Các chuyên gia cho rằng cấp phúc thẩm xác định sai quan hệ tranh chấp nên đã hủy án, đình chỉ sai.
Do tranh chấp di sản thừa kế, tháng 7-1979, bà L. khởi kiện ông T. ra TAND tỉnh Phú Khánh (nay là tỉnh Khánh Hòa). Ông Đ. được xác định là người liên quan.
Đòi lại đất của chồng
Sau đó TAND tỉnh Phú Khánh công nhận sự thỏa thuận của bà L. và ông Đ. đồng ý giao cho ông T. được sử dụng 1/3 diện tích đất vườn tại thôn Đông, xã Vĩnh Phương (TP Nha Trang). Phần diện tích đất còn lại, bà L. và ông Đ. thỏa thuận mỗi người sẽ sử dụng một nửa. Bản án chưa được thi hành thì đến năm 2002, ông Đ. và ông T. qua đời.
Tháng 10-2006, bà L. mời những người đồng thừa kế di sản của ông Đ. và ông T. đến phân chia diện tích đất theo thỏa thuận đã được TAND tỉnh Phú Khánh công nhận trước đó. Tuy nhiên, bà L. và các đồng thừa kế của ông T. và ông Đ. đã không thể tự phân chia được. Do hết thời hiệu thi hành án nên ngày 23-4-2007, vợ ông T. và vợ ông Đ. khởi kiện đòi lại quyền sử dụng đất do bà L. hiện đang quản lý, sử dụng ra TAND tỉnh Khánh Hòa.
Nhận thấy yêu cầu khởi kiện của hai đương sự có căn cứ nên tòa thụ lý. Ngày 26-9-2007, TAND tỉnh Khánh Hòa chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện, vợ của ông Đ. và ông T. được nhận lại tài sản mà trước đây TAND tỉnh Phú Khánh cũ đã tuyên giao cho chồng của họ.
Hủy án không đúng
Bản án sau đó bị kháng cáo nên ngày 16-4-2008, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại Đà Nẵng đưa ra xét xử phúc thẩm và nhận định việc đòi lại quyền sử dụng đất của vợ ông T. và vợ ông Đ. đã được giải quyết bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật của TAND tỉnh Phú Khánh. Lẽ ra khi thụ lý đơn khởi kiện, cấp sơ thẩm phải trả lại đơn khởi kiện cho đương sự và đình chỉ giải quyết vụ án nhưng cấp sơ thẩm lại xét xử chấp nhận một phần yêu cầu của đương sự là không đúng pháp luật. Do vậy, cấp phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án.
Tuy nhiên, mới đây chánh án TAND Tối cao kháng nghị giám đốc thẩm theo hướng hủy bản án phúc thẩm, giao hồ sơ lại cho Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại Đà Nẵng xét xử lại. Theo kháng nghị, bản án năm 1979 công nhận quyền sử dụng đất của ông T. và ông Đ. nên những người thừa kế của ông T. và ông Đ. có quyền khởi kiện đòi lại tài sản do người khác chiếm giữ. Tòa cấp sơ thẩm thụ lý giải quyết vụ án và chấp nhận yêu cầu của vợ ông T. và vợ ông Đ. là có căn cứ. Tòa án cấp phúc thẩm hủy án và đình chỉ giải quyết vụ án là không hợp tình, hợp lý, không phù hợp với thực tế.
Hiện hồ sơ vụ án đang được xem xét lại, chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi thông tin đến bạn đọc khi có diễn biến mới.
| Kháng nghị hủy án phúc thẩm là chính xác Quy định tại điểm c khoản 1 Điều 168 BLTTDS, tòa án trả lại đơn khởi kiện khi “sự việc đã được giải quyết bằng bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của tòa án …”. Quy định này được hiểu là một sự việc có cùng một quan hệ tranh chấp, cùng những đương sự đó và sự việc đã được giải quyết bằng một bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật thì tòa án không xét xử lại. Theo nội dung vụ việc trên, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại Đà Nẵng có sự nhầm lẫn trong việc xác định quan hệ tranh chấp. Bản án đã có hiệu lực năm 1979 là bản án xét xử về quan hệ tranh chấp đối với việc chia di sản thừa kế. Bản án này đã xác định cụ thể quyền sử dụng đất của ông T. và ông Đ. đối với diện tích thửa đất được hưởng thừa kế. Trong khi đó, các đồng thừa kế của ông T. và ông Đ. kiện đòi lại tài sản đã được chia trước đó. Đây là quan hệ kiện đòi di sản thừa kế do người khác chiếm giữ trái phép, hoàn toàn khác với quan hệ tranh chấp trước đây. Theo tôi, chánh án TAND Tối cao kháng nghị theo hướng hủy bản án phúc thẩm để xét xử lại là chính xác. TS NGUYỄN VĂN TIẾN,giảng viên Trường ĐH Luật TP.HCM |
HỒNG TÚ