Lính quân đội Philippines tuần tra tại tỉnh Maguindanao Ảnh: Getty Images
Các nhóm quân đội tư nhân do các gia tộc chính trị ở Philippines nắm quyền lãnh đạo các tỉnh quản lý, các gia tộc này chiêu mộ các tay súng làm thành những quân đội riêng.
Báo Philippines Daily Inquirer đưa tin bà Arroyo đã bổ nhiệm sáu nhân vật danh tiếng vào ủy ban. Bà Arroyo xác định ủy ban phải “dẹp bỏ vĩnh viễn các nhóm quân đội tư nhân”.
Nguồn tin Daily Inquirer cho biết ủy ban này có quyền lực rất lớn: có thể huy động sự hỗ trợ của lực lượng vũ trang, cảnh sát quốc gia, và nhiều cơ quan nhà nước khác. Ủy ban có quyền triệu tập nhân chứng, lấy lời khai, thu thập bằng chứng…
“Đây là một yêu cầu cực kỳ khó khăn”, Daily Inquirer dẫn lời ông Gary Olivar, người phát ngôn của tổng thống, cho biết. “Các ủy viên sẽ phải nỗ lực hết sức để có thể thực thi những nhiệm vụ được giao”.
Giới quan sát cho rằng sẽ rất khó để ủy ban này giải quyết vấn đề quân đội tư nhân, đã tồn tại trong nhiều thập kỷ qua, chỉ trong vỏn vẹn bốn tháng. Ông Olivar khẳng định đây là vấn đề phối hợp giữa các nguồn lực của chính phủ và lực lượng an ninh quốc gia.
Tổng thống Arrroyo quyết tâm dẹp bỏ tình trạng quân đội tư nhân sau vụ thảm sát 57 người tại tỉnh Maguindanao. Gia tộc Ampatuan, chủ mưu vụ thảm sát, sở hữu một đội quân hùng mạnh với 4.000 tay súng trung thành.
Nguồn tin báo Philippines Star cho biết chính quyền xác định các tỉnh Maguindanao, Basilan, Sulu, Lanao del Norte, Lanao de Sur, Samar, Masbate, Nueva Ecija và Abra là các “điểm nóng”, bởi sự hiện diện của các quân đội tư nhân ở những tỉnh này.
Hiện tại, cảnh sát chưa có thống kê về số lượng các đội quân tư nhân, và tổng số tay súng ở Philippines, nhưng ước tính tổng số súng đang được sử dụng trên khắp cả nước lên đến 800.000 khẩu.
Theo báo Philippines Star, hiện cảnh sát Philippines cũng có một lực lượng riêng là Nhóm HOPE với nhiệm vụ xử lý các nhóm vũ trang trên toàn quốc.
“Khi ủy ban hoạt động, chúng ta sẽ biết rõ tại sao các đội quân tư nhân được thành lập, mục tiêu của họ là gì, họ được trang bị vũ khí như thế nào, và tại sao họ có thể tập trung được nhiều tay súng nguy hiểm đến vậy”, Philippines Star dẫn lời lãnh đạo Cảnh sát quốc gia Jesus Verzosa.