May mắn được sinh ra và lớn lên trong gia đình có bề dày truyền thống cách mạng, ông Đỗ Xuân Chính tham gia kháng chiến chống Mỹ khi tuổi đời còn rất trẻ. Một cái may nữa là ông có trình độ văn hóa, cho nên được tổ chức phân công nhiệm vụ "làm thầy". Ông Chính cho biết, khi Bác Hồ kêu gọi và phát động phong trào "bình dân học vụ" để làm cho mọi người biết chữ, ông đã thành lập ngay lớp học bình dân chống mù chữ tại vùng căn cứ để dạy chữ cho đồng chí, đồng đội và người dân bám trụ. Vào những năm 1970, mặc dù giặc đánh phá ác liệt vùng căn cứ U Minh, nhưng ông Chính vẫn duy trì được phong trào "diệt giặc dốt" Không những vậy, ông còn tuyên truyền, vận động gia đình, mọi người phải phấn đấu học tập, nâng cao trình độ văn hóa, hiểu biết, để phục vụ cho bản thân, đất nước. Riêng gia đình ông dù nghèo khó, ông vẫn luôn động viên vợ con phải cố gắng học tập bằng mọi cách. "Thời ác liệt nhất tôi đưa các con tôi lên tận Long Mỹ, Cần Thơ, vừa tránh tai mắt giặc, vừa làm đủ thứ nghề kiếm tiền lo cho các con ăn học. Chồng tôi ở trong cứ nhưng luôn viết thư động viên tôi "dù có cực khổ, đói khát cũng phải cố gắng lo cho các con được học hành đàng hoàng" - bà Trần Thị Kim Anh vợ ông Đỗ Xuân Chính bộc bạch.
Đất nước hòa bình, ông lãnh đạo gia đình bước vào cuộc đấu tranh mới - chống đói nghèo, xây dựng quê hương. Ông Chính tìm cách động viên, giúp đỡ các gia đình khó khăn, tạo điều kiện để con em họ được đến trường, không phải bỏ học giữa chừng. Hiện nay, gia đình ông có năm người con và hai cháu ngoại đều có trình độ đại học và trên đại học. Người dân trong ấp lấy gia đình ông làm tấm gương để phấn đấu nuôi dạy và chăm sóc việc học hành cho con cái. Nhờ đó đến nay, ở ấp Xẻo Lá B có hơn 20 gia đình có con em có trình độ đại học và trên đại học. Ông Chính chia sẻ: "Xưa Bác Hồ từng dạy "một dân tộc dốt là một dân tộc yếu". Vì vậy nếu gia đình dốt thì kinh tế không thể phát triển được chứ nói gì giúp dân, giúp nước". "Ngày nay các con tôi đã thành đạt, nhưng chung quanh còn nhiều con em các gia đình đang khó khăn, nhiều cháu phải bỏ học do hoàn cảnh kinh tế khó khăn, cho nên thấy cần cố gắng hơn nữa trong việc vận động, giúp đỡ để các cháu được tiếp tục học thành người" - ông Chính nói tiếp.
Dù đã vào tuổi 70, nhưng ông Chính vẫn năng nổ, nhiệt tình trong các hoạt động xã hội tại địa phương. Với vai trò là Phó Chủ tịch Hội Khuyến học xã Tân Thạnh, những năm qua, ông Chính đóng góp và tổ chức vận động đóng góp hàng trăm triệu đồng giúp đỡ học sinh nghèo tiếp tục học tập, giúp đỡ giáo viên khó khăn, xây dựng cầu - lộ, xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp, đẩy mạnh phong trào xã hội hóa công tác giáo dục... Với những cống hiến vì một xã hội học tập, ông Đỗ Xuân Chính vinh dự nhiều lần được đi dự hội nghị thi đua và được tặng nhiều phần thưởng cao quý của Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam và Hội Khuyến học Việt Nam về gia đình hiếu học, dòng họ hiếu học.
Bài và ảnh: VIỆT TIẾN