Những tín hiệu vui
Những con số trong Hội sách lần thứ 6 ở TP.HCM với chủ đề "Sách - Tri thức - Hội nhập & phát triển" từ ngày 15 - 21/3/2010 như một minh chứng cho niềm đam mê sách của mọi người.
150 đơn vị phát hành sách trong và ngoài nước, trong đó có sự góp mặt của những nhà xuất bản nổi tiếng thế giới như Thame & Hudson, Oxford, Cambridge, Unipress, Libri, Clesa với các cuốn sách bằng các ngôn ngữ như Pháp, Tây Ban Nha, Đức...
471 gian hàng trưng bày hơn 200.000 đầu sách, với 20 triệu bản, trong đó 100.000 đầu sách mới hoàn toàn, có 1/2 là sách ngoại văn. Ngày đầu tiên khai mạc đã có hơn 50.000 người tới xem và mua sách.
37 chương trình kéo dài trong những ngày Hội sách, gồm gặp gỡ giao lưu với một số tác giả nước ngoài nổi tiếng như: Alessandro Baricco (Italia), tác giả tiểu thuyết Lụa; John Merson (một cựu binh Mỹ từng tham gia chiến tranh tại VN, hiện là tỉ phú kinh doanh bất động sản), tác giả cuốn sách Những bài học chiến tranh; Eran Katz (Israel), tác giả 2 cuốn sách Bí mật của một trí nhớ siêu phàm, Trí tuệ Do Thái…; các học giả, giáo sư, nhà nghiên cứu, nhà văn, nhà báo tham gia…
Hình ảnh Hội sách lần thứ 6 tại TP.HCM (Ảnh: Hoài Hương)
Năm nay, BTC đã mở rộng phạm vi trao giải ra cả nước. Kết quả, thư viện gia đình của nhà giáo hưu trí Phạm Chí Thiện ở Tráng Liệt, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương đoạt giải Nhất.
Tủ sách gia đình của ông Phạm Chí Thiện, được thực hiện từ năm 1960 đến nay, hiện đang lưu giữ trên 10.000 đầu sách, trong đó có nhiều tác phẩm mà Thư viện Quốc gia cũng muốn được sở hữu, như: Đại Việt sử ký toàn thư in năm 1697, Việt Nam văn học sử yếu, Lịch đại sách lược, Bộ Vĩnh Lạc đại điển (70 tập, bộ sách lớn nhất Trung Quốc), Nhiều cuốn Bách khoa toàn thư của các nước Á, Âu, Mỹ Latin như: Từ điển Bách khoa toàn thư Xô Viết; Từ điển bách khoa toàn thư hội họa Tây Ban Nha..., Bộ sưu tập về địa chí các địa phương của cả nước khoảng 2.000 cuốn.
Ngoài những cuốn sách với nhiều thể loại, đề tài đương đại, hội sách lần này còn tăng thêm “giá trị” bằng việc giới thiệu nhiều bộ sách quý hiếm, như “Thác bản văn khắc Hán - Nôm Việt Nam” (21 tập, do Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp tại Hà Nội thực hiện từ những năm đầu thế kỷ 20). “Tổng tập văn học Nôm Việt Nam” (2 tập, NXB Khoa học xã hội).
“Đồng Khánh địa dư chí” (3 tập, địa lý nước nhà dưới triều Nguyễn và nhiều bản đồ cổ có giá trị-NXB Hán Nôm), “Khâm định tiễu bình Bắc Kỳ nghịch phỉ phương lược chính biên” (2 tập, NXB Giáo dục, do Viện Sử học dịch, biên soạn, tập hợp toàn bộ công văn, chỉ dụ của Vua Minh Mạng từ năm 1833-1835, cùng các bản tấu của đại thần, tướng lĩnh cầm quân đánh dẹp các cuộc nổi dậy, xâm lược trên cả miền Bắc và miền Nam), “Chế độ ruộng đất và một số vấn đề lịch sử Việt Nam” (NXB Thế giới) của GS-TS Trương Hữu Quýnh.
Trong Hội sách lần này, có một khởi sắc vui mà vui nhất có lẽ là các nhà văn. Sách văn học chiếm một tỉ lệ khá cao ở Hội sách, trong đó có nhiều tác phẩm vừa mới được in xong, ngay chính tác giả phải đến Hội sách mới được “chiêm ngưỡng” tác phẩm của mình.
