Thưa ông, việc tăng giá điện, xăng dầu... gần đây có phải là nguyên nhân chính dẫn đến giá VLXD tăng?
Chính phủ đã chỉ đạo quản lý giá VLXD theo cơ chế thị trường. Theo đó, giá VLXD phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó yếu tố chủ đạo vẫn là mối quan hệ cung - cầu. Tuy nhiên, khi các yếu tố đầu vào khác như điện, xăng dầu... tăng giá, thì giá cước vận tải, chi phí sản xuất cũng tăng theo, nên hiện giá của các loại VLXD như thép, xi măng, cát, đá.. đều đã tăng lên.
Song giá VLXD tăng nhiều hay ít còn phụ thuộc vào quan hệ cung - cầu, mà điều này hoàn toàn là do thị trường tự điều chỉnh và quyết định.
Đơn cử, mặt hàng xi măng hiện tăng giá chậm, mà đáng lẽ là phải giá mạnh nhất, bởi nguyên liệu đầu vào như than, xăng dầu, điện đều tăng cao. Trong vài năm tới, khi một số nhà máy xi măng mới đi vào hoạt động thì sẽ xảy ra hiện tượng bội cung, nên giá xi măng sẽ khó tăng theo tốc độ tăng giá nguyên liệu đầu vào.
Còn giá thép tăng, thì ngoài nguyên nhân do giá các yếu tố đầu vào tăng, cũng một phần là do tỷ giá VND/USD tăng.
Tình hình tăng giá VLXD đã đến mức đáng lo ngại cho thị trường xây dựng chưa, thưa ông?
Giá VLXD tăng đã đến mức đáng lo ngại rồi. Đơn giá của nhiều loại VLXD ở một số thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM... đã có thay đổi đáng kể.
Ví dụ, như giá cát vàng ở một số nơi đã tăng hơn 20%, ngoài các nguyên nhân khác, còn có nguyên nhân là do mực nước sông Hồng đã cạn tới mức kỷ lục, nên việc chuyên chở VLXD bằng đường thủy phải chuyển sang bằng đường bộ, vì vậy chi phí vận chuyển tăng. Nhưng tôi tin rằng, với giải pháp chủ động kiềm chế lạm phát của Chính phủ, thì giá VLXD sẽ nằm trong tầm kiểm soát.
Chính phủ và Bộ Xây dựng đã có những biện pháp cụ thể nào nhằm bình ổn giá VLXD?
Bộ Xây dựng đang chỉ đạo quản lý được giá xi măng tương đối tốt. Sắp tới, Bộ Tài chính sẽ tiến hành đợt thanh tra giá, trong đó có thanh tra giá VLXD nhằm góp phần chống đầu cơ, tăng giá.
Theo Nghị định số 112/2009 NĐ-CP ngày 14/12/2009 về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình, Chính phủ không cho phép điều chỉnh tổng mức đầu tư xây dựng công trình khi biến động giá VLXD. Yêu cầu chủ đầu tư cùng các nhà thầu ngay từ đầu đã phải tính toán đủ lượng dự phòng cả về khối lượng lẫn trượt giá theo độ dài thời gian xây dựng.
Bộ Xây dựng cũng sẽ ban hành Thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định số 112/2009/NĐ-CP về kiểm soát chi phí xây dựng, góp phần hạn chế tác động của tình trạng tăng giá đột biến trong quá trình thi công các công trình. Nhiệm vụ của kiểm soát chi phí là bảo đảm chi phí dự án không được vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt. Khi có nguy cơ vượt tổng mức, thì phải có các giải pháp khống chế như tính toán lại kết cấu, thay đổi chủng loại vật liệu.. Ví du, với một công trình, ban đầu yêu cầu ốp, lát bằng loại đá Granit, nhưng vì giá cả biến động, chủ đầu tư có thể thay loại đá khác với giá cả phù hợp hơn để kiểm soát và quản lý tổng mức vốn đầu tư không bị vượt, nhằm mục tiêu cao nhất là đưa công trình vào khai thác đúng thời điểm đặt ra và để công trình đáp ứng hiệu quả đầu tư theo tính toán ban đầu.
Sắp tới, Chính phủ sẽ ban hành Nghị định về hợp đồng trong hoạt động xây dựng, với các điều khoản quy định rõ về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của các chủ thể nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong quản lý. Nghị định này cũng sẽ góp phần ổn định thị trường xây dựng, trong đó có thị trường VLXD.
Theo ông, liệu có khả năng xảy ra tình trạng “bão giá” VLXD khiến các chủ đầu tư và nhà thầu điêu đứng như trong năm 2007 và đầu năm 2008 hay không?
Theo tôi, năm 2010 sẽ không có khả năng biến động giá VLXD như năm 2008, vì Chính phủ đã có nhiều kinh nghiệm và đang chủ động điều tiết vĩ mô, kiềm chế lạm phát tốt hơn trước rất nhiều. Năm 2010 cũng sẽ không có thay đổi lớn về cung - cầu trong thị trường xây dựng, Hơn nữa, thị trường xây dựng đang chịu ảnh hưởng của chính sách thắt chặt tín dụng.