Sinh hoạt, nấu ăn trong nhà trọ
CôngThương - Sống khắc khoải trong các khu nhà trọ
Trong hẻm nhỏ sâu hun hút trên đường Bà Hom, quận Bình Tân, TP.Hồ Chí Minh, khu nhà trọ công nhân trông thật thảm hại. Trong căn nhà chỉ 60m2, có ba gác gỗ chông chênh, vậy mà có đến 15 phòng, “chứa” hơn 60 người. Chị Trần Thị Thanh (công nhân công ty Pou Yuen) cùng chồng và hai con nhỏ ở trong căn phòng 12m2. Chị bảo, phòng như thế này được ở từ bốn đến sáu người. Ở một phòng khác là nơi trú ngụ của sáu công nhân đều làm việc ở KCN Tân Tạo. Một chị trong phòng giải thích, vì có người làm ca sáng, người làm ca đêm nên vẫn… ở vừa. Hồi trước, giá thuê phòng còn rẻ, giờ tăng chóng mặt. Phòng chị thuê với giá 300.000 đ/tháng; chưa kể tiền điện 3.000 đ/KW; nước 15.000 đ/người.
Còn tại dãy nhà trọ công nhân khu chế xuất Linh Trung II, quận. Thủ Đức, TP.Hồ Chí Minh, cô Nguyễn Thị Hòa, 23 tuổi, quê Thanh Hóa, công nhân công ty giày Freedtrend (100% vốn Đài Loan), cho biết: Căn phòng khoảng 15m2, ba người ở với giá 400.000đ/tháng. Lương tháng của Hòa là 1,4 triệu đ/tháng. Nhờ chi tiêu tiết kiệm và chơi… hụi nên mỗi năm cũng dành dụm được 4 – 5 triệu đồng gửi về quê. Trong căn phòng chật chội, chị Nguyễn Thị Mỹ Cảnh, quê ở Nghệ An, làm công nhân KCX Linh Trung II cho biết: Nhà trọ quá chật chội, tối tăm, sống không thoải mái, chỉ nên xem đây là nơi đặt lưng nghỉ qua đêm. Bên cạnh nỗi lo bị trộm cắp đồ đạt diễn ra như cơm bữa, các công nhân nữ hết sức lo ngại vì ở căn nhà trọ cuối dãy là tụ điểm tiêm chích, mua bán ma túy.
Các khu nhà trọ ở gần KCN Bình Chiểu, KCX Linh Trung mà chúng tôi đi qua đều giống nhau như đúc: Phòng ốc nhỏ hẹp, được chủ nhân tranh thủ mọi diện tích có thể để làm phòng cho thuê, giá mỗi căn 500.000- 550.000 đồng/tháng. Gồm một hay nhiều dãy nhà sâu hun hút, nằm ngang với một hành lang 2- 3 m. Bên trong, là khoảng 20 -30 căn phòng hình hộp có diện tích chừng 10- 12 m2, được cơi thêm một căn gác lửng. Mỗi dãy có một nhà vệ sinh chung. Đó là toàn bộ thế giới bé nhỏ của khoảng 2 – 5 công nhân: Mọi sinh hoạt hầu như đều diễn ra ở đây.
Theo thống kê của Liên đoàn Lao động TP.Hồ Chí Minh và Ban Quản lý các KCX- KCN, hiện toàn TP.Hồ Chí Minh có hơn 37.000 doanh nghiệp với 892.960 công nhân đang làm việc, trong đó 70% lao động ngoại tỉnh. Và hơn 94% số công nhân ấy đang phải trọ bên ngoài, trong những căn nhà tồi tàn, sống chung với ô nhiễm, tệ nạn xã hội…
Vì sao nhà lưu trú vắng vẻ?
Trong khi CNLĐ sống trong các khu nhà trọ tồi tàn của tư nhân, thì các dự án nhà ở cho công nhân lại triển khai một cách ỳ ạch. Tuy nhiên, cho dù có thực hiện rốt ráo đi nữa, thì có một thực tế đang diễn ra: công nhân “chê” các nhà lưu trú do doanh nghiệp và nhà nước xây dựng.
Hiện nay, có hai chính sách nhà ở cho công nhân được TP.Hồ Chí Minh triển khai, đó là nhà lưu trú cho công nhân thuê và nhà ở cho người thu nhập thấp để bán cho các đối tượng có thu nhập thấp, trong đó có CNLĐ. Cách đây hơn mười năm, TP.Hồ Chí Minh đã có rất nhiều dự án xây nhà lưu trú cho công nhân. Tuy nhiên, ông Nguyễn Minh Hoàng- Trưởng ban Ngân sách Hội đồng Nhân dân TP cho rằng: “Trong năm năm mà chỉ giải quyết được 60.000 chỗ ở thì cũng chỉ mới đáp ứng được 10% số lượng công nhân. Như vậy, khoảng 90% công nhân vẫn phải “sống chung” với những căn nhà nhiều “không”: không đủ ánh sáng; không thông thoáng; không đảm bảo phòng cháy chữa cháy; không điện- nước máy; điều kiện vệ sinh kém”. Theo dự kiến, từ nay đến năm 2015, TP.Hồ Chí Minh sẽ triển khai 14 dự án xây dựng trên 440.000m2 nhà lưu trú, đáp ứng hơn 64.000 chỗ ở cho công nhân trong các khu chế xuất, khu công nghiệp
Trong khi công nhân ăn ở chật chội tại các khu nhà trọ, thì nhiểu nhà lưu trú của công nhân lại vắng vẻ. Ông Phạm Xuân Bình- Phó TGĐ Công ty Phát triển KCN Tân Thuận cho biết: Tại nhà lưu trú công nhân KCX Tân Thuận nhiều phòng vắng tanh. Theo Quỹ Hỗ trợ công nhân TP.Hồ Chí Minh, qua khảo sát ý kiến của công nhân tại các khu công nghiệp, khu chế xuất TP.Hồ Chí Minh cho thấy, có nhiều nguyên nhân khiến nhiều công nhân ngại ở trong các khu nhà lưu trú: Nội quy của các khu lưu trú cứng nhắc, bó buộc không phù hợp với thực tế. vì không muốn bị bó buộc giờ giấc, không tự do đi chơi sau giờ làm.
