Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chính trị

ĐCSVN - 27/08/2009 16:59

- Lênin đã khẳng định: vì thế, việc trang bị lý luận cách mạng cho cán bộ, đảng viên là rất quan trọng. Chủ tịch Hồ Chí Minh, người học trò xuất sắc của Lênin, cũng nhận thức rất rõ về vấn đề này. Trong suốt quá trình hoạt động, lãnh đạo cách mạng Việt Nam, vấn đề giáo dục lý luận chính trị luôn được Người đặc biệt quan tâm.

Quan tâm đến giáo dục lý luận chính trị vì Người hiểu rõ vai trò và tầm quan trọng của lý luận chính trị đối với phong trào cách mạng. Ngay từ năm 1927, trong tác phẩm , Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: (1). Tiếp đó và xuyên suốt trong quan điểm về về vai trò của lý luận chính trị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, được Người khái quát: . Như vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quán triệt quan điểm của Lênin và tiếp tục khảng định vai trò quan trọng ấy đối với phong trào cách mạng, chỉ đạo phong trào thực tiễn. Tuy nhiên, khi bàn đến vai trò của lý luận, Người không tuyệt đối hóa lý luận mà thể hiện một cái nhìn rất biện chứng. Với thực tiễn, Người chỉ rõ: Quan điểm của Người hoàn toàn phù hợp với nguyên lý nhận thức thế giới khách quan của triết học Mác-Lê nin: -lý luận phải gắn với thực tiễn, chỉ đạo thực tiễn và được chính thực tiễn kiểm nghiệm.

Đánh giá về vai trò lý luận như vậy nên Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có cách nhìn đúng đắn, đầy đủ về giáo dục lý luận chính trị: Mục đích, nội dung, phương châm, phương pháp giáo dục lý luận chính trị.

Về mục đích giáo dục lý luận chính trị

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước hết là nhằm trang bị lập trường giai cấp: (2). Giữ vững lập trường giai cấp công nhân là tiêu chuẩn hàng đầu của người cách mạng và để đạt được điều đó phải trang bị lý luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin. Vì lý luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin cũng chính là hệ tư tưởng của giai cấp vô sản, giai cấp tiên tiến nhất, cách mạng nhất trong xã hội.

Học lý luận chính trị còn nhằm mục đích củng cố, trau dồi đạo đức cách mạng: (3). Đạo đức cách mạng là tiêu chuẩn hàng đầu, Người yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên cần phải có, vì, theo Người, “”. Để có đạo đức cách mạng trong sáng người học phải nắm vững lý luận, từ đó nhận thức rõ đúng, sai, đấu tranh bảo vệ cái đúng, chống cái sai và phấn đấu theo những chuẩn mực đạo đức cách mạng.

Mục đích cao hơn, xa hơn của học lý luận chính trị là: . Người dạy rằng: (4). Và (5).

Như vậy, về mục đích học tập lý luận, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, là nhằm mục đích để: và. Để phải hiểu Chủ nghĩa Mác-Lênin và biết vận dụng vào thực tiễn. Để phải có lập trường giai cấp vững vàng, có đạo đức cách mạng, và phải Quan điểm của Người, về mục đích học tập lý luận, là hoàn toàn đúng đắn, thấm đượm tình người, tình đồng chí, ngời sáng tính nhân văn.

Về nội dung giáo dục lý luận chính trị

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: (6).

Như vậy, nội dung học tập lý luận chính trị, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là học Chủ nghĩa Mác-Lênin song không đơn thuần là đọc sách, thuộc làu làu kinh điển mà phải nắm được cái của Chủ nghĩa Mác-Lênin và sau đó thì tùy thuộc vào hoàn cảnh, điều kiện mà vận dụng cho phù hợp. Bên cạnh đó, người còn yêu cầu phải nắm vững Chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, học tập những bài học kinh nghiệm quý từ các đảng cộng sản anh em trên thế giới…

Từ mục đích, nội dung như trên, và căn cứ vào đối tượng (cán bộ, đảng viên), là những cơ sở để xác định phương pháp, phương châm giáo dục lý luận chính trị.

Về phương châm, phương pháp giáo dục lý luận chính trị

Quán triệt quan điểm: , đối với giáo dục nói chung, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ giáo dục lý luận cũng phải quán triệt theo phương châm đó. Trên cơ sở xác định phương châm như vậy, Người yêu cầu người dạy và người học phải tuân thủ theo những nguyên tắc, cách thức (phương pháp) nhất định, trong quá trình giảng dạy và học tập lý luận chính trị.

Đối với giáo viên, Người căn dặn: (7). Và (8). Người căn dặn thêm: (9).

Như vậy, đối với Trường Đảng và đội ngũ giảng viên, với mục đích cuối cùng là để học viên . Vì thế, trong quá trình giảng dạy, ngoài trang bị lý luận chính trị, người giảng viên phải gắn với thực tiễn, bám sát tình hình thực tiễn để người học hiểu và nắm chắc lý luận. Và quan trọng hơn, người giảng viên phải giúp cho học viên biết cách vận dụng lý luận vào thực tiễn.

Đối với người học, Người dạy: (10). Ngắn gọn mà đầy đủ, sâu sắc, Người đã yêu cầu người học phải biết gắn lý luận với thực tiễn, vận dụng những điều đã học vào trong từng công việc cụ thể.

Chú thích:

(1) Hồ Chí Minh(1995), , Tập 2, tr 259, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

(2) Sđd, tập 12, tr 92.

(3) Sđd, tập 9, tr 292.

(4) Sđd, tập 8, tr 497.

(5) Sđd, tập 12, tr 554.

(6) Sđd, tập 9, tr 292.

(7) Sđd, tập 12, tr 554.

(8) Sđd, tập 8, tr 496.

(9) Sđd, tập 8, tr 492.

(10) Sđd, tập 6, tr 47.