Bệnh sởi nằm trong chương trình tiêm chủng quốc gia cho trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi, được khống chế khá thành công ở trẻ.
Sau 5 năm vắng bóng, sởi đã quay trở lại
Theo BS Trương Hữu Khanh, mặc dù trẻ em đến tuổi được khuyến cáo tiêm phòng sởi miễn phí theo chương trình của quốc gia. Thế nhưng, trong tháng 2.2010, Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã tiếp nhận 41 trẻ em nhập viện mắc bệnh này sau khi đã biến chứng. Trước đó, mỗi ngày, BV tiếp nhận điều trị cho 20 bệnh nhân sởi bị biến chứng. Con số này chỉ chiếm từ 5-10% so với số mắc thực tế. Vì theo BS Khanh, trẻ mắc sởi ít khi được gia đình đưa đến BV ngoại trừ khi trẻ bị biến chứng nặng.
Còn tại BV Nhi Đồng 2, BS Trần Thị Thúy, Phó khoa Nhiễm BV cho biết, trong 10 năm trở lại đây, chưa khi nào lại thấy số bệnh nhi sởi nhập viện tăng bất thường như hiện nay. Theo số liệu thống kê của khoa, trong năm 2009, số trẻ em mắc bệnh sởi lên đến 1.400 ca được điều trị nội trú. Những tháng đầu năm 2010, mỗi ngày, BV tiếp nhận khoảng 40-50 ca mắc sởi. Đa số trẻ mắc sởi nhập viện và điều trị tại BV đều ở TPHCM.
Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, trong đó gần 50% là trẻ dưới 1 tuổi. Điều đáng nói, ca sởi đầu tiên nhập viện tại BV được phát hiện từ giữa năm 2009. Theo các BS khoa nhiễm, Viện Pasteur TPHCM đang nghiên cứu nguyên nhân dịch sởi tăng bất thường như hiện nay. Tuy nhiên, ghi nhận từ thực tế, ước tính có khoảng 70% số trẻ mắc bệnh là do chưa được chích ngừa.
Theo BS Khanh, bệnh sởi đã có vaccine chích ngừa, vì thế, cách phòng ngừa bệnh tối ưu là phụ huynh cho trẻ chích ngừa khi được 9 tháng tuổi. Sau khi tiêm mũi thứ nhất, trẻ cần được chích ngừa nhắc lại khi được hơn 12 tháng tuổi và hơn 6 tuổi. Trẻ đã được chích ngừa vẫn có một tỉ lệ nhỏ bị mắc bệnh nhưng thường ở thể nhẹ, ít gây biến chứng.
Theo các BS khoa nhiễm, lý do bệnh sởi quay trở lại là do hơn 1 năm trước có một đợt bị thiếu hụt vaccine chích ngừa sởi làm nhiều cháu bé 9 tháng tuổi không được chích ngừa.
Cách xử lý khi trẻ mắc sởi
Sởi là bệnh lây lan nhanh, qua nhiều đường khác nhau, đặc biệt là đường hô hấp. Thường ở trẻ dưới 1 tuổi có nguy cơ mắc sởi nhiều nhất, kế đến là từ 1 đến 3 tuổi. Có khoảng 20% trẻ tiêm phòng sởi rồi nhưng vẫn mắc bệnh. Virus sởi được phát tán và lan truyền ra ngoài theo không khí khi người bệnh nói chuyện, ho, hắt hơi, từ đó lây cho người khác, virus theo những giọt nước bọt li ti lơ lửng trong không khí, người lành hít phải không khí có virus, sau đó xâm nhập qua niêm mạc đường hô hấp và gây bệnh.
Trẻ bị bệnh sởi nếu để lâu, dù có chữa khỏi nhưng những biến chứng của bệnh vẫn có thể gây nguy cơ loét giác mạc, suy dinh dưỡng, nhiễm trùng huyết cao hơn. Do vậy, khi nhiễm sởi, trẻ phải được vệ sinh sạch sẽ để tránh nhiễm trùng. Nếu trẻ có biểu hiện sốt liên tục trong 24 giờ mà không khỏi, hãy đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời, gia đình không được tự ý cho trẻ uống thuốc.
Bệnh sởi do virus có tên khoa học là Morbillivirus họ Paramyxo-viridae gây nên, bệnh có mặt ở khắp nơi trên thế giới, xảy ra quanh năm nhưng gặp nhiều nhất là vào mùa xuân, bệnh dễ lây và bùng phát thành dịch, theo chu kỳ 2 - 4 năm một lần.
Nhiều sai lầm của các bậc phụ huynh khi xử lý trẻ mắc sởi là trùm kín, tránh gió, tránh nước, thậm chí tránh ăn... Theo các BS khoa nhiễm, trẻ mắc sởi vẫn có thể nằm quạt, máy lạnh. Bên cạnh đó, vẫn nên tắm cho trẻ vì nếu không tắm trẻ sẽ ngứa ngáy, khó chịu, không như cách nghĩ phổ biến của nhiều bà mẹ là tắm cho trẻ thì ban sởi sẽ lặn vào trong, bệnh sẽ nặng hơn. Trẻ mắc sởi không phải kiêng cữ gì mà nên cho ăn đầy đủ chất để nhanh hồi phục.