Tết này, gấu Tam Đảo không bơ vơ...

Lao Động - 

Trước lễ Noel 2012, TS Tuấn Bendixsen - Trưởng đại diện Tổ chức Động vật Châu Á (AAF) - gửi thư cho tôi chúc mừng năm mới 2013. Trong thư, ông Tuấn tỏ bày: "Cùng với 104 cá thể gấu từ những ngày đầu thành lập, trong năm 2012 này, trung tâm đã cứu hộ thêm 8 cá thể gấu ngựa".

Chủ tịch - sáng lập viên AAF, TS Jill Robinson và GS Nguyễn Lân Dũng tại buổi khai trương Trung tâm Cứu hộ gấu VN.

"Những chú gấu đang được tận hưởng các điều kiện sống gần với tự nhiên, dần khôi phục lại các bản năng tự nhiên và được vui chơi cùng bạn bè, nhưng tương lai của chúng vẫn đang là một câu hỏi. Có thể nói, lệnh di dời toàn bộ dự án vào tháng 10 vừa qua là thách thức và khó khăn lớn nhất mà chúng tôi phải đối mặt từ trước tới nay…". Nghe vậy, trong tôi ngập tràn nỗi buồn.

Buồn, bởi nếu sự thật là vậy, sẽ đồng nghĩa với việc 112 cá thể gấu đã được cứu thoát khỏi việc nuôi gấu lấy mật trước đó trong toàn quốc sẽ thành... công cốc. Rồi nữa, 77 nhân viên địa phương đang làm việc tại Trung tâm Cứu hộ gấu VN (VBRC) ở Tam Đảo (Vĩnh Phúc) sẽ thất nghiệp, đồng thời AAF sẽ bị tổn thất nặng nề hơn so với con số tài chính 2 triệu USD.

Đọc thư Tuấn Bendixsen, lại dội nhớ năm 2008, dự án “Xây dựng Trung tâm Cứu hộ gấu VN” (cơ quan chủ quản là Bộ NNPTNT) được Thủ tướng Chính phủ VN chấp thuận, được hoạt động bởi tài trợ toàn bộ của AAF, triển khai trong giai đoạn 2009 - 2014, với tổng số viện trợ 320.000USD và cam kết của AAF duy trì hoạt động 15 năm sau khi dự án kết thúc. Khi tôi lên thăm trung tâm này, được biết thêm: Dự án hướng tới xây dựng một trung tâm cứu hộ gấu đẳng cấp quốc tế cho 200 cá thể gấu, trên khu đất rộng 12ha, nằm trong khu vực Vườn quốc gia Tam Đảo. Đây là nơi trú ẩn của các cá thể gấu bị các cơ quan kiểm lâm của VN tịch thu từ các trại nuôi gấu lấy mật trái phép hoặc từ các hộ nuôi gấu tình nguyện trao trả cho Nhà nước. Lúc đó, trung tâm gồm một khu cách ly, 5 nhà gấu đôi với 10 khu hoang dã, khu chăm sóc đặc biệt, đồng thời là nơi góp phần giáo dục nhằm nâng cao nhận thức về việc bảo tồn gấu ở VN.

TS Tuấn Bendixsen - Trưởng đại diện Tổ chức Động vật Châu Á (AAF).

Lại nhớ, hôm khánh thành (và đưa vào hoạt động VBRC), có đông quan khách của trung ương và tỉnh Vĩnh Phúc tham dự. Một vòng tham quan, thấy VBRC có cấu trúc rất khoa học. Đầy đủ nhà ở, sân chơi, bể bơi bán hoang dã, bệnh viện. Bên cạnh khu vực các chú gấu nhởn nhơ dạo chơi trong khuôn khổ trung tâm nom khá phởn phơ, còn có khu cách ly - nơi các chú gấu còn khá đau đớn bởi bị lạm dụng của việc hút mật và bị nuôi trong môi trường chật hẹp trước đó, đang được các nhân viên của trung tâm chú trọng chăm sóc, chờ ngày ra nơi mở rộng giai đoạn 2, với tài trợ 3.392.000USD.

Vậy mà đùng một cái, đến đầu năm 2012, Bộ NNPTNT lại có thông báo “tạm dừng việc xây dựng mới các công trình của dự án và phối hợp với các cơ quan chức năng bàn bạc giải quyết những vấn đề phát sinh liên quan đến việc dừng dự án và khả năng bố trí khu vực khác để xây dựng trung tâm cứu hộ gấu”. Đồng thời, Bộ Quốc phòng cũng có công văn gửi các cơ quan liên quan về việc này với lý do “ưu tiên cho an ninh quốc phòng”, bất chấp các văn bản trước đó về địa điểm đã được Chính phủ chấp thuận. Tất thảy đều phát xuất từ ý kiến của Vườn quốc gia Tam Đảo.

Với việc Bộ NNPTNT đề xuất dừng mở rộng VBRC, rất nhiều tổ chức, cá nhân ở VN và trên thế giới đã quan tâm, phản ứng bằng việc bày tỏ quan điểm trên nhiều diễn đàn điện tử quốc tế và nhiều thư tay đã được gửi đến Văn phòng Chính phủ VN và nhiều bộ, ngành khác.

Các chú gấu nhởn nhơ dạo chơi trong khuôn viên trung tâm.

Thế nhưng, ẩn sau những ý kiến của Vườn quốc gia Tam Đảo để dừng mở rộng VBRC là việc đề nghị cho phép Cty CP Trường Giang Tam Đảo (trong đó, một trong 4 cổ đông sáng lập công ty là Đỗ Thị Ngân - con gái ông Đỗ Đình Tiến- GĐ Vườn quốc gia Tam Đảo - với 10% cổ phần) được lập các thủ tục cho dự án “Thuê môi trường rừng làm du lịch sinh thái” trên chính khu vực đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận thực hiện VBRC và cũng đã được Tổ chức AAF bồi thường, giải phóng mặt bằng, làm dự án.

Những tưởng các cá thể gấu ở Tam Đảo tết này sẽ bị bơ vơ, nhưng tin vui đã đến: Ngày 15.1.2013, Văn phòng Chính phủ đã thông báo “ý kiến của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại cuộc họp bàn về những vướng mắc trong quá trình thực hiện dự án xây dựng Trung tâm Cứu hộ gấu Tam Đảo - Vĩnh Phúc”. Theo đó, vẫn duy trì hoạt động và tiếp tục triển khai dự án xây dựng Trung tâm Cứu hộ gấu Tam Đảo. Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ NNPTNT chỉ đạo kiểm điểm nghiêm túc, làm rõ trách nhiệm của GĐ Vườn quốc gia Tam Đảo trong thực hiện chức trách nhiệm vụ và các quy định pháp luật liên quan tới dự án, nếu có sai phạm phải xử lý nghiêm theo quy định.

Thế cũng mừng cho các cá thể gấu ở Tam Đảo. Tết này, chúng sẽ không bị bơ vơ. Hơn thế, 77 nhân viên đang làm việc tại trung tâm sẽ thêm vui.


Tin mới