TP Hồ Chí Minh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Nhân dân - 

TP Ho Chi Minh phat trien nguon nhan luc chat luong cao

Giờ thực tập về mạch khuếch đại EC của sinh viên khoa cơ khí trường Đại học Bách Khoa TP Hồ Chí Minh.

Địa phương có nguồn nhân lực lớn

TP Hồ Chí Minh là đô thị có nguồn nhân lực lớn nhất nước, với khoảng 4,7 triệu người trong độ tuổi lao động, tổng số người có việc làm hiện vào khoảng 3,2 triệu người. Đội ngũ cán bộ khoa học - kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao trên địa bàn chiếm tới 30% so với cả nước. Số lao động đã qua đào tạo tăng từ 40% năm 2005 lên 55% năm 2010.

Thuận lợi lớn nhất của TP Hồ Chí Minh là có một hệ thống giáo dục - đào tạo khá đồng bộ từ mầm non đến đại học và dạy nghề. Theo Giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo TP Hồ Chí Minh Huỳnh Công Minh, hiện nay trên địa bàn có 678 trường mầm non, 470 trường tiểu học, 243 trường THCS, 150 trường THPT và đội ngũ giáo viên hơn 75 nghìn người, bảo đảm chỗ học cho khoảng 1,3 triệu em. Ngoài ra, thành phố còn có hơn 500 cơ sở giáo dục thường xuyên, trung tâm ngoại ngữ, tin học, hằng năm thu hút hơn 500 nghìn lượt học viên. Nhờ đó, đến nay, thành phố tiếp tục duy trì phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, phổ cập giáo dục trung học cơ sở và phổ cập bậc trung học theo chuẩn của thành phố.

Đặc biệt, TP Hồ Chí Minh có tới 72 trường đại học, cao đẳng (chưa kể các trường thuộc khối công an, quốc phòng, phân hiệu trường), mỗi năm có thể tuyển hơn 116 nghìn sinh viên. 370 cơ sở dạy nghề, hằng năm có thể thu nhận hơn 30 nghìn học viên trung cấp, cao đẳng nghề và khoảng 320 nghìn học sinh sơ cấp nghề và dạy nghề thường xuyên (không chính quy). Ngoài ra, ở đây còn có 84 trường trung cấp chuyên nghiệp với tổng số học sinh lên đến hơn 83 nghìn 500 em.

Thực hiện chương trình phát triển nguồn nhân lực giai đoạn 2006-2010 do Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 8 đề ra, đến nay, nguồn nhân lực thành phố đã có bước phát triển đáng kể. Đội ngũ cán bộ công chức, khối hành chính sự nghiệp các cấp, các ngành đã có hơn 138 nghìn lượt người được đào tạo, bồi dưỡng trong nước và gần 2.500 lượt người được đào tạo, bồi dưỡng ở nước ngoài. Đội ngũ giáo viên dạy nghề tăng lên đáng kể với hơn 5.350 người (tăng 1,3 lần so với năm 2005), trong đó có 1.056 người có trình độ sau đại học, còn lại là đại học và cao đẳng. Bên cạnh các nghề truyền thống, trong những năm gần đây, nhiều nghề mới thuộc lĩnh vực công nghệ mới, có trình độ cao cũng được đưa vào chương trình giảng dạy tại các trường dạy nghề. Hình thức đào tạo cũng phong phú và linh hoạt hơn.

Thành phố đã đạt được những kết quả khả quan bước đầu trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao với các chương trình đào tạo như: 300 tiến sĩ, thạc sĩ quản lý nhà nước và quản trị kinh doanh; đào tạo 300 tiến sĩ, thạc sĩ ngành giáo dục đào tạo; thạc sĩ ngành công nghệ sinh học. Các chương trình này đã cung cấp cho thành phố một lực lượng cán bộ có năng lực, có trình độ chuyên môn đáp ứng một phần đáng kể nhu cầu nhân lực cao trong quản lý hành chính, giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Chương trình đào tạo, bồi dưỡng và hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ phối hợp Hiệp hội doanh nghiệp thành phố đã tổ chức hàng chục khóa bồi dưỡng chính thức và ngắn hạn, hàng trăm lớp học nâng cao trình độ cho lãnh đạo và nhân viên về quản lý nhân sự, luật pháp kinh doanh, thương mại đầu tư, xây dựng và phát triển thương hiệu, thuế doanh nghiệp... cho hơn 1.000 giám đốc doanh nghiệp và hàng chục nghìn lượt người. Chương trình đào tạo thế hệ trẻ tài năng ngành văn hóa, thể thao đã xây dựng cho thành phố một lực lượng cán bộ, văn nghệ sĩ, vận động viên tương đối ổn định, đưa các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch phát triển lên một tầm cao mới có chất lượng và chiều sâu... Tuy vậy, nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn thiếu và chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố; cơ cấu nguồn nhân lực chưa phù hợp; đội ngũ công nhân kỹ thuật lành nghề còn ít.

