Sớm làm rõ những uẩn khúc

QĐND - 05/07/2012 20:32

QĐND - Vừa qua, Báo Quân đội nhân dân nhận được đơn của ông Đỗ Ngọc Minh (Ngọc Mỹ, Quốc Oai, Hà Nội) khiếu nại về trường hợp anh họ mình là quân nhân Đỗ Hữu Khôn, sinh năm 1949, Đại đội 7, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320, Quân đoàn 3, hy sinh trong chiến đấu, có hồ sơ lưu tại Sư đoàn, Bộ CHQS tỉnh, có giấy xác nhận của đồng đội, thủ trưởng đơn vị, có Huân chương Chiến công… nhưng lại không được công nhận là liệt sĩ.

Ông Đỗ Ngọc Minh cùng anh Đỗ Hữu Ngọc đang trình bày sự việc.

Ông Minh cho biết, tháng 8-1968, gia đình nhận được giấy báo tử của Sư đoàn 320 do Trung tá Nguyễn Minh Khang ký xác nhận là liệt sĩ, hy sinh khi chiến đấu. Địa phương lúc đó đã làm lễ truy điệu, nhưng sau đó mấy tháng có mời gia đình lên thông báo lại chỉ là từ trần và cắt chế độ của liệt sĩ và thân nhân. Đến năm 1995, ông Minh có cơ hội gặp đồng đội cũ cùng kíp chiến đấu với anh mình qua Hội đồng ngũ địa phương và được các đồng chí cho biết anh ông thuộc nhóm mở cửa, đã hy sinh ngay từ lúc mở đầu trận đánh, đồng thời bày tỏ sự ngạc nhiên khi biết anh ông không được công nhận là liệt sĩ.

Sau nhiều lần làm việc với Phòng LĐTBXH huyện Quốc Oai, ông Minh được biết, hồ sơ anh trai ông lưu tại đây gồm 3 loại giấy tờ: Giấy báo tử ngày 25-4-1969 do Trung tá Nguyễn Minh Khang, Sư đoàn 320 ký xác nhận là liệt sĩ trong trường hợp chiến đấu; Công văn số 285-TBXH ngày 4-8-1970 của Ban TBXH Hà Tây gửi Phòng Chính trị Sư đoàn 320 đề nghị làm rõ việc đã gửi về Ban hai trường hợp chết khác nhau của đồng chí Khôn, một cấp ngày 25-4-1969 do Trung tá Khang ký ghi như trên và một cấp ngày 16-5-1969 do Trung tá Bùi Huy Bổng ký, ghi hy sinh trong trường hợp tai nạn rủi ro được xác nhận là quân nhân từ trần; Công văn 287/CS ngày 6-6-1971 do đồng chí Nguyễn Văn Khuy, thừa lệnh Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 320 ký, gửi Ban TBXH Hà Tây khẳng định giấy báo tử do Trung tá Bổng mới là chính xác với lý do: “đồng chí Khôn đã thoái thác nhiệm vụ chiến đấu, đảo ngũ về phía sau, trên đường đi ra bị máy bay địch bắn bị thương, tự vào viện điều trị được ít hôm chết” và “vì đơn vị lúc đó đang làm nhiệm vụ chiến đấu ở xa, các đồng chí ở hậu phương không nắm chắc được trường hợp chết này nên tự tiện ghi vào giấy báo tử đã ký sẵn để lại ở hậu phương”. Căn cứ vào công văn này, Ban TBXH Hà Tây kết luận đồng chí Khôn không phải là liệt sĩ và không thực hiện các chế độ của liệt sĩ và thân nhân.

Từ đó, một câu hỏi cứ trở đi trở lại trong đầu ông Minh rằng tại sao anh mình hy sinh, có đồng đội biết mà có tới 3 giấy báo tử, ghi 3 kiểu khác nhau. Tự đi tìm hiểu, tháng 12-2011, ông Minh cùng người thân từ Hà Nội vào Sư đoàn 320 ở Gia Lai đề nghị tra cứu về trường hợp anh mình. Tại hai văn bản trả lời của sư đoàn đã xác nhận: “liệt sĩ Đỗ Hữu Khôn được ghi trong danh sách tại nhà Bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ của Sư đoàn” và “hồ sơ lưu giữ tại sư đoàn ghi liệt sĩ Đỗ Hữu Khôn, Viện báo hy sinh…”. Tiếp đó, Bộ CHQS tỉnh Hà Tây cũng đã trả lời gia đình bằng văn bản nêu rõ, “theo danh sách liệt sĩ chống Mỹ của huyện Quốc Oai hiện lưu tại Bộ CHQS tỉnh thì đồng chí Đỗ Hữu Khôn hy sinh trong trường hợp chiến đấu tại Cam Lộ-Quảng Trị”.

