Bộ Tài chính vừa có văn bản gửi một số bộ, ngành kiến nghị tăng thuế nhập khẩu sữa lên tối đa là 10% đối với từng nhóm sữa. Tuy nhiên, các ngành liên quan đã có những ý kiến trái chiều. Nhiều ý kiến lo ngại rằng tăng thuế nhập khẩu sữa sẽ là cái cớ để các công ty sữa tiếp tục có một đợt tăng giá sữa mới. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng tăng thuế sẽ không ảnh hưởng đến giá sữa trong nước.
Cần tăng cường quản lý giá
Ông Hồ Tất Thắng, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, cho biết hội này đã có công văn gửi Bộ Tài chính đề nghị chưa nên tăng thuế nhập khẩu sữa vào lúc này. Ông Thắng cho biết: “Việc tăng thuế sữa có thể sẽ là cái cớ để các công ty sữa tăng giá sữa. Thực tế sau mỗi lần tăng thuế nhập khẩu thì giá cả nhiều mặt hàng trong đó có sữa đều tăng theo. Điều này gây bất lợi cho người tiêu dùng”.
Ông Thắng đề nghị trước mắt chưa nên tăng thuế nhập khẩu sữa mà nên tăng cường việc quản lý giá. Khi nào giá sữa giảm xuống đến mức hợp lý thì lúc đó mới nên nghĩ đến việc tăng thuế để đảm bảo mức giá mới không vượt mức giá như hiện nay.
Trái ngược với ý kiến trên, trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, tiến sĩ Đỗ Kim Tuyên, Trưởng phòng Chăn nuôi gia súc lớn (Cục Chăn nuôi), cho biết: “Quan điểm của chúng tôi là vẫn điều chỉnh cho phù hợp theo lộ trình cam kết WTO. Tức là từ nay đến năm 2012, thuế nhập khẩu sữa phải điều chỉnh 10%-30% tùy theo từng danh mục, nhóm mặt hàng sữa. Như vậy, tùy theo nhóm hàng mà mức chúng ta đang áp dụng 3% và 7% là quá thấp”.
Tăng thuế chẳng ảnh hưởng gì đến giá sữa!
Tiến sĩ Đỗ Kim Tuyên băn khoăn: Thực tế cho thấy thuế giảm nhưng giá bán trong nước không giảm. Đến khi giá nguyên liệu thế giới cũng giảm sâu, một tấn sữa đã hạ từ 5.700 USD xuống còn 2.200 USD, thậm chí 1.800 USD nhưng giá sữa trong nước không giảm mà lại còn tăng. Do vậy, vấn đề không phải là do thuế. Khi giảm thuế nhập khẩu thì ngân sách giảm thu. Người tiêu dùng lại không được hưởng lợi. Còn lợi nhuận của các công ty sữa thì đang phình rất to.
Ông Nguyễn Đăng Vang, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học - Công nghệ - Môi trường của Quốc hội, đồng tình: Theo báo cáo tài chính sáu tháng đầu năm, Công ty cổ phần Sữa Việt Nam đã lãi ròng 1.019 tỷ đồng (trong trường hợp thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 11%) mà kế hoạch cả năm là 1.490 tỷ đồng. Còn nếu vẫn áp dụng thuế suất 22%, nghĩa là không có chính sách ưu đãi thuế thì lãi 893 tỷ đồng. Số lãi này tăng 1,5 lần so với cùng kỳ năm 2008. Như vậy, kinh doanh mà lãi ròng trên 20%/sản phẩm thì quá cao.
Ông Vang cũng cho biết thêm, tuần qua tại thị trường châu Úc, một tấn sữa nguyên kem giảm giá còn 1.800 -2.020 USD, còn sữa bột gầy là 1.850 -2.150 USD. Như vậy, cùng một số tiền trước đây mua được một tấn sữa thì nay mua được hơn 2,5 tấn sữa. Cho nên việc tăng 2% thuế (như Bộ Tài chính đề xuất) so với giá sữa nguyên liệu giảm 250% thì chẳng có nghĩa lý gì cả. Do vậy, tăng thuế sẽ không ảnh hưởng gì đến giá sữa cả.
Ông Vang cũng thẳng thắn nhận định: Việc điều chỉnh này có thể sẽ bị lợi dụng để tăng giá sữa trên thị trường. Bởi lẽ, trong văn bản của Bộ Tài chính không đề cập gì đến sữa của trẻ em, sữa hộp nhập khẩu... Cho nên các cơ quan chức năng cần phải giải thích rõ nếu tăng thuế nhóm sữa nguyên liệu thì không liên quan đến sữa thành phẩm nhập vào Việt Nam (như sữa y tế, sữa nhập ngoại không tăng) để tránh việc các nhà phân phối lợi dụng tăng giá bán các mặt hàng sữa khác.