QĐND - Sukhoi T-50 là máy bay tiêu biểu cho thế hệ chiến đấu cơ thứ 5 của Nga, được kỳ vọng là vũ khí áp đảo hoàn toàn các chiến đấu cơ tương đương của Mỹ. Sau chuyến bay thử thành công vào ngày 21-1-2010, nhiều chuyên gia phương Tây đã đánh giá T-50 là bước đột phá về công nghệ quốc phòng của Nga.
Т-50 là máy bay cánh đơn với động cơ rộng, thân thuôn dài như hình con ong, có thể cạnh tranh với những chiến đấu cơ thượng thặng của Mỹ như F-22 Raptor và F-35. Thậm chí, tiêm kích T-50 của Nga còn có những điểm vượt trội hơn. Đó là khả năng hoàn thành các thao tác chiến đấu với bất kỳ chế độ làm việc nào của động cơ. Trong khi đó, máy bay chiến đấu của Mỹ không thể ở những góc tấn công lớn mà vẫn giữ được máy bay không có lực kéo.
|
| Siêu cơ Sukhoi T-50. Ảnh: opensky |
Trong những đặc tính vượt trội của T-50 còn có thể kể tới hệ thống điện đài định vị và mạng dẫn nhiệt nổi bật. Nhờ sử dụng các vật liệu composite siêu bền, lớp phủ ngoài đặc biệt, bố cục hợp lý và các kết cấu giảm nóng động cơ, máy bay T-50 trở nên gần như vô hình trước ra-đa của đối phương. Theo đánh giá của giới chuyên gia, F-35 Mỹ đã chịu thử thách phức tạp khi đối diện với Su-35 Nga, máy bay có diện tích phản ứng tín hiệu ra-đa chỉ bằng khoảng sân tennis. Chỉ số này ở T-50 chắc là sẽ còn nhỏ hơn nhiều.
Theo nhận xét của Thủ tướng Nga Vla-đi-mia Pu-tin, về giá cả , máy bay tiêm kích thế hệ thứ 5 của Nga sẽ rẻ hơn khoảng 2,5-3 lần nếu so với mẫu tương tự của nước ngoài. Là thành quả của tiến bộ khoa học-kỹ thuật và công nghệ Nga, những máy bay tiên tiến như vậy sẽ phân định vị thế tiềm năng của không quân Nga trong những thập niên sắp tới.
Được khởi xướng từ năm 2002, khi đó Chính phủ Nga đã lựa chọn Sukhoi làm nhà thầu chính cho dự án chế tạo máy bay thế hệ thứ 5 mang tên PAK FA (Perspektivnyi Aviatsionnyi Kompleks Frontovoi Aviatsyi - Future air complex for tactical air force - tổ hợp hàng không tương lai cho không quân chiến thuật). Theo dự kiến ban đầu, nguyên mẫu PAK FA sẽ thực hiện các cuộc thử nghiệm từ năm 2006 và năm 2010 bắt đầu được sản xuất. PAK FA sẽ trang bị cho lực lượng không quân Nga từ 2011-2012. Tuy nhiên, có lẽ do vấn đề tài chính nên mãi tới 11 giờ 9 phút ngày 29- 1-2010, Sukhoi PAK FA T-50 mới cất cánh lần đầu tiên từ Côm-sô-môn (Nga).
T-50 trang bị loại ra-đa N050 BLRS AESA/PESA (AESA - Active Electronically scanned array - mạng điện tử quét chủ động; PESA - Passive Electronically scanned array - mạng điện tử quét bị động). N050 cho phép quét đồng thời 32 mục tiêu cùng lúc, và điều khiển hỏa lực tiêu diệt đồng thời 8 mục tiêu. Tầm hoạt động của ra-đa khoảng 400km, trong khi đó loại ra-đa trang bị trên F-22 là AN/APG - 77 chỉ là 250km.
