Điều này có thể chia sẻ bởi gia tăng TNGT không chỉ có một nguyên nhân do năng lực quản lý yếu kém của địa phương, mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có các nguyên nhân ngoài tầm với của địa phương. Nhưng một câu hỏi đặt ra: Vậy thì trách nhiệm thuộc về ai? Chả lẽ lại đổ trách nhiệm cho tập thể - mà “tập thể” là một khái niệm quá chung chung, không có địa chỉ cụ thể.
Nhiều nguyên nhân, nhiều người chịu trách nhiệm
Quả thực, để xảy ra TNGT có quá nhiều nguyên nhân và mỗi nguyên nhân lại do bộ, ngành, địa phương chịu trách nhiệm quản lý, nên việc quy trách nhiệm cho một cá nhân có vẻ chưa khách quan và công bằng. Theo phân tích của các chuyên gia về nguyên nhân gây ra các TNGT thì có thể gom lại 4 nguyên nhân chính: Thứ nhất, do ý thức chủ quan của người tham gia giao thông; thứ hai, do hạ tầng giao thông quá kém; thứ ba, do các lực lượng kiểm tra, kiểm soát chưa làm hết chức trách; thứ tư, do buông lỏng quản lý của chính quyền địa phương.
|
| Đoạn quốc lộ 1A qua Đèo Cả, Phú Yên có nhiều dốc hiểm nguy dẫn đến nhiều vụ tai nạn xe trượt dốc, lật xuống vực. Ảnh: Lưu Phong |
Như vậy cũng có thể thấy có 4 chủ thể phải chịu trách nhiệm: Việc giáo dục ý thức cho người tham gia giao thông chưa tốt; trách nhiệm đầu tư cơ sở hạ tầng còn bất cập thuộc trách nhiệm của Bộ GTVT và một phần thuộc chính quyền địa phương; việc kiểm tra, kiểm soát chưa tốt thuộc lực lượng CSGT, thanh tra giao thông; và cuối cùng là trách nhiệm quản lý của chính quyền địa phương.
Ông Nguyễn Xuân Hào - Chánh Thanh tra Bộ GTVT - cho rằng, khi xảy ra TNGT có thể có nhiều nguyên nhân nên cần xem xét ở nhiều góc độ. Ví dụ, hiện tại các tuyến quốc lộ đang do Tổng cục Đường bộ quản lý, nhưng khi tai nạn xảy ra chỉ nêu tên địa phương, khi có tai nạn cũng thường chỉ có thanh tra giao thông địa phương tham gia.
Trong quá trình thanh tra các DN vận tải, chúng tôi cũng nhận thấy còn một số bất cập trong công tác quản lý có thể là nguyên nhân gây mất ATGT. Như đối với xe chở khách, lực lượng thanh tra chỉ được kiểm tra khi xe dừng ở bến, khi đó trên xe chưa quá tải, nhưng khi xuất bến lại bắt thêm khách. Khi xe đang chạy trên đường, lực lượng thanh tra giao thông không thể dừng xe để kiểm tra, xử phạt.
Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm
Để xảy ra TNGT tăng vọt trong thời gian vừa qua, ông Nguyễn Hoàng Anh - Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng - thẳng thắn nhìn nhận: “Theo tôi, việc đầu tiên khi để xảy ra những việc như thế thì trách nhiệm thuộc về người đứng đầu. Trách nhiệm rõ ràng là trách nhiệm của tỉnh, bộ chỉ lo phần đầu tư thôi, còn lại mình phải làm”. Theo ông Anh, đối với bất kỳ lĩnh vực nào người đứng đầu cũng cần có các biện pháp mạnh mẽ, quyết liệt động viên tất cả các ngành, các cấp có trách nhiệm đối với lĩnh vực mình được giao.
Ông Nguyễn Xuân Hào cũng nhấn mạnh: Ý kiến của Bộ trưởng Đinh La Thăng về việc đề nghị cách chức chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra TNGT tăng 3 năm liên tiếp là để đề cao trách nhiệm của các chủ tịch UBND tỉnh trước “quốc nạn” TNGT đang diễn ra. Tuy nhiên, khi xảy ra TNGT cần nhìn ở nhiều góc độ khác nhau. Nếu do chính quyền địa phương làm không nghiêm túc, không đến nơi đến chốn thì phải chịu trách nhiệm.
Trở lại câu chuyện cách chức chủ tịch UBND tỉnh, thực ra, không riêng Bộ trưởng Thăng kiến nghị chuyện này. Cuối tháng 12.2011, trả lời báo chí, ông Nguyễn Hoàng Hiệp - Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban ATGTQG - cho hay, UB đang nghiên cứu đề xuất ban hành một nghị quyết mới trong đó sẽ có đầy đủ hình thức kỷ luật gồm cả đề xuất cách chức chủ tịch UBND tỉnh (đồng thời là trưởng ban ATGT của tỉnh) nếu để xảy ra TNGT nhiều và liên tục. Theo ông Hiệp, có nhiều nguyên nhân dẫn tới TNGT, tuy nhiên thực tế cho thấy nếu lãnh đạo địa phương nào dành sự quan tâm thì tình hình trật tự ATGT địa phương đó tốt.
Tuy cả 2 ý kiến mới là đề xuất nhưng có thể thấy, đã đến lúc phải có một địa chỉ trách nhiệm cụ thể chứ không thể chung chung. Cũng cần nói thêm, tại Quyết định số 57/2011/QĐ-TTg - ngày 18.10.2011 về việc kiện toàn UB ATGTQG và ban ATGT tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đã không quy rõ trách nhiệm đối với trưởng ban ATGT tỉnh, TP nếu để xảy ra TNGT. Hình thức xử lý trách nhiệm cao nhất, mới dừng ở việc 7 trưởng ban ATGT (là chủ tịch UBND tỉnh) của 7 tỉnh có số người chết do TNGT tăng liên tục trong năm 2010 và 2011 vừa bị Thủ tướng gửi công văn phê bình, yêu cầu kiểm điểm, rút kinh nghiệm. (Còn tiếp)
| Một ngày, 31 người chết vì tai nạn giao thông. Cục CSGT đường bộ - đường sắt (Bộ CA) cho biết, ngày 2.2, toàn quốc xảy ra 32 vụ TNGT, làm chết 31 người, bị thương 16 người. Trong đó, đường bộ xảy ra 30 vụ, làm chết 26 người, bị thương 13 người; đường sắt xảy ra 2 vụ, làm chết 5 người, bị thương 3 người.
Tai nạn giao thông năm 2009, 2010 đều tăng so với năm trước. Theo Cục CSGT đường bộ - đường sắt (Bộ CA), năm 2008, cả nước xảy ra gần 15.000 vụ TNGT, làm chết trên 11.000 người, bị thương hơn 10.500 người. So với năm trước, năm 2009 tăng 1.788 vụ, giảm 47 người chết và tăng khoảng 2.500 người bị thương. Nếu tính trung bình thì số người thiệt mạng mỗi ngày do TNGT là hơn 31 người. Năm 2010, toàn quốc đã xảy ra 14.442 vụ TNGT, làm chết 11.449 người, bị thương 10.633 người, số vụ TNGT đã tăng 1.778 vụ so với năm 2009. Và chỉ 10 tháng năm 2011, toàn quốc đã xảy ra 11.036 vụ, làm chết 9.265 người và bị thương 8.379 người, so với cùng kỳ năm 2010 giảm 181 vụ (1,61%). Q.Hiệu |
NHÓM P.V