Các khu lưu trú không có nơi cho thân nhân công nhân lưu lại, trong khi phần lớn CNLĐ là người ngoài tỉnh nên thỉnh thoảng người thân ở ngoài tỉnh đến thăm con em, họ phải thuê nhà trọ bên ngoài để ngủ qua đêm. Chưa kể ngay cả bản thân công nhân không thể học tập thêm hoặc đi chơi vào buổi tối, vì khi về muộn cũng không vào được, phải ngủ lại nhà bạn. Mặt khác, trong các khu lưu trú, đời sống văn hóa tinh thần nghèo nàn, thiếu thốn các dịch vụ giải trí như internet, xa chỗ làm việc…Bên cạnh đó, còn có một lý do hết sức thực tế là công nhân không được nấu nướng, thiếu chỗ để xe, phơi quần áo… nên nhiều công nhân “chê” nhà lưu trú. Trong khi đó, nhiều gia đình cán bộ công nhân viên các doanh nghiệp, đơn vị lại khoái ở trong các khu nhà lưu trú vì an ninh, giá thuê phòng cho cả gia đình lại mềm hơn bên ngoài.
Đối với nhà ở bán cho người có thu nhập thấp, có một thực tế mà ai cũng biết: Giá mua nhà đã vượt quá khả năng tài chính của CNLĐ. Một căn nhà hiện nay giá thấp nhất cũng vài trăm triệu. Chị Trần Thị Thanh than thở: công nhân chúng tôi tay làm hàm nhai, tay quay miệng trễ, lấy đâu tích lũy đủ tiển mua nhà. Còn các chương trình nhà giá rẻ cho công nhân, hiện nay có quá ít nhà để bán cho công nhân, nhưng cho dù có đủ nhà giá rẻ, thì chúng tôi cũng không biết lấy đâu tiền để mua nhà. Người thân chúng tôi ở quê thì quá nghèo, khó có thể vay mượn được. Còn vay ngân hàng thì thủ tục quá rườm rà, và chúng tôi không biết mình có đủ điều kiện để được vay hay không.Xem ra, giấc mơ sở hữu một mái nhà riêng là nỗi trăn trở của nhiều CNLĐ. Nhưng vấn đề tài chính quá tầm với của đa số CNLĐ đã khiến giấc mơ kia trở nên xa vời.
Bình Dương: 70% CN các khu công nghiệp có nhu cầu về nhà ở
Hiện nay, nhu cầu về nhà ở của CNLĐ đang sinh sống và làm việc tại Bình Dương là rất lớn, vì toàn tỉnh có hơn 500.000 CNLĐ, trong đó ngoại tỉnh hiện chiếm hơn 80%. Liên đoàn Lao động tỉnh Bình Dương cho biết: Qua khảo sát trong số 200.000 CNLĐ trong các khu công nghiệp, có đến 140.000 CN có nhu cầu về nhà ở. Toàn tỉnh hiện có hơn 14.500 hộ kinh doanh nhà trọ, với tổng số gần 120.500 căn, tổng diện tích khoảng 1,3 triệu m2. Hiện đang có hơn 312.500 CN đang sống trong các khu nhà trọ. Chất lượng đa số nhà trọ kém, chật hẹp, nóng và không đảm bảo vệ sinh môi trường.
Trước tình hình bức xúc về nhà ở của CNLĐ, HĐND tỉnh Bình Dương đã thông qua Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Bình Dương giai đoạn 2008-2020. Đây là những giải pháp chăm lo cải thiện, phát triển nhà ở cho các đối tượng xã hội như gia đình chính sách, công nhân lao động, hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số. Nhưng trong khi Chương trình đang triển khai thì các chủ nhà trọ đồng loạt hè nhau tăng thêm tiền thuê khoảng 50.000 –100.000 đồng khiến khiến đời sống CNLĐ ngoại tỉnh đã khổ càng thêm khó khăn. Trước đây, mỗi phòng trọ giá thuê nhà khoảng từ 400.000 500.000 tùy theo huyện thị và chất lượng nhà trọ, chưa kể tiền điện, nước tính riêng, sử dụng bao nhiêu tính bấy nhiêu.
Tấn Hùng
Sinh hoạt, nấu ăn trong nhà trọ