Thưa Tổng Giám đốc Bùi Ngọc Bảo, kể từ khi Nghị định 84 có hiệu lực, Petrolimex đã có 5 lần điều chỉnh giá, trong đó có 4 đợt tăng. Vậy nguyên nhân chính dẫn đến sự điều chỉnh này là do đâu, thưa ông?
Trước hết, tôi xin đính chính lại từ khi Nghị định này có hiệu lực cho tới nay, các doanh nghiệp đầu mối trong đó có Petrolimex chỉ điều chỉnh 3 lần đối với mặt hàng xăng, trong đó 2 lần tăng, 1 lần giảm, chứ không phải 5 lần.
Nếu tính 5 lần là tính theo thời điểm Nghị định này được ban hành là 15/10 tới nay và Nghị định này có hiệu lực chính thức là 15/12. Khi Nghị định có hiệu lực, DN chỉ điều chỉnh 3 lần.
Về nguyên nhân, giá quốc tế tăng, hoặc yếu tố tác động tới giá cơ sở tăng, 2 lần điều chỉnh tỷ giá (26/11 và 11/12) và bản thân giá quốc tế trong giai đoạn này khá cao cũng như khoản trích lập quỹ bình ổn giá tăng từ 200-300 đồng, tác động tới giá thành buộc giá xăng tăng. Vì vậy việc điều chỉnh vận hành theo đúng Nghị định 84.
Được biết, trong bảng giá của Petrolimex chốt số liệu ngày 19/3, giá CIF cập cảng là 10.824 đồng/lít xăng A92. Tuy nhiên, nếu tính toán với giá nhập khẩu là 87,60 USD/thùng (tương đương 159 lít), và tỷ giá VND/USD là 19.100, ta sẽ thấy giá CIF cập cảng sẽ chỉ ở mức 10.524 đồng/lít. Như vậy là thấp hơn 300 đồng so với giá mà Petrolimex đã công bố. Vậy ông giải thích thế nào về sự chênh lệch này?
Trước hết, phải nói là ở đây có một sự nhầm lẫn giữa giá CIF và giá FOB. Trong bảng tính của chúng tôi có tính giá bình quân 30 ngày theo giá niêm yết ở Singapore, đó là giá FOB. Khi tính giá CIF, phải có thêm chi phí về bảo hiểm và vận tải, tương ứng khoảng 300 đồng.
Như vậy, không có sự sai lệch nào cả. Mức giá 87,60 USD/thùng là giá FOB chứ không phải là giá CIF. Chi phí bảo hiểm và vận chuyển này thay đổi theo từng thời kỳ và được Cục Quản lý giá đưa vào tính toán.
Cũng phải nói thêm là đây là mức giá cơ sở được tính trên quy định của Nghị định 84, và các yếu tố đầu vào đều do các cơ quan nhà nước ban hành. Nếu tuân thủ theo đúng Nghị định 84 thì bất cứ ai cũng tính được mức giá cuối cùng.
Thêm nữa, đây là mức giá cơ sở theo Nghị định 84 chứ không phải giá vốn của doanh nghiệp, giá vốn có thể cao hơn hoặc thấp hơn xoay quanh giá cơ sở đó, phụ thuộc vào việc ký kết thỏa thuận với nhà cung cấp và thời điểm giao hàng.
Giá cơ sở được Nghị định 84 đưa ra để người tiêu dùng, cơ quan quản lý Nhà nước giám sát sự điều chỉnh giá của doanh nghiệp, tạo tiền đề doanh nghiệp vận hành theo Nghị định này. Khác biệt với Quyết định 187 và Nghị định 55, Nghị định 84 đưa ra một phương thức rất rõ ràng như vậy để người tiêu dùng và cơ quan quản lý có cơ chế để giám sát.
Gần đây, có thông tin cho rằng với tỷ trọng tới 60% trên thị trường, Petrolimex là doanh nghiệp độc quyền. Ông nghĩ sao về vấn đề này?
Chúng tôi đã có báo cáo của chúng tôi lên liên bộ, đồng thời, cơ quan quản lý nhà nước cũng có giám sát trong những năm qua. Nhưng phải nói thêm là tỷ trọng thị trường của Petrolimex không phải là đều như nhau ở các vùng.