Như Phương Nam Books ra 14 đầu sách mới, NXB Trẻ sẽ giới thiệu 74 đầu sách mới hoàn toàn, trong đó có những tác phẩm của các nhà văn trẻ: Nhắm mắt thấy Paris (truyện dài của Dương Thụy) - trong 4 ngày bán hết veo hơn 4000 cuốn, Bờ xám (tiểu thuyết của Vũ Đình Giang), The Joker (tiểu thuyết của Phan Hồn Nhiên)...
Sách - Ham thích, thú vui hay adua?
Sách - Ham thích, thú vui hay adua? (Ảnh: Hoài Hương)
Ngày cuối cùng của Hội sách, những quầy sách trưng bày của các nhà sách, nhà xuất bản lúc nào cũng đông người ra vào, từng chồng sách hết veo... Hỏi một bạn trẻ vừa đi ra khỏi NXB Tri thức vì thấy ôm tới gần 10 cuốn, bạn hồ hởi: "Sách rẻ quá, 10 cuốn bằng một cuốn mua ở nhà sách, không mua thì mai mốt ít khi nào mua được. Không xem về tặng bạn bè cũng giá trị…”.
Không hiếm những người đến Hội sách để tìm những cuốn sách giá trị, giá phải chăng, nhưng không hiếm những người đến Hội sách để xem và để ngắm. “Nhiều sách dày quá, ngại đọc, mà không biết có hay không?”. Đó là tâm lý chung của nhiều người đến Hội sách.
Không kể có người đến Hội sách với suy nghĩ: “Nhiều sách đẹp, giá rẻ, mua về trưng trong tủ”…
Một cuộc phỏng vấn “bỏ túi” với câu hỏi: "Bạn có biết cách đọc sách?”,có những câu trả lời đáng để lưu tâm. Một sinh viên tên Phương của Khoa Ngữ văn Đại học Sư phạm TP.HCM: "Thật ra cầm sách lên thì đọc từ trang đầu tới cuối, sách dầy quá thì ngại, lướt vài trang. Đọc siêu tốc cũng mới biết kỹ thuật này hôm nay, nhưng chưa áp dụng.”
Bạn tên Lan, sinh viên khoa Quản trị kinh doanh, Đại học Hoa Sen: "Tình cờ đi ngang qua thấy giao lưu thì ghé nghe, chứ kỹ thuật đọc sách cũng chưa thấy ai dạy cả”.
Nhìn vào danh sách 5 cuốn bán chạy nhất trong Hội sách, có thể thấy “nhu cầu” sách có biên độ khá phong phú. "Đảo mộng mơ”- Nguyễn Nhật Ánh, truyện dài cho lứa tuổi “teen”, "Biểu tượng thất truyền -Truyện dịch, Dan Brow, truyện ly kỳ xen chất trinh thám,” Hòn tuyết lăn”, tự truyện của tỷ phú Warren Buffett,” Bí mật của một trí nhớ siêu phàm”, tác giả Eran Katz, dạng sách học làm người thông minh,”Nhắm mắt thấy Paris”- Dương Thụy, mang tính khám phá du lịch lãng mạn.
Nhưng khi hỏi một người khách cầm 1 trong 5 cuốn trên, vì sao lại chọn nó: "Thấy nhiều người mua, tò mò mua đọc xem như thế nào”.
Tri thức - Hội nhập & phát triển
GĐ NXB Tri Thức Chu Hảo giao lưu với bạn đọc (Ảnh: Hoài Hương)
Nhưng cũng qua Hội sách này mới thấy sách ở thị trường VN vẫn chưa phải là một thị trường chuyên nghiệp. Nhiều NXB tham gia Hội sách cho có lệ chứ không có sự chuẩn bị.
Việc liên kết, mua bán, trao đổi giữa các nhà sách, NXB trong nước và nước ngoài gần như là “trắng”. Nên “hội nhập” e vẫn chỉ là cách nói cho hợp “trào lưu” chứ chưa thật sự là hội nhập.
Hình ảnh NXB Kim Đồng tại Hội sách (Ảnh: Hoài Hương)
Những nhân viên trong các quầy sách chỉ là những PR “vẹt”, chào mời mua sách, nhưng khi hỏi nội dung sách của ngay chính “nhà” mình gần như ú ớ, không biết, không đọc… Nên khách nhiều khi khá lung túng trong cả rừng sách, biết chọn sách gì nếu như không có chủ định.
Sách, một sản phẩm vật chất “hữu hình” vẫn luôn mang giá trị trong thời đại nhiều thứ “vô hình”, “ảo” chen lấn. Dù công nghệ toàn cầu có vươn tới đâu thì nhu cầu cầm trên tay cuốn sách thơm mùi giấy vẫn không thể dễ dàng mất đi.
