Bởi thế mới có chuyện trong tháng cuối năm nay, hàng loạt ngân hàng lớn nhỏ đã đột ngột đua nhau tăng lãi suất tiền gửi lên cao, với mức cao nhất ở nhiều ngân hàng là 10,49%/năm. Ngoài ra, nhiều ngân hàng còn tung ra đủ kiểu khuyến mãi: rút thăm trúng thưởng, tặng thêm lãi suất, tặng tiền…để thu hút khách hàng tới gửi tiền, nhất là những khoản gửi ngắn hạn. Trong đó, nhiêu chiêu khuyến mãi thực chất là một cách để ngân hàng “né” trần lãi suất huy động.
Tuy “chi” nhiều hơn “thu”, nhưng trong bối cảnh kinh tế cả nước gặp khó khăn bởi ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính toàn cầu, thì nhìn chung ngành ngân hàng vẫn đang lãi lớn. Chẳng hạn, đến hết tháng 11/2009, mức lãi trước thuế của Vietcombank vào khoảng 4.400 tỷ đồng, Techcombank là 2.060 tỷ đồng, Sacombank là 1.658 tỷ đồng, Ngân hàng Hàng hải là 880 tỷ đồng…Tính ra, các ngân hàng Việt Nam đang đạt lợi nhuận từ 15-20% trên vốn điều lệ.
Theo một số chuyên gia ngân hàng, đây là mức lợi nhuận lớn, bởi nhiều ngân hàng ở Mỹ hiện nay chỉ đạt lợi nhuận trên vốn điều lệ từ 1 đến 2%. Còn theo đánh giá của Tập đoàn Định mức Tín nhiệm Moody’s (Mỹ), lợi nhuận của các ngân hàng Việt Nam trong năm 2009 vẫn đang khá hơn nhiều so với đồng nghiệp của họ ở các nước khác.
Vậy có phải các ngân hàng Việt Nam đang rất giỏi trong việc kinh doanh? Rất tiếc là không hoàn toàn như vậy. Mà khoản lợi nhuận lớn của các ngân hàng, có phần đóng góp không nhỏ của việc lãi suất cho vay của các ngân hàng Việt Nam, tuy đã giảm nhiều so với thời đỉnh điểm của năm 2008, nhưng vẫn thuộc loại cao trên thế giới. Lãi suất cao đang khiến cho các DN và cả nền kinh tế phải chịu chi phí vốn quá lớn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, dẫn tới hiệu quả sử dụng đồng vốn thấp.
Bằng chứng là trong khi tăng trưởng tín dụng cả nước trong năm nay đạt tới 38%, thì tăng trưởng GDP chỉ đạt 5,2%. Điều này có nghĩa rằng để tăng thêm được 1 đồng cho nền kinh tế, chúng ta đang phải tăng tín dụng tới 7,3 đồng. Đây là mức quá cao, bởi ở các nước trong khu vực, để nền kinh tế tăng 1 đồng thì tín dụng chỉ tăng 1,3 đồng.
Thế mới có chuyện phần lớn các ngành kinh tế ở nước ta gặp khó khăn trong năm nay, thì hình như chỉ riêng ngành ngân hàng là đơn vị nào cũng có lãi, thậm chí là lãi lớn.