LTS: Một năm sau ngày Gruzia tấn công Nam Ossetia, chúng tôi đăng lại bài phân tích về nguyên nhân khiến Nga muốn duy trì tình trạng nóng tại Gruzia.
Năm ngoái, tại khu vực Kavkaze thường xuyên nổi lên những cuộc khiêu khích xung quanh vấn đề Abkhazia và Nam Ossetia, nhưng các nhà hoạt động chính trị tại Moscow và cả ở Châu Âu vẫn coi đó chỉ là những “xích mích trong khu vực”. Cuối cùng, những xích mích đó lại trở thành một cuộc chiến tranh có quy mô.
Thậm chí, việc ký kết hai hiệp định hòa bình sau đó, trong khi Liên minh châu Âu (EU) đang tích cực tham gia dưới sự chủ trì của Pháp, vẫn không cải thiện được tình hình tại khu vực. Nga đã và vẫn sẽ sử dụng “bàn tay sắt” của mình để nâng đỡ hai nước cộng hòa Abkhazia và Nam Ossetia.
Trái ngược với mong đợi của Kremli, sự giận dữ của những người Gruzia đã chống lại chính nước Nga còn hơn cả việc họ phản đối Tổng thống Saakashvili, mặc dù có ý kiến rộng rãi trong cả nước cho rằng, Tổng thống Gruzia đã hành động rất tồi trong đợt khủng hoảng chiến sự năm ngoái.
Người ta vẫn không ngần ngại khi nhắc lại rằng, Nga đã đạt được toàn bộ mục đích của mình tại Gruzia và bây giờ không muốn động chạm vào bất cứ ai nữa. Tuy nhiên, Nga vẫn tiếp tục duy trì quân lính tại khu vực ngay sát Tbilisi.
Về phía EU dưới sự chủ trì của Pháp, nước đóng vai trò then chốt trong các cuộc đàm phán hòa bình với Moscow, thì rõ ràng họ không ngừng sử dụng uy tín chính trị của mình và cố gắng không quan tâm đến một thực tế, đó là các hiệp định đã ký với châu Âu, Moscow hoàn toàn không tuân thủ.
Binh lính Nga đến nay vẫn không trở lại những vị trí mà họ đã chiếm giữ trước khi nổ ra xung đột. Họ dung túng cho dân quân tự vệ Ossetia trong việc tiến hành các cuộc thanh trừ sắc tộc đối với người Gruzia sống tại Nam Ossetia. Toàn bộ các làng bị “xới tung”, còn Tổng thống Kokoity thì nhiều lần công khai tuyên bố rằng, người Gruzia đang tạm trú sẽ không bao giờ được phép quay trở lại Nam Ossetia.
Moscow lúc đó vẫn cản trở việc phái đoàn LHQ tiếp tục hoạt động tại Abkhazia bằng cách sử dụng quyền phủ quyết của mình tại HĐBA LHQ. Ông Vasili Churkin, đại diện thường trực của Nga tại New York tuyên bố rằng, bất đắc dĩ họ phải hành động như vậy vì các đối tác phương Tây không tỏ ra linh hoạt như Nga vẫn mong đợi.
Tuy nhiên, Tổng thống Abkhazia Sergei Bagapsh hồi tháng 4 vừa qua trong một cuộc trò chuyện với ông Churkin, đã đánh giá rất cao hoạt động của phái đoàn LHQ tại Abkhazia và tỏ ý tán thành vô điều kiện việc tiếp tục hoạt động này.
Nhiệm vụ của các nhà quan sát EU sẽ sớm được thực hiện ở quốc gia này và họ sẽ có thể tuần tra tại những phần biên giới giáp Nam Ossetia được Kremli cho phép (Nam Ossetia hiện vẫn không được EU công nhận độc lập). Rõ ràng, với việc cho phép hạn chế này, Moscow không muốn các quan sát viên châu Âu được tiếp cận Nam Ossetia và Abkhazia.
Còn châu Âu thì trên thực tế lại đồng ý với thực trạng này, mặc dù họ vẫn coi như vậy là không thể chấp nhận. Tại sao Nga lại muốn thiết lập tình trạng “nóng” ở Gruzia? Liệu nước này muốn góp phần tạo sự bất ổn trong khu vực? Nếu như vậy thì Nga đang theo đuổi mục đích gì ở vùng đất nằm ở phía nam biên giới của mình hiện rất phức tạp và nguy hiểm?
Rất tiếc trong trường hợp này, chúng ta không phải là nhà tiên tri để tiên đoán được rằng, chính sách kiến tạo hòa bình như vậy có thể sẽ dẫn đến một cuộc khủng hoảng mới.
Q.Khánh (Theo REGNUM)