Vợ ông, bà Diana cho biết ông McNamara đã trút hơi thở cuối cùng vào 5:30 sáng qua tại nhà riêng ở Washington DC sau một thời gian lâm bệnh.
McNamara (trái) và cựu Tổng thống Mỹ John Kenedy
Là người đã gắn bó với cuộc chiến tranh Việt Nam trong những năm đầu tiên, McNamara đã làm dư luận Mỹ lạc quan với sự thuyết phục của ông rằng sự can thiệp của Mỹ sẽ giúp miền nam Việt Nam tự đứng trên đôi chân của mình đến cuối năm 1965. Tuy nhiên cuộc chiến kéo dài đến tận 10 năm sau đó với cái chết của hơn 58.000 người Mỹ.
Sinh ngày 9/6/1916 tại San Francisco, luật sư và sinh viên phân tích thống kê McNamara được cựu Tổng thống John F. Kennedy bổ nhiệm là người đứng đầu Lầu Năm góc vào năm 1961 từ vị trí Chủ tịch Ford Motor Co. Trong thời kỳ này, McNamara đã là nhân vật chủ chốt trong sự kiện Vịnh Con lợn vào tháng 4/1961 và cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba 18 tháng sau đó.
Năm 1967, McNamara đã chỉ đạo chiến dịch đánh bom miền bắc Việt Nam. Cựu Tổng thống Johnson đã quyết định đưa ông khỏi chức vụ người đứng đầu Lầu Năm góc 1 năm sau đó và chỉ định ông là Chủ tịch World Bank (WB). Tính đến thời điểm này, McNamara là người giữ trọng trách trên lâu nhất kể từ khi vị trí được lập ra năm 1947.
McNamara trong bức ảnh chụp năm 2007
Khi chính sách của Mỹ tại Việt Nam thất bại, McNamara đã trở thành đối tượng bị những người chống chiến tranh chỉ trích mạnh mẽ. Ngay cả con trai ông, một sinh viên Đại học Stanford cũng đã tham gia vào các cuộc biểu tình chống chiến tranh tại Việt Nam cho dù ông là người lãnh đạo nó.
Ở cương vị mới, ông đã có những đóng góp tích cực cho các chương trình phát triển quốc tế và nhận ra rằng việc nâng cao đời sống của người dân là con đường dẫn đến hòa bình chứ không phải bằng vũ khí và quân đội. Ông giữ chức Chủ tịch WB trong 12 năm trước khi nghỉ hưu vào năm 1981.
3 thập kỷ sau khi người Mỹ thất bại trong cuộc chiến tranh mà nhiều người gọi là "Cuộc chiến của McNamara", người từng đứng đầu Lầu Năm góc đã thừa nhận: "Chính quyền của Tổng thống Kennedy và Johnson đã hành động theo những gì mà chúng tôi cho là nguyên tắc và truyền thống của nước Mỹ. Nhưng chúng tôi đã nhầm, nhầm lẫn nghiêm trọng", ông McNamara cho biết trong cuốn hồi ký được bán chạy nhất năm 1995.
Minh Nhật
(Theo AP, BBC)