T-50 được chế tạo để thực hiện nhiều nhiệm vụ trên không, trên bộ, trên biển. T-50 có thể sử dụng các loại vũ khí mới nhất của quân đội Nga như: Tên lửa không đối không tầm ngắn R-73, tên lửa không đối không tầm trung R-77 (tầm bắn lên tới 90km), tên lửa không đối đất điển hình là Kh-31 hoặc không đối hạm như Kh-35 Uran, Kh-41 Moskit. Và các loại bom dẫn đường chính xác cao KAB-500KR. Ngoài ra, T50 còn được trang bị hai pháo 30mm. Tất cả vũ khí của T-50 được treo bên trong khoang máy bay, tương tự với F-22 của Mỹ. Cách bố trí này sẽ giảm khả năng bị phát hiện của hệ thống ra-đa phòng không đối phương.
Trong chuyến bay thử nghiệm ngày 29-1-2010, một số nguồn tin cho rằng, T-50 chưa được trang bị động cơ mới. Nhưng trước đó có một vài dự đoán rằng, T-50 sẽ sử dụng động cơ tuốc-bin phản lực cánh quạt đẩy Saturn AL-41F. Động cơ AL-41F cho phép T-50 đạt tốc độ tối đa 2.400km/giờ, tốc độ khi bay tuần tra khoảng 1300km/giờ, trần bay 20.000m, tầm hoạt động trên 5000km. T-50 thậm chí có khả năng đạt tốc độ siêu âm mà không cần đốt nhiên liệu lần hai. Yêu cầu chiều dài đường băng cất cánh chỉ là 350m. Tuổi thọ trung bình của một động cơ AL-41F là 4000 giờ, trung bình thời gian hoạt động khoảng 1.500 giờ mới cần bảo dưỡng.
Công nghệ tàng hình truyền thống mà nhiều quốc gia đang sử dụng, điển hình nhất là các máy bay chiến đấu thế hệ mới nhất như F-117, B-2, F-22... là sử dụng các kết cấu góc cạnh, dùng các vật liệu hấp thụ sóng ra-đa, giảm bức xạ nhiệt hồng ngoại do động cơ thải ra… Tuy nhiên, đối với Sukhoi PAK FA T-50, người Nga lại phát triển công nghệ hoàn toàn mới mẻ, đó chính là tàng hình Plasma hay còn được biết đến với tên “công nghệ tàng hình chủ động”. Tàng hình Plasma đưa ra quy trình sử dụng khí ion hóa để giảm tiết diện phản xạ ra-đa. Khí ion hóa sẽ bao toàn bộ máy bay và hấp thụ năng lượng điện từ của sóng ra-đa, qua đó gây khó khăn cho việc phát hiện máy bay từ hệ thống phòng không đối phương. Theo Trung tâm nghiên cứu Keldysh, tổ chức đang nghiên cứu thiết bị tàng hình Plasma, máy phát Plasma nặng khoảng 100kg, do đó hoàn toàn có thể mang trên các máy bay chiến thuật chiến đấu. Năm 2002, họ đã tiến hành thử nghiệm thiết bị Plasma này trên một chiếc Su-27, kết quả, tiết diện phản xạ ra-đa đã giảm xuống 100 lần. Điều này phù hợp với điều kiện tài chính của nước Nga hiện tại. Nếu công nghệ này được áp dụng, chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao. Bởi nếu sử dụng vật liệu hấp thụ ra-đa hay một số công nghệ truyền thống khác thì chi phí sẽ rất cao (ví dụ F-22 trị giá 120 triệu USD hay B-2 trị giá hơn 2 tỷ USD).
Dự kiến nếu không có gì thay đổi, Sukhoi PAK FA T-50 sẽ đi vào hoạt động năm 2015. Khi đi vào hoạt động, Sukhoi PAK FA T-50 sẽ trở thành chiến đấu cơ chủ lực của không quân Nga, đối trọng với F-22 của Mỹ.
Hoàng Long