Manh nha thay đổi từ vài năm gần đây nhưng đây là lần đầu tiên lãnh đạo Sacom chính thức tuyên bố sẽ đổi tên Công ty và chuyển chiến lược kinh doanh.
Thăng trầm Sacom
10 năm về trước, khi TTCK Việt Nam mới thành lập, Sacom là một trong hai CTCP hoạt động hiệu quả được chọn thí điểm niêm yết đầu tiên. Trong 5 năm dầu tiên, trước khi các tên tuổi lớn như Vinamilk, Sacombank xuất hiện, cổ phiếu SAM vẫn là "blue-chip" dẫn dắt thị trường tuyệt đối.
Kể cả khi hai “ngôi sao sáng” trên xuất hiện, SAM cùng với REE và GMD vẫn được các NĐT trìu mến đặt tên là "big3 ", do tầm ảnh hưởng của cả nhóm tới thị trường chung mà SAM được ví như “người anh cả”. “Room” 49% của SAM với NĐT nước ngoài luôn đầy ắp với nhiều gương mặt cổ đông lớn: Amersham Industries Ltd, Wareham Group Ltd
Thời kỳ cực thịnh của Sacom là vào năm 2006, năm Công ty đạt lợi nhuận sau thuế 203 tỷ đồng, tăng 100% so với năm trước đó. Một giai đoạn dài, Sacom nổi lên như cánh chim đầu đàn, một DN làm ăn hiệu quả nhất trên sàn niêm yết. Sacom chiếm tới 55% thị phần cáp viễn thông cả nước, gần gấp 3 đối thủ đứng thứ 2, trong khi thị trường viễn thông trong nước có tốc độ tăng trưởng trung bình 30 - 40%/năm (nguồn: CTCK FPT).
Tuy nhiên từ năm 2007, các chỉ số tài chính của Sacom bắt đầu xuống dốc. Lý do, sau đợt phát hành tăng vốn hồi đầu năm 2007, nguồn vốn chủ sở hữu của Sacom đã tăng chóng mặt từ 738 tỷ đồng vào cuối năm 2006 lên 2.433 tỷ đồng vào cuối năm 2007.
Huy động được vốn nhưng trong mảng kinh doanh truyền thống, thị trường cáp đồng trong nước bắt đầu bão hòa. Nhu cầu về cáp với kích thước lớn - thế mạnh của Công ty sụt giảm mạnh. Sacom chuyển hướng sang sản xuất cáp quang và cáp điện bằng cách tham gia liên doanh với một số DN khác...
Sacom cũng lấn sân sang lĩnh vực BĐS với việc mua đất xây cao ốc văn phòng, chung cư tại Tp. HCM , góp vốn đầu tư Khu du lịch nghỉ dưỡng Sacom Resort (Đà Lạt)...
Theo trào lưu thời thượng, Sacom cũng mở rộng các khoản đầu tư sang lĩnh vực tài chính: dành 328 tỷ đồng mua cổ phiếu HPG; góp 280 tỷ đồng vào Quỹ Tầm nhìn SSI, mua 38 tỷ đồng cổ phiếu ALP, góp vốn thành lập CTCK Phố Wall...
Kết thúc năm 2007, lần đầu tiên kể từ năm 1998, lợi nhuận của Sacom tăng trưởng âm và chỉ số ROA giảm xuống mức một con số. Năm 2008, Chính phủ hạn chế đầu tư công để kiềm chế lạm phát, nhóm sản phẩm truyền thống của Công ty thuộc diện phải “thắt lưng buộc bụng”.
Cộng với việc chi phí vốn tăng cao, tỷ giá ngoại tệ thất thường, giá nguyên vật liệu biến động, khiến mảng sản xuất chính của Công ty càng gặp khó khăn.
Cuối năm, tất cả các chỉ số tài chính chủ chốt của Công ty đều tăng trưởng âm. Đặc biệt, sự lao dốc của VN-Index đã khiến Sacom phải trích lập dự phòng đầu tư tài chính 245 tỷ đồng, gây ra khoản lỗ 67 tỷ đồng khi kết thúc năm tài chính. Nằm trong danh sách 16 cổ phiếu bị cảnh báo, cổ phiếu SAM chính thức mất vị trí blue-chip.
Năm 2009, dù Sacom đạt lợi nhuận sau thuế 254,8 tỷ đồng, cao nhất kể từ khi niêm yết, nhưng về cơ cấu trong mảng kinh doanh truyền thống Sacom vẫn lỗ 10 tỷ đồng, 293 tỷ đồng đến từ hoạt động tài chính thanh lý 2 triệu cổ phiếu HPG và hoàn nhập dự phòng.
