"Non tay" với bạo hành...
Nhiều phụ nữ bị chồng đánh đã lên tiếng tại buổi tư vấn. Có chị bật khóc vì cảm thấy đơn độc, khổ sở khi phải chịu cảnh sống như vậy. Chị Phan Thị Đủ, tổ 9, ấp 2, xã Tân Nhựt đã nói hộ một người hàng xóm của mình trong cơn giận: "Chẳng hiểu cô vợ và mẹ anh ta có tội tình gì mà bị anh ta đánh hoài, hàng xóm can riết cũng nản lòng". Chị Nguyễn Thị Tiên, nhà ở xã Tân Nhựt cho biết: hơn bốn năm qua, con gái chị phải hứng chịu đòn roi của chồng chỉ vì... anh ta có vợ bé. Chị Trần Thị P., nhà ở ấp 4 xã Tân Kiên rơi vào cảnh đau lòng hơn: lấy phải người đã có gia đình, sau khi sinh, phát hiện con bị hội chứng down, người đàn ông ấy mới ngửa bài, bỏ chạy, còn bán luôn đất và nhà. Chị khiếu kiện thì bị hắn đánh đập, chửi mắng, thậm chí còn đưa vợ đến đánh ghen.
Các vụ việc có liên quan đến nạn bạo hành vẫn theo mô týp cũ: người trong cuộc cam chịu, gia đình, người thân, chính quyền đoàn thể vận động khiếu kiện mãi cũng nản lòng. Luật đã có nhưng chính quyền, Hội Phụ nữ vẫn e ngại, vì đây là "chuyện riêng của mỗi nhà". Tuy nhiên, qua các ca tư vấn về nạn BLGĐ cũng cho thấy, sự hiểu biết và cách xử lý vấn đề của người dân cũng như tổ Hội Phụ nữ ở cơ sở là rất "non tay".
Các luật sư đang tư vấn pháp lý cho chị em phụ nữ huyện Bình Chánh,
TP.HCM - Ảnh: P.Huy
Ông Hoàng Kim Chiến - Phó vụ Trưởng - Phó trưởng cơ quan đại diện của Bộ Tư pháp tại TP.HCM dẫn chứng: "Có chị cho biết, việc chị bị chồng đánh đã được khiếu kiện rồi, nhưng "ở xã cứ cù cưa": mời hòa giải đến hai lần không xong, lại còn kêu lên lần thứ ba để lập thêm biên bản. Và do thiếu hiểu biết về trình tự, thủ tục, các chị không chờ đến lần thứ ba đó, đã bỏ cuộc. Kết quả, nhiều đức ông chồng lẽ ra đã bị xử phạt hành chính, thậm chí có thể xử lý hình sự vì gây thương tích, với mức độ tái phạm nhiều lần nghiễm nhiên thoát tội".
Ông Chiến khẳng định, xử lý các hành vi bạo hành cần sự kịp thời, nhanh nhạy của các cơ quan chức năng. Người bị hại cần được hướng dẫn cụ thể, rõ ràng về trình tự khiếu kiện. Công tác trợ giúp pháp lý như hiện nay là chưa thật sự đến với người dân.
Bất lực với nạn ngoại tình
Đau lòng là các đức ông chồng đi "ăn vụng" sau khi bị phát giác đã ngang nhiên thách thức, đánh đập, chửi mắng vợ con. Trong hai năm 2007, 2008, huyện Bình Chánh phải xử lý hơn 800 vụ việc liên quan đến hôn nhân gia đình (HNGĐ), nằm trong những địa bàn có tỷ lệ án HNGĐ cao nhất thành phố. Ông Nguyễn Ánh Lâm - Chánh án Tòa án nhân dân huyện từng khẳng định: 80% vụ việc có liên quan đến bạo lực gia đình và 50% trong số đó có yếu tố người thứ ba...
Đây cũng là vấn đề đau đầu của các chuyên viên, chuyên gia tư vấn pháp luật. Luật sư Vũ Thị Hoài Vân - tư vấn viên của đoàn chia sẻ: "Bức xúc của các chị rất đáng quan tâm. Luật quy định, hôn nhân căn bản phải là hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng... Và cũng chính Luật HNGĐ quy định khi hôn nhân không đạt được mục đích, không còn sự tự nguyện thì có thể xét cho ly hôn... Ở đây cho thấy, mối quan hệ hôn nhân, gia đình vẫn còn lỏng lẻo. Những cuộc hôn nhân có yếu tố người thứ ba, nếu không đủ tình thương yêu, sự bao dung độ lượng để cùng vượt qua, thì sớm muộn gì cũng sẽ vỡ tan...".
Chung tay gỡ
Khai sinh cho con ngoài giá thú ở đâu, trình tự thế nào? Thủ tục làm đơn ly hôn gồm những bước nào? Khi bị em chồng giấu hộ khẩu, không cho nhập hộ khẩu dù đã có 10 năm chung sống thì phải làm sao? Cha mẹ chia tài sản cho anh em trong nhà qua một đoạn video có phải là di chúc không? Thấy hàng xóm bị chồng đánh, mình hỗ trợ cách nào, kêu cứu hộ có bị phiền hà gì không? Hàng loạt vấn đề tương tự đã được đặt ra trong buổi tư vấn.
Bà Cao Thị Thanh Thảo - chuyên viên cao cấp của Bộ Tư pháp, tham gia đoàn với tư cách một tư vấn viên nhận xét: "Đây là một buổi tư vấn rất lý thú, tháo gỡ được nhiều vấn đề căn bản nhất về pháp lý cho người dân. Có đi mới thấy công tác trợ giúp pháp lý ngay tại một thành phố lớn như TP.HCM vẫn chưa lan tỏa xuống hết cộng đồng. Có quá nhiều người không tự bảo vệ được quyền lợi chính đáng của mình, và những người thân, dù chỉ là những thủ tục đơn giản như khai sinh, hộ khẩu...".
Buổi tư vấn khép lại khi đã quá nửa ngày, nhưng những người tổ chức chương trình vẫn nhiệt tình trả lời những câu hỏi ngoài lề. Và có lẽ, còn nhiều thân phận, nhiều cuộc đời và nhiều con người cụ thể nữa ở thành phố này cần được hỗ trợ như vậy.
Ban HNGĐ