Nguyễn Đình Vượng quê ở Hà Tây, vào lập nghiệp tại thị trấn Hai Riêng, huyện miền núi Sông Hinh (Phú Yên). Bắt đầu chơi gỗ lũa, đá kiểng từ năm 2001, anh kể: “Ở Sông Hinh gỗ nhiều vô kể, nhiều khúc gỗ có hình dáng rất đẹp nhưng người dân lại bỏ lăn bỏ lóc. Thấy tiếc, mình hỏi mua giá rất “bèo”, rồi về thuê nghệ nhân chế tác thành những tác phẩm tuyệt đẹp. Từ đó, mình đâm ra “nghiện” từ lúc nào không biết”.
Khi Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội, Vượng ấp ủ sưu tầm tác phẩm nghệ thuật gỗ lũa, đá kiểng hướng về kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long để tỏ lòng biết ơn quê cha đất tổ. Anh kể, trong lúc lặn lội đi tìm, tình cờ được một người dân “mách nước” có gốc gỗ hương cổ thụ, bộ rễ dài 7m, hình thù giống con rồng. “Để đưa bộ gốc nặng hơn 5 tấn về phải thuê xe tải, phá tường rào mới “địu rồng” vào trong vườn được”. Nhưng chỉ có rồng thì chưa đủ, phải sưu tầm cả bộ “tứ linh” hội tụ. Mất hơn 6 tháng nữa, được giới thiệu, anh mua một “thanh long” (rồng) bằng gỗ trắc, nặng 5 tạ, dài 4,28m. Và sau hai năm, anh đã gom đủ: “bạch hổ” (cọp) bằng gỗ lũa hương đá nặng 1 tấn, dài 2,8m; “chu tước” (chim) gỗ muồng đen nặng 1 tấn; “hiền vũ” (rùa) gốc gáo nặng đúng 1 tấn.
Anh Vượng bên tác phẩm gỗ lũa gáo nu có vóc dáng của vua Lý Công Uẩn
“Tứ linh” đã quy tụ, tình cờ anh Vượng tìm được cây gáo cổ thụ cao 3,65m trông giống vóc dáng vị vua Lý Công Uẩn. Vượng làm thủ tục xin khai thác, “rước vua Lý Công Uẩn về nhà”, vì theo anh nếu để cây gáo ở đây rồi cũng bị ngập trong nước lòng hồ thủy điện sông Ba Hạ. Nét độc đáo ở tác phẩm này là gỗ gáo nu xù xì tự nhiên, tạo nên hình dáng giống hệt con người. Có những tác phẩm độc nhất vô nhị, Vượng sắp đặt quần thể tượng đài vua Lý Công Uẩn theo thế đất kinh đô Thăng Long mà Chiếu dời đô đã nói: “Thế đất nơi đây là thế rồng cuộn, hổ ngồi, long bàn, hổ cứ”. Còn theo sách phong thủy: “Tả thanh long, hữu bạch hổ, tiền chu tước, hậu hiền vũ”…
Rồi Vượng nghĩ đến chủ đề kỷ niệm 25 năm thành lập Sông Hinh - quê hương thứ hai của anh. Cũng rất ngẫu nhiên, anh tìm được tảng đá mà trên mặt có hình dáng giống chim đại bàng bố, mẹ đang chăm sóc cho đàn chim con. Khung cảnh rất nên thơ, hữu tình nên anh đặt tên tác phẩm là “Tổ ấm trên cao nguyên”. Vượng lý giải: “Chim đại bàng thể hiện khí phách kiên cường, dũng cảm của những người dân xa quê đi lập nghiệp ở miền đất mới”. Kỷ niệm 400 năm thành lập tỉnh Phú Yên (1611 - 2011), Vượng lại “hữu duyên” với hòn đá kiểng có chữ số 400 nổi rất rõ. Anh mừng như bắt được vàng.
Ngoài các tác phẩm gỗ lũa, đá kiểng chơi theo… dòng thời sự, anh Vượng còn có rất nhiều bộ sưu tập đặc biệt khác như: Viên đá có hình dáng bản đồ Việt Nam, bộ lục bình bằng gỗ lũa mang chủ đề “Nhân vật Truyện Kiều”, tác phẩm “Long phụng hòa minh”… Anh biến quán cà phê Thảo Nguyên ở thị trấn Hai Riêng của mình thành quần thể gỗ lũa nổi tiếng ở Phú Yên với tổng trị giá hàng tỉ đồng. “Nhiều người tìm đến hỏi mua, nhưng mình không bán vì sưu tầm để chơi, chứ không phải kinh doanh”, anh Vượng tâm tình.
Bài & ảnh: Đức Huy
