Vào dịp Tết, anh Núi thường truy cập internet để gặp gỡ gia đình, bạn bè và theo dõi không khí đón giao thừa ở quê hương.
Từ Cộng hòa Séc, anh Võ Xuân Núi (35 tuổi), quê ở Hà Tĩnh, hiện đang làm việc cho một chủ cửa hàng người Việt ở thủ đô Pra-ha cho biết, cộng đồng người Việt ở đây sống khá đông nên nhu cầu ẩm thực Việt Nam rất lớn. Nơi anh làm việc có đủ các sản phẩm của quê hương, từ gạo, nước mắm đến giò, chả, mộc nhĩ, thậm chí có cả măng khô, bún đậu, mắm tôm… Vì vậy, Tết Nguyên đán hàng năm, các món ăn dân tộc được chuẩn bị khá tươm tất, không khác nhiều so với ở Việt Nam.
“Ở trời Tây mà vẫn được tự tay gói bánh chưng, trang trí bàn thờ, chờ đón khoảnh khắc giao thừa… là một điều vô cùng hạnh phúc. Dù đã đón đến cái Tết thứ 3 tại quốc gia có tới 60.000 người Việt đang sinh sống, tôi vẫn cảm thấy hụt hẫng và không khỏi chạnh lòng mỗi khi nghĩ về Tết cổ truyền của dân tộc”, anh xúc động chia sẻ.
Chị Lê Thị Tâm (32 tuổi), quê Nghệ An, hiện là nhân viên bán hàng trong một siêu thị ở Hàn Quốc tâm sự: “Lao động Việt Nam tại đây được nghỉ ăn Tết 4 ngày như Tết Nguyên đán ở quê nhà. Ngay từ trung tuần tháng Chạp, chúng tôi đã lên kế hoạch tổ chức đón năm mới. Do Hàn Quốc chênh lệch 2 múi giờ so với Việt Nam nên giao thừa đúng vào lúc 2 giờ sáng nhưng ai cũng cố gắng thức để chờ đợi khoảnh khắc thiêng liêng này”.
Chị Tâm cho biết, ở những khu đông người Việt, bà con tổ chức họp mặt, giao lưu văn hóa, văn nghệ, các chị em thì thi nấu các món ăn dân tộc v.v… Những nơi người lao động sống phân tán, do không có điều kiện nên từng nhóm người ở cùng một địa phương tập trung đón giao thừa, đi thăm hỏi chúc Tết nhau và chúc Tết các bạn Hàn Quốc. Đối với những người mới xa nhà lần đầu tiên, dù rất nhớ nhà, nhớ quê hương, nhưng vì môi trường, phong tục, tập quán của nước bạn tương đồng với Việt Nam nên cũng vơi bớt đi phần nào. Nhiều chị em đã có gia đình, con cái, những ngày Tết thực sự là những ngày họ cảm thấy buồn nhất. Chính nỗi nhớ nhà, nhớ chồng con mà nhiều người đã không kìm được nước mắt trong đêm giao thừa…
Không giống như những lao động làm việc ở đất liền, những lao động Việt Nam làm việc tại các tàu đánh cá của nước ngoài dường như cái Tết đối với họ thật bình lặng. Một người bạn của tôi đang làm việc trên một tàu đánh cá của Nhật Bản viết thư về cho biết, mỗi lần ra khơi, họ thường đi hàng tháng, thậm chí hàng năm mới vào bờ một lần. Nếu may mắn, tàu cập cảng đúng vào dịp Tết thì chủ tàu có thể cho anh em lao động lên bờ nghỉ một ngày đón Tết, tranh thủ đi mua sắm và gọi điện về nhà thăm hỏi, chúc mừng gia đình, bè bạn. Đối với những lao động trên tàu, ngày cũng như đêm, mưa cũng như nắng, họ đều phải làm việc theo ca, ăn ngủ cũng phải theo giờ giấc quy định của chủ lao động. Lênh đênh trên biển, phải đối mặt thường xuyên với bao nhiêu nguy hiểm, họ buộc phải tự xoay xở, học cách thích nghi dần. Như những người lính biển, trong giờ phút đón giao thừa, những người lao động trên tàu thường tổ chức, giao lưu văn hóa-văn nghệ, kể cho nhau nghe những chuyện vui buồn trong cuộc sống và không quên động viên, an ủi nhau cùng cố gắng vượt qua tất cả. Đối với họ, Tết thiêng biết nhường nào…
Anh Vượng, một lao động đang “ăn nên làm ra” trên đất Ăng-gô-la cho biết, bình quân thu nhập của một lao động phổ thông ở đây khoảng từ 600-800 USD/tháng. Đối với những lao động làm nghề từng buôn bán, kinh doanh lâu năm ở đây có thể thu nhập lên đến hàng ngàn USD, thậm chí là hàng chục ngàn USD. Sang đây đã ngót nghét gần chục năm nhưng anh mới về quê ăn Tết được 2 lần. Theo anh, Tết ở đây tương đối đầy đủ vì ở các siêu thị của người Trung Quốc bán rất nhiều đồ ẩm thực được nhập khẩu từ Việt Nam, trong đó, có cả bánh chưng, bánh dầy, các loại hoa quả…, giá cả tuy hơi đắt một chút song cả năm mới có một lần nên ai cũng cố gắng mua sắm cho đầy đủ hương vị Tết.
Trong niềm hân hoan đón chào năm mới, anh tự hào kể cho tôi nghe về những thành công của người Việt trên đất Ăng-gô-la song cũng không ngần ngại chia sẻ những câu chuyện hết sức đáng buồn. Đó là thời gian gần đây, lượng người lao động trong nước sang Ăng-gô-la tăng lên đột biến, trong đó rất nhiều trường hợp đi bằng thị thực du lịch, chỉ có thời hạn lưu trú 30 ngày. Khi hết thời hạn trên, nhiều người đã ở lại tìm kiếm việc làm và trở thành lao động cư trú bất hợp pháp. Năm ngoái, đúng vào dịp Tết Nguyên đán, nhiều gia đình ở Việt Nam đã hết sức hoang mang và lo lắng khi con em của họ ở Ăng-gô-la, người buộc phải về nước, người bị chính quyền sở tại giam giữ, những người còn lại luôn sống trong sự lo sợ bị phát hiện cư trú bất hợp pháp. Đối với họ, Tết đã trở thành một nỗi buồn xa xăm…
Năm mới Canh Dần 2010, xin cầu chúc cho những người lao động xa tổ quốc được mạnh khỏe, hạnh phúc, thành công và sẽ được hưởng trọn vẹn niềm vui trong ngày Tết cổ truyền của dân tộc. Cùng với hơn 4 triệu kiều bào đang sinh sống và làm việc tại hơn 100 quốc gia trên thế giới, tiếp tục đóng góp nhiều hơn nữa để xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh.
Lê Hữu Tình