Ông Nghĩa cũng cho rằng nếu siết tín dụng quá tay sẽ làm triệt tiêu kết quả của gói kích cầu thứ nhất.
Linh hoạt, thận trọng
Quan điểm trên được ông Nghĩa nêu ra tại Hội nghị thường niên các nhà lãnh đạo tài chính khu vực châu Á, vừa được tổ chức tại Hà Nội. Theo ông Nghĩa, có hai biểu hiện rõ nhất thể hiện sự khó khăn của nền kinh tế Việt Nam, đó là đầu tư của khu vực kinh tế tư nhân có dấu hiệu giảm sút trong quý III vừa qua và có xu hướng tiếp tục giảm; lượng hàng tồn kho đang tăng đáng lo ngại, từ 2,6% vào giữa năm ngoái hiện vào khoảng 5,4% GDP.
"Từ bức tranh này, rất cần tiếp tục có các biện pháp hữu hiệu để hỗ trợ tổng cầu của nền kinh tế. Nếu không, rất có thể nền kinh tế Việt Nam sẽ tìm đáy mới trong năm tới", ông Nghĩa cảnh báo.
Trong bối cảnh như vậy, việc duy trì chính sách tiền tệ mềm dẻo là cần thiết để "tiếp sức" hiệu quả cho nền kinh tế. Tuy nhiên, do lo ngại lạm phát cao quay lại, nên có nhiều ý kiến đề nghị siết chặt tín dụng trong thời gian tới.
Dù mới chỉ là ý kiến bên lề, nhưng nó đã ảnh hưởng đến tâm lý của doanh nghiệp, cũng như người dân, trong đó có một bộ phận không nhỏ nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán.
Thậm chí, đã có đề xuất cần kéo tốc độ tăng trưởng tín dụng từ mức dự kiến trong năm nay là 35% xuống còn 25% trong năm 2010.
Theo ông Nghĩa, nếu làm theo phương án này thì rất nguy hiểm, vì bao nhiêu thành quả của gói kích cầu thứ nhất sẽ bị "đổ xuống sông xuống biển". Siết như vậy là giật cục, đột ngột, thay vào đó cần kiểm soát theo hướng linh hoạt, thận trọng hơn .
"Một xu hướng nên tránh trong điều hành chính sách tiền tệ là khi nền kinh tế tạm vượt ra khỏi khó khăn thì dễ rơi vào trạng thái chủ quan, tự mãn, ngược lại khi xuất hiện tình thế bất lợi thì vội “nóng đầu”, dẫn đến việc đưa ra những chính sách điều hành giật cục, từ đó tác động không tích cực đến nền kinh tế", ông Nghĩa nói.
Quan điểm trên dã nhận được sự chia sẻ của nhiều chuyên gia, ông Benedict Bingham, Trưởng đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế tại Việt Nam cho rằng, nền kinh tế Việt Nam mới thoát ra khỏi khó khăn, nhưng đang đối mặt với một số vấn đề về thị trường hối đoái, thâm hụt ngân sách, xuất khẩu sụt giảm...
Bởi vậy, việc thực hiện một chính sách tiền tệ thiếu mềm dẻo trong thời gian tới sẽ ảnh hưởng đến những thành quả mà nền kinh tế vừa đạt được. Tới đây, Việt Nam nên xem xét thắt dần chính sách tiền tệ, để đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế.
Muốn làm việc này hiệu quả trong điều hành chính sách tiền tệ cần tránh giật cục, bất ngờ, vì nó sẽ gây nên những tác động dây chuyền không tích cực đến nhiều mặt của nền kinh tế.
"Làm mới” hệ thống tài chính
Xét về dài hạn, nhiều chuyên gia cho rằng, cần tiếp tục thực hiện có hiệu quả cuộc "cách mạng" trong hệ thống tài chính chính, thì mới nâng cao tính linh hoạt, chủ động trong ứng phó với các “cú sốc” của nền kinh tế trong và ngoài nước
Ông Nghĩa cho biết, câu chuyện “làm mới" hệ thống tài chính đã được Chính phủ đặt ra từ năm 2001 trong một chương trình tái cấu trúc hệ thống tài chính, nhưng chưa mang lại nhiều kết quả. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là do hệ thống pháp lý vừa thiếu, vừa không đồng bộ.
Bởi vậy, để tiếp tục thực hiện có hiệu quả mục tiêu đổi mới mạnh mẽ hệ thống tài chính, trong khoảng 10 năm tới, vấn đề cốt lõi Việt Nam cần thực thi là tăng cường quản trị rủi ro và quản trị doanh nghiệp, tái cấu trúc hệ thống giám sát vi mô và vĩ mô tài chính.
Bổ sung đề xuất về hướng cải cách hệ thống tài chính, ông Benedict Bingham cho rằng, Việt Nam cần ưu tiên hiện đại hóa thể chế, khuôn khổ pháp lý. Việc hoàn thiện cơ chế giám sát hệ thống tài chính phải được ưu tiên làm sớm thì mới giúp cho thị trường tài chính phát triển lành mạnh, đủ sức ứng phó với những biến động của nền kinh tế.
Theo các chuyên gia, chỉ khi thiết lập được một cơ chế giám sát hữu hiệu thì mới giảm thiểu được những rủi ro đang tồn tại trong hệ thống tài chính hiện nay như tình trạng "nhập khẩu” ồ ạt các dịch vụ tài chính của thế giới vào Việt Nam, trong khi chính người sử dụng các dịch vụ này chưa am hiểu cặn kẽ chứ chưa nói gì đến cơ quan quản lý, giám sát; tín dụng "chạy" lòng vòng từ ngân hàng sang thị trường chứng khoán, thị trường bảo hiểm... rất khó kiểm soát.
Hữu Hòe
Theo ĐTCK