Những ngày Tết Nguyên đán cổ truyền của dân tộc, người Ba Na sống quần tụ lâu đời bên dòng sông Đăk Bla (làng Kon Klo, phường Thắng Lợi, TP. Kon Tum, tỉnh Kon Tum), rất phấn khởi sau một năm làm nghề rượu cần và dệt vải thổ cẩm, số lượng hàng bán cao nhất từ trước tới nay, có gia đình bán được hơn 1.000 ghè rượu.
Làng Kon Klo nằm cuối đường Bắc Kạn, nhiều người dân TP. Kon Tum tấp nập ghé mua rượu cần. Chị Nguyễn Thúy Hiền quê Quảng Ngãi mua tới 5 ghè rượu, chị cho biết: Năm nào cũng vậy, cứ dịp Tết, chị tranh thủ đi mua rượu ghè của người Ba Na gửi về quê cho người thân. Tết năm nay, chị nhận được rất nhiều cuộc điện thoại nhờ mua rượu cần Tây Nguyên để vui xuân, đón Tết.
Rượu cần ở đây có 3 loại chính làm bằng nguyên liệu khác nhau, nên có hương vị và màu sắc khác nhau. Theo già làng A Đar, rượu làm bằng nếp than khi uống có độ nồng ngọt, rất thơm, nước có màu đỏ óng. Rượu cần được làm bằng hạt kê (người Ba Na gọi hạt gào), có vị hơi nhẩn đắng, màu nước vàng “loại rượu này chủ yếu cánh đàn ông thích uống thôi, chứ phụ nữ tụi mình hơi sợ về độ nồng say của nó’’-chị Y Thưk bộc bạch. Còn một loại rượu nữa làm bằng hạt cao lương, rượu rất thơm, ngon, nước có màu trắng đục. Để có được một ghè rượu thơm ngon uống vào ngày Tết cổ truyền, thời gian làm ra chúng phải mất một tháng.
Những ghè rượu cần Tây Nguyên
Chị Y Hanh cho biết, những ngày giáp Tết này, nhà chị đã bán được 150 ghè, càng gần Tết lượng người mua càng nhiều. Nếu tính cả năm gia đình chị bán được hơn1.000 ghè rượu. Chị Y Thưk, Y Trang, Y Xuân, Y Khuê... cũng bán được lượng ghè khá lớn. Mỗi gia đình có một bí quyết riêng trong việc chế biến, ngâm ủ... giá cả thì dao động từ 70 đến 160 nghìn đồng, tùy độ ghè to, nhỏ. Nhiều hộ đã bỏ nghề làm rẫy để làm rượu ghè và cuộc sống khá giả hơn làm nương rẫy.
Thổ cẩm cũng là một thế mạnh của làng. Chúng tôi gặp hàng chục chị em người Ba Na ở làng Kon Klo chuyện trò ríu rít bên khung dệt thổ cẩm. Theo chị Y H’My, cả phường Thắng Lợi, TP. Kon Tum có gần 100 chị em làm nghề dệt thổ cẩm, tay nghề thì điêu luyện. Chị Y Hanh rất vui, cho biết: Mình vừa nhận được hợp đồng lớn áo quần và váy của huyện Đắc Tô. Làm nghề này cho thu nhập bình quân khoảng 50 nghìn đồng/ngày.
Nhờ làm nghề rượu cần và dệt thổ cẩm mà Tết Canh Dần người Ba Na ở Kon Tum có thu nhập khá giả, họ đón một cái Tết cổ truyền “sung” hơn các năm trước.
Bài và ảnh: AN NGHỆ