Nguyên nhân cơ bản là do giữa các trung tâm đào tạo nhân lực và nơi sử dụng nhân lực chưa có sự tương thích hoàn toàn. 'Độ vênh' giữa nhà trường và doanh nghiệp còn khá lớn. Hơn nữa, doanh nghiệp cũng chưa có chiến lược, kế hoạch dài hạn về nhu cầu nhân lực của mình, đồng thời chưa thật sự chủ động tham gia, góp sức vào quá trình đào tạo nhân lực.

Đào tạo nguồn nhân lực gắn với nhu cầu sử dụng

Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Hứa Ngọc Thuận, cho biết: 'Mục tiêu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của TP Hồ Chí Minh là nhằm đáp ứng nhu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH và hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới. Vì thế, thành phố sẽ tập trung đầu tư vào các nhóm đối tượng đặc biệt, có vai trò quyết định và tạo sự đột phá trong phát triển nhân lực và phát triển kinh tế - xã hội. Trong giai đoạn 2010 đến 2015, sẽ ưu tiên phát triển nhân lực đủ để cung cấp cho những ngành có hàm lượng công nghệ cao, có giá trị gia tăng cao. Đó là bốn ngành công nghiệp: cơ khí; điện tử - công nghệ thông tin; hóa dược - cao-su; chế biến tinh lương thực, thực phẩm và chín ngành dịch vụ: tài chính - tín dụng; ngân hàng - bảo hiểm; thương mại; vận tải, kho bãi, dịch vụ cảng, hậu cần hàng hải và xuất nhập khẩu; bưu chính viễn thông và công nghệ thông tin - truyền thông; kinh doanh tài sản, bất động sản; dịch vụ thông tin tư vấn, khoa học công nghệ; du lịch, khách sạn, nhà hàng; y tế, giáo dục - đào tạo'.

Xuất phát từ thực tiễn, nhu cầu đào tạo nhân lực kỹ thuật nghiệp vụ trung cấp phải đạt đến nửa triệu người vào năm 2020. Tỷ lệ lao động đã qua đào tạo phải đạt 70% vào năm 2015 và 80% vào năm 2020 trong đó lao động ở bốn ngành công nghiệp và chín ngành dịch vụ trọng điểm phải đạt 100%.

Để đạt được mục tiêu này, thành phố đưa ra năm chương trình bộ phận. Chương trình nâng cao chất lượng đào tạo đại học và cao đẳng với nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật, cán bộ quản lý các ngành và lĩnh vực chủ lực theo yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế của thành phố. Sẽ xây dựng một đến hai trường đại học đạt tiêu chuẩn ngang tầm các trường cùng cấp ở các nước tiên tiến trong khu vực về chất lượng và hiệu quả đào tạo, có khả năng thu hút một bộ phận sinh viên các nước trong khu vực đến học tập. Chương trình nâng cao chất lượng đào tạo nghề hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống đào tạo chất lượng cao của cả nước đồng thời tạo ra sự gắn kết giữa nơi đào tạo và nơi sử dụng lao động để tránh lãng phí cho xã hội. Chương trình đào tạo đội ngũ doanh nhân đưa ra chỉ tiêu là tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cho hơn 30 nghìn lượt học viên ở các công ty thuộc thành phố, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thuộc các thành phần kinh tế khác nhau trên địa bàn thành phố nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp này hội nhập sâu vào kinh tế khu vực và thế giới. Với chương trình đào tạo nguồn nhân lực cho hệ thống chính trị thành phố, toàn bộ cán bộ đương nhiệm, dự bị chức danh lãnh đạo, quản lý, phải đạt trình độ quản lý, chuyên môn lý luận chính trị, trình độ tin học theo tiêu chuẩn quy định. 100% cán bộ, công chức, viên chức phải đạt trình độ chuẩn. 100% cán bộ, công chức chủ chốt ở cơ sở (phường, xã, thị trấn) phải có trình độ chuyên môn đại học, trung cấp chính trị và quản lý nhà nước.

