyên.
Về nguồn gốc và tên gọi, quả đào tiên còn có tên gọi dân gian khác là quả trường sinh và tên khoa học là Crescentia cujete thuộc họ Núc nác Bignoniaceae. Tên “đào tiên” của cây Crescentia cujete đã được một nhà thực vật người Pháp ghi rõ trong cuốn “Những cây thuốc ở Campuchia - Lào và Việt Nam” xuất bản vào năm 1953. Theo đó đây là loài cây mọc hoang dại và được trồng nhiều ở Việt Nam, Lào và Campuchia ngoài ra cũng mọc nhiều ở Nam Mỹ và châu Phi.
Từ lâu, nhân dân ở nhiều vùng trên đất nước ta đã dùng trái đào tiên để ngâm rượu uống trị bệnh đau lưng, nhức mỏi, suy nhược thần kinh. Điểm lý thú của loại rượu ngâm từ trái đào là nó cho ra màu rượu hồng tươi, bốc hương thơm nồng và vị lại ngọt lịm. Do vậy thường gọi loại rượu đó với mỹ danh là “Rượu hồng đào”. Theo kinh nghiệm dân gian, rượu Hồng Đào không những chỉ để làm thuốc bổ dưỡng máu huyết, mà còn dùng làm thuốc khai vị trước mỗi bữa ăn, giúp ngon miệng cho gia đình. Có người dùng trái đào tiên làm thuốc uống mong cho thân thể được cường tráng và sống lâu. Hiện vẫn chưa có công trình nghiên cứu khoa học nào về cây và trái đào tiên nhưng người ta đã tổng kết được rằng giống cây này dù nảy mầm từ thực sinh hay nhân cành đều sinh trưởng và phát triển tốt, trên nhiều loại đất khác nhau.
Ngày xuân, cùng thưởng lãm đào tiên Bái Đính và mong muốn cầu chúc cho nhau những điều tốt lành, may mắn, “phúc - lộc - thọ - trường”. Những cây, trái đào tiên trong khuôn viên chùa Bái Đính không chỉ đơn thuần là một loại quả mà còn phảng phất nét đẹp tâm linh, chứa chất và chuyển tải nhiều thông điệp tốt lành về một năm mới mưa thuận gió hòa, trái cây tươi tốt, tràn đầy, viên mãn…/.
Được biết, năm 1987, một đoàn cán bộ dược của Việt Nam ghé thăm một ngôi chùa ở thủ đô Viêng Chăn và được sư cụ trụ trì ngôi chùa giới thiệu tác dụng kéo dài tuổi thọ của quả đào tiên hay quả trường sinh. Ở Viêng Chăn có 13 vị sư nhờ ăn đào tiên này mà thọ hơn 130 tuổi và khi phái đoàn này đến thăm thì 7 vị sư vẫn khỏe mạnh, hàng ngày tụng kinh, lễ Phật. Ở nước ta, những năm gần đây người ta truyền miệng nhau tác dụng kéo dài tuổi thọ của đào tiên. Tuy nhiên, chưa rõ có phải sử dụng chúng với các vị thuốc khác hay không. Trong thịt quả đào tiên, người ta phát hiện có một số axít hữu cơ như axít xitric, axít tactric, axít clorogenic, axít creosentic... và theo tài liệu nước ngoài thì người dân ở châu Phi và Nam Mỹ cũng đã bào chế đào tiên để sản xuất thuốc chữa ho, nhuận tràng…

Nguyễn Tiến Dũng


Tin mới