“Rắn” với CHDCND Triều Tiên và kiềm chế Trung Quốc

CAND Portal - 24/02/2013 19:00

Chuyến công du Mỹ đầu tiên của tân Thủ tướng Nhật Bản đã kết thúc tốt đẹp vào ngày 22/2 sau khi ông Shinzo Abe có cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Barack Obama về một số vấn đề đáng lưu ý giữa hai bên trong đó có vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên, tranh chấp ở biển Hoa Đông và kế hoạch triển khai thêm radar X-band thứ hai.

Ngày 22/2 theo giờ Mỹ (tức sáng 23/2 theo giờ Việt Nam ), Thủ tướng Shinzo Abe đã gặp Tổng thống Barack Obama và có bài phát biểu quan trọng với tựa đề “Nước Nhật đã trở lại”. Ông Shinzo Abe nói: “Tôi đã trở lại và Nhật Bản cũng vậy. Chúng tôi sẽ đưa nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới phục hồi nhanh chóng, gia tăng an ninh và thực thi pháp luật ở châu Á, đặc biệt là những vùng đất đang có tranh chấp”.

Tờ Asahi của Nhật Bản dẫn lời một số cố vấn của Thủ tướng Nhật Bản cho hay, mục tiêu của chuyến thăm lần này không chỉ là hàn gắn mối quan hệ đồng minh Tokyo-Washington vốn bị sứt mẻ ít nhiều trong giai đoạn 2009-2012 khi đảng Dân chủ Nhật Bản nắm quyền, mà còn là cơ hội để Nhật Bản tìm kiếm sự ủng hộ đối với các biện pháp đối với CHDCND Triều Tiên và Trung Quốc.

Và không phụ lòng mong mỏi của ông Shinzo Abe, trong cuộc gặp tại phòng bầu dục của Nhà Trắng, Tổng thống Barack Obama đã khẳng định “Washington sẽ là đối tác mạnh trong suốt thời kỳ ông Shinzo Abe tại nhiệm” và rằng liên minh với Tokyo là nền tảng trung tâm của chính sách Mỹ tại châu Á.

Cùng bày tỏ đồng cảm trước những lo ngại của Thủ tướng Nhật Bản về việc CHDCND Triền Tiên phóng tên lửa, ông Barack Obama cũng nhất trí về việc cần phải có biện pháp cứng rắn hơn đối với Bình Nhưỡng. Cụ thể, lãnh đạo hai quốc gia đã đề nghị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ra nghị quyết áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Bình Nhưỡng.

Riêng vấn đề Trung Quốc, Thủ tướng Shinzo Abe cũng bày tỏ quan điểm không muốn leo thang căng thẳng và kêu gọi hai nước hợp tác vì những lợi ích chung. Tuy nhiên, trước những hoạt động của Trung Quốc thời gian gần đây trên biển Hoa Đông, ông Shinzo Abe cho rằng, Mỹ cần phải thể hiện một thái độ rõ ràng và cùng tham gia với Nhật Bản bảo vệ các vùng biển tự do theo Hiệp ước an ninh mà hai nước đã ký kết.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Mỹ Barack Obama trong cuộc gặp tại phòng bầu dục ở Nhà Trắng ngày 22/2.

Đương nhiên là cho đến nay, chính quyền Washington không dưới một lần khẳng định sự ủng hộ của mình đối với chính quyền Tokyo trong cuộc tranh chấp chủ quyền ở quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Và lần này, ông Barack Obama cũng đã nhất trí với ông Shinzo Abe là liên minh Mỹ-Nhật cần đóng góp nhiều hơn vào an ninh, sự ổn định của khu vực; hợp tác chặt chẽ nhằm duy trì tự do hàng hải và tạo ra trật tự khu vực dựa trên luật pháp quốc tế.

Trong nỗ lực củng cố tình thân, lãnh đạo Nhật – Mỹ cũng đã thảo luận một vấn đề khác cũng rất quan trọng là kinh tế. Washington ủng hộ các nỗ lực của ông Shinzo Abe nhằm phục hồi kinh tế Nhật Bản như tăng chi tiêu chính phủ, nới lỏng chính sách tiền tệ, trong đó có việc hạ giá đồng yên...

Còn phía Nhật vẫn giữ quan điểm chính sách kinh tế của ông Shinzo Abe không chỉ tốt cho nước Nhật, mà còn có tác động tích cực tới các quốc gia, đối tác như Mỹ, Trung Quốc. Nếu Mỹ thông qua việc xuất khẩu khí đốt từ đá phiến sang Nhật Bản thì không chỉ giúp Tokyo giảm chi phí năng lượng mà ngay cả Mỹ cũng được hưởng lợi nhiều hơn từ hoạt động xuất khẩu này.

Theo thỏa thuận giữa ông Shinzo Abe và ông Barack Obama, vào tuần tới, các chuyên gia kinh tế Nhật Bản và Mỹ sẽ nhóm họp để thảo luận về cách thức đi đến ký kết Hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) do Mỹ khởi xướng.

Thủ tướng Nhật “không tha thứ” thách thức từ Trung Quốc

Phát biểu tại Trung tâm nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS) tại Washington ngay sau cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Barack Obama, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tuyên bố, ông sẽ "không tha thứ" bất kỳ thách thức nào đối với quyền kiểm soát quần đảo tranh chấp ở biển Hoa Đông Senkaku/Điếu Ngư, tiếp theo những vụ xâm phạm ngày càng tăng của Trung Quốc vào vùng biển này.

Nhà lãnh đạo Nhật Bản dứt khoát rằng, cả lịch sử và luật pháp quốc tế đều chứng tỏ quần đảo này "là lãnh thổ thuộc chủ quyền của Nhật Bản” và Trung Quốc chỉ quan tâm tới Senkaku/Điếu Ngư thời kỳ gần đây sau khi biết khu vực này có trữ lượng dầu mỏ và khí đốt lớn…

Đáng chú ý là trong khi ông Shinzo Abe đang nói chuyện về quần đảo Senkaku/Điếu Ngư trên đất Mỹ thì tại Nhật Bản, một tàu đánh cá nước này vừa tố cáo bị 3 tàu của Trung Quốc rượt đuổi tại vùng biển tranh chấp. Hiện lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản vẫn được đặt trong tình trạng báo động và sẵn sàng đối phó với tình huống xấu nhất có thể xảy ra.

Ngọc Khuê