Đây là một quyết sách đúng đắn trong giai đoạn hiện nay, khi mà tiềm ẩn rủi ro của sàn vàng đã bắt đầu hiển hiện, đòi hỏi cần tăng cường sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh này. Hôm qua 1-1-2010, phóng viên Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quang Huy, Vụ trưởng Vụ Quản lý ngoại hối Ngân hàng Nhà nước, về việc triển khai chỉ đạo trên của Thủ tướng.
- Ông NGUYỄN QUANG HUY: Điều 5 Luật NHNN Việt Nam ban hành năm 1997 quy định nhiệm vụ và quyền hạn của NHNN Việt Nam. Một trong những nhiệm vụ và quyền hạn của NHNN Việt Nam được quy định tại điểm h, khoản 1 là “quản lý hoạt động ngoại hối và quản lý hoạt động kinh doanh vàng”. Hoạt động kinh doanh vàng bao gồm nhiều lĩnh vực, từ sản xuất, gia công, chế tác vàng trang sức, mỹ nghệ, vàng miếng cho đến hoạt động mua, bán, xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng trang sức, mỹ nghệ.
Trong một thời gian tương đối dài, từ cuối thập niên 90 của thế kỷ trước cho đến năm 2007, hoạt động kinh doanh vàng nhìn chung đã diễn ra khá ổn định và không có tác động lớn đến việc điều hành chính sách tiền tệ của NHNN Việt Nam. Do đó, tại các văn bản dưới luật, đặc biệt là Nghị định 174/1999/NĐ-CP và Nghị định 64/2003/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, Chính phủ chỉ giao NHNN quản lý một số hoạt động về vàng có liên quan trực tiếp tới việc điều hành chính sách tiền tệ như xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu và sản xuất vàng miếng. Ngoài ra, Nghị định 86/1999/NĐ-CP cũng có quy định NHNN là cơ quan quản lý nhà nước về dự trữ ngoại hối nhà nước bao gồm cả vàng trong dự trữ.
Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, do biến động của giá vàng thế giới nên vàng lại trở thành hàng hóa đặc biệt và các hoạt động kinh doanh liên quan đến vàng đều có ảnh hưởng đến việc điều hành chính sách tiền tệ và bảo đảm ổn định kinh tế- xã hội như đã nêu trong Thông báo số 369/TB-VPCP ngày 30-12-2009. Chính vì vậy, Thủ tướng đã giao NHNN chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan rà soát lại tất cả các quy định hiện hành về quản lý vàng để trình Chính phủ ban hành thành một nghị định quản lý đối với vàng theo hướng nhà nước tập trung, thống nhất quản lý.
- Thủ tướng đã kết luận hoạt động kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ là nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của xã hội. Hiện nay, đại đa số các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ mà người dân vẫn thường gọi là “cửa hàng vàng” đã đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của người dân đối với hàng trang sức, mỹ nghệ bằng vàng. Tuy nhiên, ngoài hoạt động kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ, cũng có một số cửa hàng vàng còn thực hiện việc mua bán ngoại tệ trái phép, mua bán vàng “không đúng tuổi”, có nghĩa là không đủ hàm lượng vàng như thể hiện trên sản phẩm.
Chính vì vậy, NHNN đang phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan liên quan và UBND các tỉnh, thành phố kiểm tra, chấn chỉnh hoạt động thu đổi ngoại tệ trái phép. Tại Quy chế đại lý đổi ngoại tệ ban hành kèm theo Quyết định số 21/2008/QĐ-NHNN ngày 11-7-2008, NHNN đã quy định rõ chỉ có các tổ chức kinh tế là đại lý đổi ngoại tệ cho các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối mới được phép thực hiện việc thu đổi ngoại tệ.
Đồng thời, NHNN sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai các biện pháp cần thiết để tăng cường quản lý việc chấp hành tiêu chuẩn chất lượng vàng, đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng.
- Việc cho phép thời hạn 90 ngày để chấm dứt hoạt động của các sàn giao dịch vàng và kinh doanh vàng trên tài khoản trong nước là một chỉ đạo rất quan trọng của Thủ tướng nhằm cho phép nhà đầu tư có đủ thời gian tất toán trạng thái vàng đang nắm giữ trên tài khoản. NHNN sẽ triển khai các biện pháp cần thiết để thực hiện ý kiến kết luận của Thủ tướng.