"Lô cốt" vẫn tiếp tục là nỗi ám ảnh của người dân khi ra đường.
Sau khi giành được chính quyền (1945), liền sau đó thực dân Pháp trở lại gây hấn ở Nam Bộ rồi mưu cướp nước ta một lần nữa, lúc này chiến lược của Đảng là trường kỳ kháng chiến, nhất định thắng lợi… và hiện nay là công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN, tăng cường đổi mới toàn diện, hội nhập thế giới…
Từ khi ra đời đến nay, Đảng luôn phát huy vai trò lãnh đạo để thực hiện đường lối chiến lược đã hoạch định. Đó là xét trên tổng thể. Song, nhìn vào từng lĩnh vực cụ thể của đời sống xã hội, chúng ta đã chưa có được tầm nhìn chiến lược cần thiết. Từ đó dẫn đến sự manh mún, chắp vá, nhiều công việc không đạt hiệu quả mong muốn nên đã kéo dài sự trì trệ lẽ ra không đáng có. Rõ nhất là trong một số lĩnh vực như: giáo dục, y tế, giao thông, quản lý đô thị… Nếu có được tầm nhìn chiến lược thì ngay sau ngày đất nước được hoàn toàn thống nhất, nhiều vấn đề đề phải được đặt ra và xúc tiến.
Chỉ xin nói lĩnh vực giao thông đô thị. Hiện nay, ai cũng thấy rõ nạn ùn tắc giao thông là hết sức trầm trọng ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và nhiều thành phố lớn khác gây lãng phí cực kỳ lớn. Chắc chắn ngay từ sau ngày đất nước được thống nhất, phải biết rõ dân số Việt Nam sẽ gia tăng, trong khi diện tích các đô thị không thể sinh sôi thêm. Người đông dĩ nhiên là dẫn tới phát triển các phương tiện giao thông.
Từ 30 triệu dân (1975) đến nay đã gần 87 triệu, tăng gần gấp 3 lần chỉ sau chưa đầy 40 năm. Vậy mà đường sá ở 2 thành phố lớn nhất nước chủ yếu vẫn chỉ mở rộng, xén bớt vỉa hè. Số lượng tuyến phố mới cũng có nhưng không đáng kể, không tương xứng với tỉ lệ gia tăng người cùng phương tiện tham gia giao thông. Ở Hà Nội chỉ vài năm gần đây mới xuất hiện một số cầu vượt, không thấm tháp gì. Và sự thật thì tình trạng ùn tắc xe cộ vẫn cứ ngày càng gia tăng, hiện tại không có dấu hiệu giảm sút dẫu các ngành chức năng đang cố gồng mình khắc phục. Rất ít hiệu quả vì mọi biện pháp đang thực thi (phân luồng, làn đường, tăng cường lực lượng CSGT, cấm ô tô, có thể cả xe máy trên một số tuyến phố, ấn định lệch giờ làm việc, sắp tới thu phí các phương tiện cơ giới…) chỉ như “giật gấu vá vai”, hoàn toàn chỉ là giải pháp tình thế. Và hoàn toàn chẳng có một chút gì gọi là tầm nhìn chiến lược.
Nếu có thì ngay sau ngày đất nước được thống nhất, chúng ta đã nghĩ cách di rời các trường đại học, nhiều cơ quan, đoàn thể ra xa trung tâm thành phố, đã làm đường ngầm, đường nhiều tầng như ở các nước khác. Chắc sẽ không ít người nói: “Đâu phải là không biết. Nhưng tiền đâu ra?” Ngay ý nghĩ này đã phản ánh sự hạn chế của tầm nhìn. Hãy thử làm một phép tính: tổng cộng mọi sự phí phạm do tình trạng xập xệ và tắc nghẽn đường sá giao thông gây ra trong nhiều năm qua chắc chắn sẽ vượt xa số tiền đầu tư cho những công trình lớn ngay từ đầu.
Rồi giáo dục, y tế… dẫn đến hôm nay vẫn đang còn là những bài toán không dễ giải, luôn làm đau đầu các nhà quản lý. Chúng ta vẫn còn phải bàn những việc lẽ ra không đáng bàn như học phí, viện phí, các khoản thu đối với người học, người bệnh mà chưa hướng sự bàn thảo đến việc sao cho các lĩnh vực này phát triển ngang tầm với thế giới, nhanh chóng thoát khỏi vùng trũng, còn thấp lè tè.
Gần 40 năm qua, đến nay đã là muộn để nói đến những tầm nhìn chiến lược. Nhưng dĩ nhiên vẫn còn hơn là chậm nghĩ đến. Thiết nghĩ, cần rất khẩn trương để nghĩ đến hướng phát triển xã hội với những tầm nhìn chiến lược phải được chú trọng hàng đầu, bên cạnh những việc cụ thể vẫn đang làm .
Ninh Bình