Tỷ lệ sở hữu của NĐT nước ngoài với SAM giảm mạnh chỉ còn 10%. Thi thoảng, trên thị trường SAM tạo nên một vài cơn sóng nhỏ khi rộ lên tin đồn chia tách do giới đầu cơ tung ra có chủ đích nhắm vào số thặng dư khổng lồ.
Bước ngoặt mới
Giải thích biểu tượng và logo mới của Sacom, ông Đỗ Văn Trắc, Tổng giám đốc Công ty giải thích, những sợi chỉ uốn lượn là những sợi cáp quang - lĩnh vực Sacom đã và đang tiếp tục đầu tư sản xuất. Phía trên là những tòa nhà được vẽ cách điệu - biểu tượng của lĩnh vực BĐS, mảng Sacom đã chuyển hướng đầu tư.
Để phù hợp với sự thay đổi, sau khi được cổ đông đồng ý, Công ty sẽ mang tên mới: CTCP Đầu tư và Phát triển Sacom.
Trước các cổ đông, ông Trắc nói rằng, năm 2009 Sacom trả cổ tức 30%, với giá trên sàn 3 chấm, giá SAM đang quá rẻ với một công ty tiền mặt dồi dào, vốn chủ sở hữu lớn.
“Năm 2010, Sacom xây dựng kế hoạch lợi nhuận 231 tỷ đồng, hoàn toàn khả thi để trả cổ tức 20%. Cổ phiếu SAM đang bị đánh giá thấp, chỉ cần các cổ đông đồng lòng không bán rẻ, giá cổ phiếu SAM dứt khoát sẽ bứt phá”, ông Trắc nói.
Nhưng bên lề cuộc thuyết trình, NĐT bày tỏ các thái độ khác nhau. Cổ đông mang mã số 52x tỏ ra hào hứng với sự chuyển hướng của Sacom sang lĩnh vực BĐS.
Theo cổ đông này, khi nhu cầu thị trường đã bão hòa trong mảng ngành nghề truyền thống thì sự chuyển hướng là tất yếu và hợp lý.
Tuy nhiên, anh Nguyễn Phú Thành, một cổ đông khác lại tỏ thái độ thận trọng hơn nhiều. Theo anh, sự chuyển hướng hoạt động của Sacom có thành công hay không phải chờ thời gian trả lời.
Trong mảng cáp điện và cáp quang, Sacom vẫn đang gặp sức cạnh tranh gay gắt. Trong lĩnh vực BĐS, Sacom có xuất phát điểm không tốt khi thiếu quỹ đất dồi dào. Vài năm gần đây, Sacom đã thực hiện mua dự án như Giai Việt, Hoàng Anh Gia Lai, nhưng giá vốn không thật thấp đủ tạo nên sức hấp dẫn...
Ngoại trừ cổ phiếu HPG, các khoản đầu tư tài chính của Sacom cũng không thực sự hấp dẫn. Theo công bố, năm 2010, cơ cấu lợi nhuận của Sacom bắt đầu có sự dịch chuyển. Hoạt động sản xuất cáp đóng góp 26 tỷ đồng, BĐS mang về gần 50 tỷ đồng. Hoạt động đầu tư chiếm chiếm tỷ trọng lớn nhất, 67%; trong đó, cổ tức 78 tỷ đồng, riêng lãi tiền gửi mang về 40 tỷ đồng, còn lại thu nhập do Công ty bán cổ phiếu. Theo anh Thành, những con số và cơ cấu này tạo nên nhiều băn khoăn...
Là người chèo lái DN, hơn ai hết vị “thuyền trưởng” của Sacom phải có lý khi đánh giá tài sản, thương hiệu và giá trị Công ty. Nhưng thị trường cũng có lý lẽ riêng, NĐT muốn nhìn thấy khả năng tạo nên lợi nhuận bền vững của Sacom trong tương lai gần.
Hơn nữa, mức tăng lợi nhuận này còn nằm trong mối tương quan với các cổ phiếu khác trên thị trường. Đây mới là thước đo chính xác giúp họ lựa hơn cổ phiếu. Hiện tại, Sacom có lượng tiền mặt nhiều, giá trị tài sản lớn, nhưng công ty có thật sự thành công sau cuộc chuyển hướng định mệnh này hay không? câu hỏi vẫn đang chờ thời gian trả lời.
Giang Thanh