Học nghề tại Trường CĐ nghề iSpace. Ảnh: iSpace
Và ngày càng có nhiều bạn trẻ hiểu rõ sức học, điều kiện của mình, nhận thức rõ ĐH không phải là con đường duy nhất nên đã chọn hướng học nghề để lập nghiệp.
Thi rớt ĐH, Trần Hoàng Sơn, quyết tâm theo con đường học nghề điện. Anh đăng ký học trung cấp Điện công nghiệp - điện khí nén của Trường Cao đẳng Nghề TPHCM. Tốt nghiệp xong khóa 20 tháng trung cấp, cộng với những kinh nghiệm cùng mối quan hệ đã được xây dựng từ trước đến nay, Sơn được nhiều nơi tin tưởng và giới thiệu làm việc tại các công trình, nhà xưởng. Hiện Sơn đang ở vị trí giám sát kỹ thuật cho một công ty TNHH Trợ Lý, chuyên kinh doanh về ngành xây dựng điện, với mức thu nhập hơn 3 triệu đồng/tháng, cao hơn cả mức lương của các cử nhân, kỹ sư ĐH mới ra trường. Nghề này đòi hỏi phải đi theo các công trình xây dựng, đòi hỏi thời gian và mật độ làm việc cao. Thế nhưng Sơn ngày đi làm, đêm vẫn chăm đi học. Hiện anh đang tiếp tục theo học lớp Cao đẳng về chuyên ngành điện công nghiệp của trường. Vì với anh, học là một cách bổ sung những kiến thức mình chưa có trong nghề, rèn tay nghề. Anh tâm sự, thành công lớn nhất của đời mình, là đã đi đúng con đường mà mình yêu thích. Sơn muốn chứng minh một điều rất giản đơn. ĐH không phải là con đường duy nhất vào đời của các bạn trẻ:
Hiện các trường đào tạo nghề trên địa bàn TPHCM đang ráo riết tuyển sinh năm học mới. Năm 2009, đầu vào của bậc cao đẳng nghề, trung cấp nghề và trung cấp chuyên nghiệp đều xét tuyển. Theo ông Nguyễn Thành Hiệp - Trưởng phòng dạy nghề - Sở LĐTBXH: Sở khuyến khích các trường nghề tuyển đầu vào là học sinh mới tốt nghiệp THCS, chưa tốt nghiệp THPT và tương đương vào học hệ trung cấp nghề.
Những học viên này sẽ học 3 năm, trong đó học văn hóa song song với học nghề. Những môn học có điểm số từ 5 trở lên của bậc học phổ thông sẽ được bảo lưu và không phải học tiếp tại các trường nghề. Nếu học viên có thể đủ khả năng thi tiếp đại học thì bằng tốt nghiệp trung cấp nghề có thể được coi như tương đương với bằng tốt nghiệp THPT.
Năm 2009 có hơn 50 trường nghề trên địa bàn thành phố tuyển hơn 10.600 học viên hệ cao đẳng nghề, gần 27.500 học viên hệ trung cấp nghề. Nhiều ngành nghề đa dạng và ra trường có thể tìm được việc làm ngay như: Cơ khí, điện công nghiệp, công nghệ thực phẩm, cắt gọt kim loại, CNTT, thiết kế đồ họa, điện công nghiệp - tự động hóa...
Nhiều trường có cơ sở vật chất tốt, đội ngũ giáo viên được đào tạo bài bản, trang thiết bị thực hành được nâng cấp thường xuyên như: Trường CĐ Nghề TPHCM, Trường Trung cấp nghề Tôn Đức Thắng, Trường Trung cấp nghề Hùng Vương, Trường Trung cấp nghề Nhân Đạo, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng...
Có nhiều nghề sơ cấp ngắn hạn mặc dù nhiều học sinh không mặn mà lắm nhưng lại là các nghề đầy tiềm năng trong tương lai như điện lạnh, hàn, cắt gọt kim loại, vận hành sửa chữa thiết bị lạnh, cơ khí... Theo ghi nhận thực tế tại một số trường và trung tâm dạy nghề, hiện ngành kỹ thuật máy tính và điện thoại di động đang có nhu cầu rất lớn. Ông Dương Quốc Tài, giáo viên dạy sửa điện thoại di động tại TT Dạy nghề Phú Nhuận cho biết, trung bình mỗi tháng nhận trên dưới mười học viên. Với một khóa học ra nghề 20 tuần hoặc cấp tốc 12 tuần, học viên dễ dàng tìm được việc ngay sau khi học xong.
Ông Nguyễn Hoàng Anh, Phó hiệu trưởng trường iSPACE thông tin, tỷ lệ học viên được các doanh nghiệp phỏng vấn đạt yêu cầu tuyển dụng trung bình từ 30 - 40%, số còn lại có thể làm việc tại những cơ sở khác. Ông Hoàng Anh cho biết thêm về cơ hội việc làm cho các bạn trẻ theo nghề CNTT:
Tại Trường TCN Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương, khoảng 90% học viên sau khi tốt nghiệp đều có việc làm - ông Trần Văn Hải, Hiệu trưởng nhà trường khẳng định - tỷ lệ này giúp học viên học nghề có thể an tâm về cơ hội việc làm cho mình. Nhiều học viên của trường ngay sau khi tốt nghiệp đã vững tin mở cơ sở dịch vụ, sản xuất nhỏ và trở thành những ông chủ trẻ. Ông Hải nói:
Hiện nhiều trường nghề mới nhận được vài chục hồ sơ đăng ký của HV. Những trường được đánh giá có tỉ lệ HV ra trường có việc làm cao cũng chỉ mới nhận được số hồ sơ bằng 30% - 50% chỉ tiêu tuyển sinh. Cửa trường nghề rộng mở, tuy nhiên nhiều phụ huynh HS vẫn không nắm được nhiều thông tin về những ưu đãi khi theo học nghề. Đó cũng là lý do vẫn còn nhiều bạn trẻ cũng như các bậc phụ huynh chưa chọn trường nghề. Hiện nay, chế độ ưu đãi dành cho học sinh học nghề cũng giống như so với các bậc học, ngành học khác. Ông Nguyễn Thành Hiệp, Trưởng phòng Dạy nghề Sở LĐ-TBXH TP cho biết:
Nguyên nhân số lượng hồ sơ đăng ký nhập học tại các trường nghề đến thời điểm hiện nay còn thấp là do các trường còn thụ động trong việc quảng bá thông tin tuyển sinh. Theo nhiều cán bộ tư vấn tuyển sinh ở các trường nghề, học sinh nay thích học các ngành liên quan đến dịch vụ hơn là kỹ thuật. Khi tư vấn cho học sinh chọn nghề, hầu hết học sinh đều hỏi học nghề đó dễ không, có phải làm việc nặng nhọc không, mà không quan tâm nghề đó cần nhu cầu nhân lực như thế nào, có phù hợp với khả năng bản thân và quan trọng là có bảo đảm một công việc ổn định sau khi tốt nghiệp ra trường không. Đó là một thực tế rõ ràng không dễ thay đổi trong ngày một ngày hai.
Hoàng Lĩnh