10 đồng chí cùng chiến đấu với đồng chí Khôn trong trận đánh hiện còn sống đã ghi lời cam đoan xác nhận đồng chí Khôn hy sinh trong chiến đấu và xin chịu trách nhiệm trước lời làm chứng của mình. Đồng chí Vũ Đình Hội (Xuân Canh, Hoài Đức, Hà Nội) viết: “Đêm hôm đó, sau khi bị lộ, đơn vị đã chiến đấu khoảng nửa giờ đồng hồ, nhiều đồng chí đã bị thương hy sinh… trong đó có đồng chí Khôn hy sinh ở cửa mở. Người rời trận địa đi ngược về phía sau đêm hôm đó là tôi và đồng chí Vũ Văn Lời. Đồng chí Lời bị thương rất nặng, không thể tiếp tục bò được nữa, do mất máu nhiều đã hy sinh. Tôi tiếp tục bò ra bờ sông Cam Lộ thì trời gần sáng và ngất đi trong bụi cây rồi được trinh sát của Trung đoàn cứu đưa về bệnh viện của sư đoàn”.

Điều đáng lưu ý là từ 10 bản cam kết của đồng đội và kinh nghiệm thực tiễn, diễn biến chiến đấu, cơ động của sư đoàn, đồng chí Bùi Huy Bổng, nguyên Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 320, nay là Thiếu tướng đã nghỉ hưu, người ký giấy báo tử ghi đồng chí Khôn “hy sinh trong trường hợp tai nạn rủi ro được xác nhận là quân nhân từ trần” đã có lời xác nhận và đề nghị trả lại danh hiệu liệt sĩ cho đồng chí Khôn. Đồng chí Bùi Huy Bổng viết: “Sư đoàn 320 là Sư đoàn chủ lực, cơ động của Bộ, liên tục chiến đấu ở chiến trường ác liệt nên có tình trạng cá biệt quản lý thương binh tử sĩ không chắc. Có người chiến đấu dũng cảm hy sinh lại tưởng là thương binh chuyển về phía sau, hoặc bị địch bắt lại tưởng là hy sinh. Chưa kể, giữa bộ phận hậu phương bảo đảm chính sách của Sư đoàn và cơ quan Sư đoàn ở xa nhau thỉnh thoảng lại có sự nhầm lẫn và có những đồng chí bị kẻ xấu xuyên tạc như trường hợp đồng chí Khôn”.

Đặc biệt, Trung tướng Khuất Duy Tiến, nguyên là Tham mưu trưởng Trung đoàn 64, Sư đoàn 320 giai đoạn tháng 10-1967 đến tháng 10-1969, đã viết thư đề nghị gửi Bộ tư lệnh và Sư đoàn: “Sau khi trực tiếp gặp, nghe và đọc các giấy tờ tài liệu liên quan đến đồng chí Khôn, tôi thấy việc làm rất sai của đồng chí Nguyễn Văn Khuy làm công tác chính sách ở hậu phương khi Sư đoàn vào chiến trường, đã tùy tiện ghi công văn gửi về cơ quan chính quyền địa phương cắt danh hiệu liệt sĩ của đồng chí Khôn qua những chứng lý chưa được xác minh rõ rệt, chưa được phép của lãnh đạo sư đoàn kết luận, tạo nên mâu thuẫn giữa cơ quan lãnh đạo sư đoàn ở tiền phương”.

Đây là trường hợp còn tồn đọng, gia đình thân nhân khiếu kiện nhiều lần, nhiều nơi. Để giải quyết dứt điểm vụ việc và trả lời thỏa đáng cho công dân, đề nghị Bộ tư lệnh Quân đoàn 3 phối hợp xác minh trường hợp của quân nhân Đỗ Hữu Khôn, không để sự việc kéo dài.

Bài và ảnh: Kim Dung


Tin mới