Xây dựng hệ thống đê bao kiên cố vẫn được xem là một giải pháp hữu hiệu nhằm giảm thiểu thiệt hại do nước biển dâng Tác động của BĐKH đến Việt Nam sẽ làm nước biển dâng, tăng nhiệt độ, mưa thay đổi, hạn hán và lũ lụt tăng. Tiến sĩ Hồ Cao Việt, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam cho biết, các vùng ven biển ở miền Nam chịu tác động mạnh của hiện tượng nước biển dâng. Cụ thể: tỉnh Kiên Giang có 8 huyện, Bến Tre có 4, Bà Rịa – Vũng Tàu 4, Tiền Giang 3, Long An 2; TP.Hồ Chí Minh có 2 huyện là Nhà Bè, Cần Giờ chịu ảnh hưởng nặng nhất... Hiện nay, diện tích các tỉnh ven biển phía Nam là 18.066,6 km2, nếu nước biển dâng 1m, tỉnh Bến Tre sẽ bị nước nhấn chìm 50% diện tích, Tiền Giang 32,7%, Cần Thơ 24,7%.
Theo Viện Nghiên cứu Chính sách Lương thực thế giới (IRI), nếu nhiệt độ tăng 10oC thì sản lượng nông nghiệp ở Việt Nam sẽ giảm đến 10%. Dựa vào kịch bản trên, đến năm 2020 sản lượng vụ Đông Xuân sẽ giảm 2,4%; đến năm 2070 sẽ giảm 11,6% và vụ Hè Thu sẽ giảm 4,5%; đến năm 2100 sản lượng chỉ còn 50%. Lượng mưa giảm vào đầu vụ và giữa vụ Hè Thu gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất lúa và chi phí sản xuất lúa. Dự báo đến năm 2030, tổng lượng mưa sẽ giảm 20%, mưa trễ hơn 2 tuần và lũ đến sớm hơn 2 tuần.
Thích ứng và ứng phó với BĐKH là vấn đề được các nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách, các tổ chức dân sự xã hội nhận thức được tầm quan trọng và sự đe dọa đến bền vững của hệ sinh thái. Ứng phó của ngành nông nghiệp với BĐKH đòi hỏi nỗ lực từ nhiều phía nhằm hỗ trợ có hiệu quả người nông dân, đảm bảo sinh kế... Để hạn chế thiệt hại này theo tiến sĩ Hồ Cao Việt, đối với ngành nông nghiệp & nông thôn Việt Nam, mỗi người dân phải hành động thật cụ thể, kịp thời nhằm nâng cao khả năng giảm thiểu và thích ứng với BĐKH cũng như giảm thiểu mức độ thiệt hại, đảm bảo bền vững nông nghiệp – nông thôn. Đặc biệt là các vùng có nguy cơ thiệt hại nặng như ĐBSCL, đồng bằng Bắc bộ.
Theo nhóm nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Phát triển ĐBSCL thì việc tăng cường năng lực cho nông dân về chọn giống và sản xuất giống – cung cấp hạt giống chất lượng cho sản xuất tại địa phương hướng tới xã hội hóa công tác giống ở các vùng có nguy cơ ngập nước do BĐKH, cải thiện kinh tế cho nông dân nghèo nông thôn là việc cần làm ngay.
Là người đã bỏ thời gian để nghiên cứu quy luật thủy triều, Ths.Nguyễn Văn Được, Liên Hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Kiên Giang cho rằng, nước biển thường dâng theo mùa, theo tháng, và theo ngày, thậm chí là nửa ngày; mùa mưa mới có mực thủy triều dâng cực đại hoặc vào đầu mùa khô mới có những con nước triều cao đẩy nước biển sâu vào trong nội địa. Do vậy, ngoài việc xây dựng hệ thống đê, thủy lợi kiên cố cần tính toán xây dựng các công trình hệ thống bơm nước dự phòng cục bộ trong những năm tiếp theo, khi có sự cố về mực nước biển dâng. Đồng thời, cần xây dựng mô hình sống chung với nước biển dâng. Thực chất đây là xây dựng các đê bao cục bộ từng vùng, từng nông hộ. Mô hình này phải đầu tư xây dựng theo từng dự án và được thiết kế chi tiết theo điều kiện cụ thể. Ngoài ra, trong điều kiện nước biển dâng thì mô hình canh tác cũng cần thích ứng theo điều kiện như chọn loại cây trồng, thích ứng với điều kiện chịu mặn và nuôi trồng thủy sản cũng như tương thích với diều kiện trên.
QUỐC ĐỊNH