Ở các vùng có cạnh tranh cao như Hà Nội hoặc TP.HCM thì thị phần của Petrolimex chỉ trên dưới 40%. Nhưng ở các vùng như Sơn La, Lai Châu, Tây Nguyên thì có nơi thị phần của chúng tôi gần như 100%. Ở đó, chúng tôi chủ yếu thực hiện nhiệm vụ chính trị, chi phí không đủ để cho các doanh nghiệp có lãi.
Hôm 19/3, Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng cũng nhận định rằng trong điều kiện ta đã áp dụng rất nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật trong các ngành kinh tế, kể cả ngành xăng dầu, thì những định mức như tiêu hao xăng dầu chắc chắn có giảm. Tình hình cụ thể ở Petrolimex ra sao thưa ông?
Trong thuật ngữ kinh doanh xăng dầu thì thuật ngữ chính xác là "hao hụt" chứ không phải "thất thoát". Tỷ lệ hao hụt luôn luôn hiện hữu trong sản xuất và kinh doanh xăng dầu. Đây là một câu chuyện dài. Hiện Nhà nước có một định mức duy nhất, định mức 758 do Petrolimex xây dựng và Bộ Vật tư (trước đây) ban hành năm 1986.
Tại thời điểm đó, đây là định mức theo từng công đoạn để giúp cho Petrolimex khi đó chủ yếu là độc quyền, kiểm soát hao hụt theo từng công đoạn. Còn tổng định mức hao hụt được Nhà nước giao cho Petrolimex chỉ hỗ trợ cho công tác quản lý chứ không dùng để tổ chức hạch toán.
Sau này, Luật Doanh nghiệp và các văn bản khác quy định rằng chức năng xây dựng các định mức kinh tế kĩ thuật thuộc về các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp có hội đồng quản trị. Nhưng ở đây, tôi cho rằng có sự thông tin nhầm lẫn.
Chúng tôi có theo dõi chất vấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội với Bộ Công thương liên quan đến tỷ lệ hao hụt. Kiểm toán Nhà nước kiểm toán toàn diện việc cấp bù cho Petrolimex trong 3, 4 năm và phát hiện ra rằng Petrolimex có biên soạn hệ thống quản lý hao hụt và định mức hao hụt hết sức chặt chẽ. Tôi có kết luận của Kiểm toán đánh giá Petrolimex đã thực hiện nghiêm túc chặt chẽ, theo dõi tốt vấn đề hao hụt, có sự tiết giảm rất lớn so với định mức 758 của Nhà nước.
Thực tế, kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước với Bộ Công thương là có nhiều doanh nghiệp xăng dầu có nhiều định mức hao hụt khác nhau. Và trong quá trình kiểm toán, có khả năng là một số doanh nghiệp đầu mối khác vẫn dùng định mức 758 để thanh quyết toán khi bù lỗ và Kiểm toán Nhà nước đề nghị các doanh nghiệp này xây dựng định mức mới. Nhưng tôi vẫn cho rằng, việc xây dựng định mức không phải là của Bộ Công thương mà chính doanh nghiệp phải đưa ra định mức.
Hoàn toàn không có chuyện Petrolimex vẫn sử dụng định mức 758. Từ 2007 - 2009, chúng tôi tiết giảm tới 40% so với định mức 758 của Nhà nước.
Có thông tin cho rằng, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng có nói Petrolimex có thể sẽ được cổ phần hóa trong năm nay. Vậy nếu điều này xảy ra trong 2010 này thì người tiêu dùng sẽ được lợi như thế nào?
Cổ phần hóa các Tập đoàn, Tổng công ty nhà nước là chính sách của Đảng và Nhà nước. Việc cổ phần hóa Petrolimex cũng nằm trong lộ trình đó. Điều này sẽ tạo điều kiện để Petrolimex phát tiển tốt hơn, Nhà nước sẽ quản lý tốt hơn. Đồng thời, việc kinh doanh xăng dầu đa sở hữu sẽ tăng lợi ích chung cho xã hội.
H.H (Theo Cổng Thông tin Điện tử Chính phủ)