Những ngày tháng 3 lịch sử, chúng tôi về xã Tịnh Khê, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi, nơi đã từng xảy ra vụ thảm sát Sơn Mỹ làm 504 người dân lành thiệt mạng ngày 16/3/1968. Ghé thăm Bảo tàng Chứng tích Sơn Mỹ, chị Nguyễn Thị Liên, nhân viên Bảo tàng, một trong số hơn 10 người may mắn sống sót trong vụ thảm sát 42 năm về trước, nghẹn ngào nhớ lại: “Lúc đó nhà tôi có 3 mẹ con, chị lớn 6 tuổi, còn tôi mới 3 tuổi. Mỹ tới tập trung dân, đưa ra gần con mương. Chúng vừa bắn vừa đẩy mọi người xuống mương. Ba mẹ con bị đẩy xuống trước, nằm ở dưới nên may mắn sống sót”.
Chị Liên nay đã có một gia đình đầm ấm với 3 người con, chồng chị là thương binh hạng 3/4. Ngoài công việc ở Bảo tàng Chứng tích Sơn Mỹ, chị Liên làm ruộng, chăn nuôi trâu bò, lợn và gia cầm. Điều kiện kinh tế cũng khấm khá, chị đã xây được ngôi nhà khang trang gần khu Chứng tích Sơn Mỹ.
Trong số hơn 10 người còn sống sót trong vụ thảm sát năm đó còn có mẹ của chị Liên là bà Phạm Thị Thuận. Bà Thuận cũng thực sự vui mừng, phấn khởi khi chứng kiến sự đổi thay từng ngày của quê hương Sơn Mỹ: “Cảm ơn Nhà nước đã lo từ công ăn việc làm cho người lớn đến học hành cho con trẻ. Đời sống của chúng tôi giờ đã được cải thiện, khấm khá hơn rất nhiều”.
Về Tịnh Khê hôm nay, đường sá, nhà cửa, trường học, trạm xá, hệ thống kênh mương thủy lợi được xây dựng kiên cố, đảm bảo tưới tiêu cho gần 600 ha lúa, năng suất đạt hơn 60 tạ/ha. Những chân ruộng bạc màu bà con chuyển sang trồng hành lá, bí đao, dưa leo…. Bãi bồi ven sông Kinh, ruộng nhiễm mặn được cải tạo thành 40 ha nuôi tôm. Nghề khai thác hải sản ở Sơn Mỹ cũng mang đến cho bà con cuộc sống no đủ. Toàn xã hiện có gần 400 chiếc tàu, tổng công suất hơn 16.000 sức ngựa, sản lượng đánh bắt hàng năm hơn 5.000 tấn sải các loại. Những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng kinh tế của địa phương đạt từ 14-16%.
Chung tay xoa dịu nỗi đau Sơn Mỹ, nhiều tổ chức trong nước và quốc tế đã đầu tư, giúp đỡ chính quyền và người dân ổn định và phát triển sản xuất. Nhà nước đầu tư hơn 6 tỷ đồng bắc cầu qua sông Kinh, giải quyết nhu cầu đi lại cho bà con. Tổ chức Hy vọng thế giới tài trợ 70.000 USD xây dựng phòng khám đa khoa khu vực Mỹ Lai-Sơn Mỹ, quy mô 20 giường bệnh, góp phần nâng cao hiệu quả công tác khám, chữa bệnh ban đầu cho người dân. Bãi tắm Mỹ Khê đang trở thành điểm thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư làm khu du lịch, khu nghỉ dưỡng hiện đại.
Ông Phạm Ngọc Nhi, Phó Chủ tịch UBND huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi cho biết, sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, huyện luôn quan tâm khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng quê hương Sơn Tịnh nói chung và Sơn Mỹ nói riêng. Sau 35 năm giải phóng, nhờ sự nỗ lực của địa phương, sự giúp đỡ của tỉnh, Trung ương, bà con nơi đây đã hàn gắn được vết thương. Tịnh Khê hôm nay đã đổi mới rất nhiều, kinh tế phát triển mạnh với nhiều lợi thế, nhất là kinh tế biển.
Nỗi đau thương mất mát năm xưa của người dân Sơn Mỹ ngày một dịu vơi, niềm vui về một cuộc sống, tương lai tươi sáng đang lớn lên từng ngày. Nhiều dự án đầu tư xây dựng khu du lịch, nghỉ dưỡng được đầu tư vào đây mở ra những cơ hội, vận hội mới cho mọi nhà. Nhà máy lọc dầu Dung Quất ở Khu Kinh tế Dung Quất, cùng hàng loạt công ty, xí nghiệp, nhà máy khác mọc lên tạo công ăn việc làm cho con em địa phương, mở ra một trang mới về phát triển kinh tế trên quê hương Sơn Mỹ nói riêng và tỉnh Quảng Ngãi nói chung./.
Thành Long