Để thực hiện thành công các chương trình này, giải pháp đầu tiên là tập trung phát triển cơ sở vật chất, trang thiết bị đáp ứng yêu cầu dạy và học theo hướng hiện đại, đón đầu sự phát triển của xã hội, hội nhập với khu vực và thế giới, phù hợp với hoàn cảnh thực tiễn, yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực của thành phố. Đối với các trường đào tạo các ngành nghề trọng điểm và các chương trình 'đào tạo có địa chỉ', cần đầu tư theo chuẩn các nước tiên tiến. Mặt khác, bằng cách tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa, huy động vốn đầu tư trong nước và ngoài nước để xây dựng các trường dạy nghề chất lượng cao, đổi mới trang thiết bị dạy học, thí nghiệm, thực hành, xưởng trường, xây dựng ký túc xá... Đến năm 2015 sẽ phát triển thêm 22 cơ sở dạy nghề mới, trong đó có ba trường cao đẳng nghề, ba trường trung cấp nghề, ba trung tâm dạy nghề.

Giải pháp quan trọng thứ hai là phải xây dựng được đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục và dạy nghề có trình độ chuyên môn cao được huy động từ nhiều nguồn khác nhau. Cần đổi mới nội dung chương trình và phương pháp đào tạo, gắn nội dung đào tạo trong nhà trường với hoạt động thực tiễn của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và các lĩnh vực khác.

Một giải pháp quan trọng trong công tác đào tạo nhân lực là phải tăng cường hợp tác, liên kết giữa các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và các trung tâm dạy nghề với các đơn vị sản xuất, tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố nhằm nâng dần tính tương thích giữa đào tạo và sử dụng lao động. Trên cơ sở này, thành phố sẽ đưa ra dự báo về nhu cầu nhân lực cho từng giai đoạn và thậm chí cho từng năm. Thực tế cho thấy trong nhiều năm qua, một số trường đại học và cao đẳng đã chú trọng việc liên kết này và kết quả mang lại khá khả quan. Các trường: Đại học Bách khoa, Đại học Sư phạm Kỹ thuật, Cao đẳng Kỹ thuật Lý Tự Trọng, Cao đẳng Tôn Đức Thắng... đã hợp tác, liên kết với hàng trăm doanh nghiệp, tập đoàn trong nước và ngoài nước về nhu cầu lao động trong từng ngành nghề và cung cấp cơ sở vật chất đào tạo cho các trường để sinh viên có điều kiện thực tập.

Với các chương trình nâng cao chất lượng, phát hiện bồi dưỡng năng khiếu, nhân tài thể thao, văn hóa, thành phố cũng sẽ tập trung đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại tạo điều kiện cho nguồn nhân lực này học tập, tập luyện thuận lợi, có hiệu quả cao. Riêng đối với thể thao thành tích cao, sẽ tập trung đầu tư cho 12 môn trọng điểm là: cờ vua, điền kinh, bơi lội, nhảy cầu, thể dục dụng cụ, bóng bàn, tê-cuôn-đô, giu-đô, đấu kiếm, cầu lông, quần vợt và đua thuyền.

Tuy nhiên, để chương trình phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phát huy hiệu quả, thành phố cần có chính sách, chế độ đãi ngộ thích đáng đối với những người có trình độ cao, nhất là đội ngũ trí thức trẻ và những tài năng trẻ nói chung.

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong sáu chương trình đột phá đã được Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 9 thông qua nhằm đưa TP Hồ Chí Minh lên một tầm cao mới, xứng đáng là đầu tàu cho vùng kinh tế trọng điểm phía nam.

Tin mới