Syria: Chiến trường mới cho cuộc chiến ngầm giữa các cường quốc

(Petrotimes) – Trong bối cảnh các cuộc nổi dậy ở Syria đang leo thang thành một cuộc nội chiến quy mô lớn và bắt đầu kéo các quốc gia khác vào cuộc, nó có nguy cơ không chỉ khoét sâu thêm những mâu thuẫn khu vực mà còn làm gia tăng sự đối đầu giữa các cường quốc trên thế giới.

Biểu tình ở Syria.

Sau nhiều tháng tiến hành biểu tình, hầu hết là trong hòa bình nhưng lại bị chính phủ đàn áp đẫm máu, các tay súng thuộc phe đối lập ở Syria giờ đây quay sang tấn công vào lực lượng trung thành với Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Chính điều này có thể đánh dấu sự mở màn một cuộc nội chiến đẫm máu, kéo dài và có quy mô lớn ở Syria. Trong khi đó, những đồn đoán về sự can thiệp quân sự của nước ngoài có nguy cơ dẫn đến một cuộc đối đầu trực tiếp theo kiểu “Chiến tranh lạnh” giữa Nga và Mỹ.

Các nhà phân tích và chính phủ một số nước lâu nay vẫn cho rằng Iran luôn hỗ trợ về quân sự và hậu cần cho Damascus, và hiện một số người ngờ rằng phe đối lập của Syria cũng đang nhận được vũ khí từ nước ngoài. Rất nhiều nhà phân tích lo ngại rằng chính những điều này có nguy cơ khuấy động hơn nữa sự đối đầu đang ngày càng tăng trong khu vực, giữa Tehran và các đối thủ láng giềng, đặc biệt là các quốc gia vùng Vịnh và một địch thủ đáng gờm đang nổi lên là Thổ Nhĩ Kỳ.

Anthony Skinner, chuyên gia phân tích về Trung Đông thuộc Trung tâm Tư vấn Maplecroft ở Anh, nói: “Vấn đề là việc ngăn chặn xung đột ở Syria sẽ khó hơn rất nhiều so với những gì chúng ta đã chứng kiến ở Libya. Nó sẽ gây ra tác động sâu rộng hơn nhiều đối với khu vực”.

Tuần này, truyền thông Nga cho biết Moscow sẽ đưa hàng không mẫu hạm tiên tiến nhất của mình tới Syria. Các quan chức đã bác bỏ bất cứ mối liên hệ nào đối với các sự kiện gần đây, song hầu hết các nhà phân tích cho rằng đây có thể là lời cảnh báo ngầm tới các cường quốc phương Tây đang tính đến việc can thiệp quân sự vào Syria.

Trong khi đó, Washington được cho là không muốn can thiệp vào Syria. Tuy nhiên, sự hiện diện của một trong những hàng không mẫu hạm của Mỹ ở vùng biển khá gần Syria đã làm dấy lên nhiều đồn đoán. Nikolas Gvsodev, Giáo sư Nghiên cứu về An ninh Quốc gia tại trường Học viện Chiến tranh Hải quân của Mỹ, cho rằng khả năng xảy ra một cuộc đối đầu trực tiếp về quân sự giữa các cường quốc là rất thấp, song các mối quan hệ sẽ ngày càng xấu đi. Moscow đã bắt đầu có giọng điệu ngày càng cứng rắn hơn đối với hệ thống lá chắn tên lửa mà Mỹ dự định đặt tại châu Âu, đồng thời nói rằng họ sẽ thiết kế lại các tên lửa đạn đạo mang đầu đạn hạt nhân để có thể bay xuyên qua hệ thống trên nếu cần thiết.

Nigel Inkster, cựu Phó Giám đốc Tổng cục Tình báo của Anh (MI6) và hiện là Giám đốc Nghiên cứu các mối đe dọa về chính trị và các nguy cơ xuyên quốc gia tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế của London nói: “Tôi cho rằng Nga đã thực sự lo sợ trước những gì đã xảy ra ở Libya và nước này sẽ kiên quyết không để điều này xảy ra một lần nữa ở Syria. Cả Trung Quốc lẫn hầu hết các nước trong nhóm BRICs (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi) đều chia sẻ quan điểm này của Nga”.

Đối với nhiều nhà phân tích, mối lo ngại thực sự là tình hình ở Syria có thể làm tăng hơn nữa những căng thẳng đang tồn tại quanh vấn đề Iran. Một số người tin rằng Syria đang trở thành chiến trường mới nhất của một cuộc chiến quy mô lớn đang bí mật lan rộng khắp khu vực.

Mặc dù các phương tiện truyền thông Israel vẫn đang suy đoán về khả năng xảy ra một cuộc tấn công quân sự vào chương trình hạt nhân của Iran, song hầu hết các nhà phân tích cho rằng sẽ không xảy ra một hành động quân sự như vậy. Theo đánh giá của nhiều nhà phân tích, cả Israel lẫn phương Tây đều không có đủ năng lực quân sự để có thể hoàn toàn phá hủy chương trình hạt nhân của Iran, trong khi hành động trả đũa của Iran nhằm vào các mục tiêu dầu mỏ ở vùng Vịnh có thể gây ra những thiệt hại nặng nề cho cả hai bên.

Thay vào đó, nhiều nhà phân tích tin rằng những gì mà khu vực đang chứng kiến là sự leo thang những hành động ngấm ngầm của cả hai bên. Các nhà phân tích cho rằng điều này có thể giải thích cho cả một loạt vụ nổ “ngẫu nhiên” trong thời gian gần đây ở các cơ sở hạt nhân của Iran cũng như các vụ tấn công bằng tên lửa nhằm vào Israel được cho là do các nhóm ủy quyền của Tehran thực hiện.

Reva Bhalla, Giám đốc phụ trách phân tích tại Cơ quan Tình báo Stratfor của Mỹ, nhận định: “Những gì mà chúng ta đang chứng kiến ở Trung Đông trong bối cảnh Mỹ rút quân khỏi Iraq là Iran đang ngày càng có một vị trí vững chắc hơn ở khu vực này. Nếu Assad tiếp tục tồn tại ở Syria, ông ta cũng sẽ ngày một bị cô lập hơn và phải phụ thuộc vào Iran, điều này sẽ càng khiến khu vực lo ngại về tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của Iran”.

Anh Đức