| Cuộc sống của người dân Gia Khâu ngày càng tốt đẹp hơn Người dân ở bản Gia Khâu dùng cả tiền đồng của Việt Nam và nhân dân tệ của Trung Quốc. Hỏi ra mới biết, bà con mình làm ra lúa nương, ngô, nuôi lợn chủ yếu bán cho người Trung Quốc. Ngược lại, người dân bên kia biên giới cũng tiêu tiền đồng Việt Nam bình thường, có thể nhận tiền Việt mà trả lại bằng tiền nhân dân tệ trong mua bán giao dịch. Người dân ở hai bên biên giới coi nhau như anh em, rất thân thiện. Từ nhiều đời nay, họ làm thông gia với nhau, nên nhiều nhà có quan hệ họ mạc. Bản Gia Khâu có trên 100 gia đình, chủ yếu là người Dao Đỏ. Trẻ con ở đây khá đông vì hầu hết các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh sản đều đẻ từ 3 đến 4 con. Do điều kiện cuộc sống còn khó khăn, nên các bà mẹ thiếu điều kiện chăm sóc chu đáo trẻ sơ sinh, từ đó dẫn tới tình trạng nhiều đứa trẻ bị suy dinh dưỡng. Cuộc vận động sinh đẻ có kế hoạch đang là tâm điểm hoạt động của Mặt trận trên vùng cao này. Người Dao một thời đẻ nhiều nhưng nuôi được ít vì bệnh tật, chính vì thế chị em có thói quen sinh đẻ thoải mái, đông con thì có đông lao động. Ngày trước rừng là của chung, mạnh ai người ấy vào khai thác, chặt cây lấy gỗ, lấy củi, đào củ mài, săn bắn thú hoang. Bây giờ rừng đầu nguồn, rừng đặc dụng bị cấm, mỗi năm cửa rừng chỉ mở 2 lần cho người dân vào kiếm củi, cuộc sống phụ thuộc trồng trọt và chăn nuôi. Càng đông con thì gánh nặng càng nhiều, không có điều kiện cho con đến trường, mặc dù Nhà nước có nhiều chính sách hỗ trợ, không phải đóng tiền học phí, nếu vào trường bán trú, trường nội trú thì còn được cấp tiền ăn. Ban công tác Mặt trận kết hợp với trạm y tế xã mở nhiều đợt truyền thông tới người dân về nội dung sinh đẻ có kế hoạch. Người Dao trước đây có cách tránh thai bằng thuốc lá hái trong rừng nhưng hiệu quả thấp. Trong các biện pháp kế hoạch hóa gia đình hiện nay chị em thường dùng thuốc uống viên tránh thai vì đơn giản, dễ dùng hơn. Cuộc vận động sinh đẻ có kế hoạch do Mặt trận phát động được bà con hưởng ứng nhiệt tình. Kể từ đầu năm 2011 tới nay, số gia đình sinh con thứ 3 trong bản đã giảm khá nhiều. Theo chân đoàn bác sĩ khám bệnh tình nguyện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, mới biết dân bản nhiều người bị bệnh viêm dạ dày. Theo bác sĩ Trần Dũng nguyên nhân là do bà con ăn cơm xong không nghỉ ngơi mà đi làm ngay, hoặc vừa ăn, vừa làm, nhiều người do uống rượu thóc thường xuyên nên dẫn tới căn bệnh này. Một cụ già không nói sõi tiếng phổ thông kể bệnh: "Tôi đau bụng lắm, đau cả chục năm nay rồi”. Cụ vừa nói vừa ôm bụng, mặt nhăn nhó, bác sĩ khám và kết luận cụ bị viêm dạ dày. Đối với chị em phụ nữ số người bị bệnh phụ khoa khá nhiều, nguyên nhân là do điều kiện vệ sinh không được đảm bảo, thiếu nước nhất là vào mùa khô. Chiều biên giới bình yên, nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, trăn trở. Dẫu vậy, những cô gái Dao Đỏ mặc đồ dân tộc vẫn đeo gùi bước thoăn thoắt trên con đường chênh vênh triền núi, hồn nhiên chụm lại quanh mó nước rửa mặt thật duyên. Rõ ràng khó khăn không làm nản lòng người dân. Cùng với những cuộc vận động của Mặt trận, tin rằng cuộc sống nơi vùng biên sẽ ổn định và ngày càng được nâng lên. Lê Tự |