(ĐCSVN) - Ngày Xuân, nhâm nhi một chút rượu, chúc nhau mạnh khỏe và những điều tốt lành đã là nét văn hóa đẹp từ ngàn đời. Tuy nhiên, cứ mỗi dịp Tết đến xuân về, tỉ lệ bệnh nhân nhập viện do ngộ độc rượu lại thường gia tăng, có những trường hợp do không xử trí kịp thời đã dẫn đến những biến chứng nặng, hôn mê, thậm chí tử vong. Do vậy, các chuyên gia chống độc đã chia sẻ kinh nghiệm, đưa ra những khuyến cáo để người dân tự biết cách phòng ngừa và chữa ngộ độc rượu một cách hữu hiệu.
TS. Phạm Duệ, Giám đốc Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, năm nào cũng vậy, thời điểm trước và sau Tết Nguyên đán, tỉ lệ bệnh nhân nhập viện do ngộ độc rượu thường gia tăng. Số liệu thống kê năm 2009 của Trung tâm Chống độc cho thấy, số người bị ngộ độc rượu phải vào viện cấp cứu chiếm gần 30% tổng số bệnh nhân ngộ độc. Tại Trung tâm Chống độc, tình trạng bệnh nhân ngộ độc rượu nặng phải nhập viện không hiếm. Bệnh nhân đến viện chủ yếu đã ở trong tình trạng hôn mê, với các biến chứng khó thở, suy hô hấp, hạ đường huyết.
TS Duệ cảnh báo, trong những ngày đầu Xuân tới, số người bị ngộ độc rượu có thể sẽ tiếp tục tăng cao, do bắt đầu mùa lễ hội và lượng sinh viên ngoại tỉnh trở lại Hà Nội theo học, kèm theo các buổi liên hoan đầu năm.
Theo tục lệ của người Việt Nam, khi đến nhà chúc Tết thường mỗi nhà chúc nhau 1 chén rượu. Bên cạnh đó là tâm lí muốn xả hơi những ngày cuối năm cũng khiến người ta thích được tụ tập, ăn uống. Đó chính là những nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngộ độc rượu gia tăng trong dịp trước vào sau Tết Nguyên đán. Điều đáng nói là khoảng 5 năm trở lại đây, tỉ lệ bệnh nhân ngộ độc rượu là sinh viên tăng hơn hẳn so với trước. Tuy chưa có số liệu thống kê chính thức nhưng đối tượng này thường nhập viện vào những dịp trước và sau những kì nghỉ, dịp lễ, Tết hoặc sau lễ tốt nghiệp.
Theo kinh nghiệm của các chuyên gia chống độc, khi xuất hiện những dấu hiệu của việc say rượu, người nhà cần:
- Tìm cách để người uống nôn hết, sau đó xát mạnh hai bên má.
- Cho uống một cốc sữa nóng, trà đặc.
- Cởi khuy áo cổ, tháo thắt lưng và đặt nằm nơi thoáng mát (tránh gió lùa), tư thế nằm úp xuống giường, hai tay xuôi ra sau, mặt nghiêng về bên trái.
- Nếu có biểu hiện co giật, thở không đều, ngã chảy máu tai, mắt, loạn nhịp tim phải đưa đến bệnh viện cấp cứu ngay.
- Triệu chứng ngộ độc thường là ngủ say li bì, không biết gì.
Theo các bác sĩ, ngộ độc rượu xảy ra ở cả hai dạng: cấp tính và mãn tính. Trường hợp ngộ độc mãn tính sẽ gây bệnh hoảng loạn tinh thần do rượu. Người mắc bệnh này sẽ có những thay đổi lệch lạc trong nhân cách, hành vi, lời nói, cử chỉ, thậm chí bị hoang tưởng ảo giác, có hành động nguy hiểm cho bản thân và những người xung quanh. Ngộ độc rượu cấp tính khiến người uống bị mất thăng bằng, nôn, rơi vào trạng thái hôn mê, thậm chí tử vong. Với người bị bệnh xơ gan chỉ cần đưa vào cơ thể một lượng rượu nhỏ (300-500ml) cũng có thể dẫn tới ngộ độc cấp tính, tính mạng bị đe dọa. Cũng có trường hợp ngộ độc rượu nặng bị ngã trong lúc loạng choạng dẫn đến chấn thương sọ não.
TS. Phạm Duệ khuyến cáo, một số gia đình đã quen với cảnh người thân say rượu rồi đi ngủ, hôm sau vẫn dậy đi làm bình thường. Tuy nhiên, đây là điều nên tránh bởi vì một số trường hợp bệnh nhân đã bị hôn mê, nếu hôm sau mới phát hiện và đưa đi viện thì không thể cứu được. Do vậy, người nhà cần chú ý chăm sóc cho bệnh nhân bị ngộ độc rượu, tuyệt đối không nên để bệnh nhân ngủ li bì suốt ngày hoặc suốt đêm. Sau vài tiếng, người nhà nên gọi bệnh nhân dậy, cho ăn sữa hoặc cháo. Trường hợp bệnh nhân không thể dậy và ăn được thì nên đưa tới bệnh viện ngay để tránh xảy ra những tình huống đáng tiếc.
Để phòng, tránh ngộ độc rượu, đặc biệt trong những ngày Tết, chỉ nên mua và sử dụng các loại rượu đóng chai có nguồn gốc, nhãn mác rõ ràng. Tuy nhiên không nên quá lạm dụng rượu bia trong những ngày lễ Tết, nhất là đối với người bệnh mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường, huyết áp...
Ngoài ra, trong những ngày Tết, nguy cơ bị rối loạn tiêu hóa rất dễ xảy ra. Để tránh bị rối loạn tiêu hóa cần hạn chế việc dùng các thức ăn quá béo, nhiều gia vị; ăn quá no không điều độ, không đúng giờ; hạn chế các thức uống chứa độ cồn cao như rượu nặng hoặc uống quá nhiều các loại bia, rượu khai vị, các loại nước ngọt, nước có ga, cà-phê, thuốc lá. Khi bị các triệu chứng của rối loạn tiêu hóa như chướng bụng, đầy hơi, đau bụng, buồn nôn, nôn, tốt nhất nên đến các bệnh viện để được các bác sĩ khám và phát hiện bệnh sớm để có hướng xử lý đúng.
Chúng ta không thể phủ nhận những lợi ích của rượu đối với sức khỏe. Rượu có thể giúp tiêu hóa tốt, hạn chế các bệnh về tim mạch và ngừa bệnh ung thư cũng như làm chậm tiến trình thoái hóa. Tuy nhiên, nếu uống quá nhiều rượu sẽ đối mặt với các nguy cơ ngộ độc, mắc bệnh xơ gan, nhồi máu cơ tim, mất trí nhớ... Do vậy, để uống rượu có ích, an toàn, không nên uống quá 30ml/ngày đối với rượu mạnh và 700ml/ngày đối với bia.
Để những ngày đầu xuân được vui tươi trọn vẹn, mỗi gia đình cần thực hiện tốt vệ sinh an toàn thực phẩm đặc biệt là rượu uống. Mỗi cá nhân cần uống vừa, uống đủ để không xảy ra sự cố đáng tiếc nào./.