Ngày 28-7, hội trường Bộ Tài nguyên-Môi trường (TN-MT) rất sôi động bởi sự quyết tâm đấu tranh với Vedan đến cùng để đòi lẽ phải cho nông dân bị thiệt hại do hành vi đầu độc môi trường của Công ty Vedan VN. Cuộc họp với sự tham dự của Bộ TN-MT, VKSND Tối cao, Bộ Tư pháp, Cục Cảnh sát Môi trường, Hội Nông dân VN... và đại diện các tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu (BR-VT), TPHCM.
Càng nhân nhượng, càng ngoan cố “Đến nay sự việc của Vedan vẫn chưa đến hồi kết và chỉ đến khi nào người dân được bồi thường những gì họ đã đề nghị doanh nghiệp này chi trả, lúc đó vụ việc mới khép lại”- Bộ trưởng Bộ TN-MT Phạm Khôi Nguyên mở đầu cuộc họp. Theo ông Nguyên, trong gần 2 năm qua, các cơ quan chức năng, đặc biệt là những nông dân chịu thiệt hại do sự phá hoại môi trường của Vedan, đã tạo điều kiện, nhân nhượng, thậm chí là nhận phần thiệt về mình, thế nhưng Vedan đã không thấu hiểu mà luôn tỏ ra ngoan cố, chây ì. Thậm chí Bộ TN-MT đã 3 lần mời chủ tịch HĐQT Công ty Vedan từ Đài Loan sang để cùng giải quyết sự việc nhưng đều không thực hiện. “Đã đến lúc phải kiện Vedan ra tòa để đòi quyền lợi cho người dân. Người dân sẽ không phải bỏ một đồng chi phí nào trong quá trình đòi công lý. Quỹ Bảo vệ môi trường VN sẽ hỗ trợ toàn bộ án phí” – ông Nguyên quả quyết. Vụ phó Vụ 5 - VKSND Tối cao, ông Phương Hữu Oanh, khẳng định: Người dân có đủ cơ sở khởi kiện Vedan đòi bồi thường thiệt hại
Đồng tình, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh BR-VT, ông Trần Văn Cường, cho biết chính quyền và nông dân đang rất quyết tâm theo đuổi đến cùng vụ kiện Vedan và TAND huyện Tân Thành đang khẩn trương tiếp nhận hồ sơ. Sau khi có thẩm định của Viện Môi trường và Tài nguyên, mức đòi bồi thường của trên 1.250 hộ dân ở BR-VT là hơn 53 tỉ đồng. Ông Nguyên nhìn nhận số tiền 53 tỉ đồng mà nông dân tỉnh BR-VT yêu cầu Vedan bồi thường là chính xác và hợp tình, thậm chí là có phần thua thiệt. Tiếp lời, ông Nguyễn Văn Phụng, Chủ tịch Hội Nông dân TPHCM, cho biết TPHCM đã thương lượng nhiều lần nhưng Vedan vẫn cố tình kéo dài thời gian, mặc cả cù cưa với người bị hại. “Chúng tôi đã làm hết tình với Vedan, giờ không thể khoan nhượng được nữa”! - ông Phụng bức xúc. Đủ cơ sở pháp lý để khởi kiện Ông Phương Hữu Oanh, Vụ phó Vụ 5 (Vụ Kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự) – VKSND Tối cao, nhìn nhận: Người dân có đủ quyền khởi kiện Vedan ra tòa đòi bồi thường thiệt hại. Trước đề nghị của Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên làm rõ về lộ trình khởi kiện, ông Oanh cho biết việc cần làm là cung cấp đầy đủ, cụ thể về diện tích bị thiệt hại, số người bị thiệt hại và thời gian. Bên cạnh đó, theo quy định hiện hành, Hội Nông dân cũng có đủ quyền đại diện cho nông dân – là hội viên đòi hỏi Vedan bồi thường. Theo Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên, mọi chứng lý, cơ sở khoa học để vạch tội Vedan sẽ được cơ quan khoa học, kinh tế cung cấp đầy đủ trước khi vụ kiện diễn ra. Kể cả Vedan hồi tố kết quả đánh giá cũng như yêu cầu cơ quan thẩm định khác thì Bộ TN-MT cũng sẵn sàng. Ông Đặng Thanh Sơn, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật Hình sự - Hành chính – Bộ Tư pháp, khẳng định: “Với đầy đủ cơ sở pháp lý như hiện nay, khi kiện Vedan ra tòa sẽ chắc thắng”. Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên cũng khẳng định: “Kiện là chắc chắn thắng! Vấn đề là cả 3 địa phương phải đồng lòng. Nếu Vedan biết sai mà sửa ngay rồi nâng mức đền bù đúng theo yêu cầu của nông dân 3 địa phương thì sẽ cho họ cơ hội. Còn nếu vẫn ngoan cố, Bộ TN-MT và Bộ Công an có “chìa khóa” khác với đầy đủ chứng cứ ở những sai phạm khác, kể cả đất đai, nguồn nước hiện nay để xử lý Vedan nặng hơn”.
Phê bình nghiêm khắc Đồng Nai