Phi lý chuyện định mức tiêu hao xăng dầu “bất biến” trong 24 năm

Phi ly chuyen dinh muc tieu hao xang dau “bat bien” trong 24 nam

Mặc dù, khoa học công nghệ đã có những bước tiến bộ dài nhưng đến nay, khi quyết toán bù lỗ xăng dầu, một số doanh nghiệp (DN) vẫn dùng định mức tiêu hao xăng dầu trong quá trình sản xuất và kinh doanh được xây dựng từ năm 1986 (khi kỹ thuật còn lạc hậu). Việc “lập lờ” để hưởng lợi của DN như nêu trên đã được nhiều đại biểu đưa ra chất vấn tại các kỳ họp Quốc hội. Trong quá trình kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước cũng phát hiện và đề nghị các DN phải xây dựng định mức mới. Nhưng đến nay, vấn đề này dường như vẫn “giậm chân” tại chỗ?.

24 năm...vẫn dùng một định mức

ông Nguyễn Văn Phúc (Đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Thuận) cho biết trong kinh doanh xăng dầu, chúng ta có một định mức cho phép thất thoát ở một mức độ nhất định. Việc tiêu hao này sẽ được tính vào giá thành và người tiêu dùng tất nhiên phải gánh chịu. Mặc dù, hiện nay công nghệ đã thay đổi nhưng TCty kinh doanh xăng dầu (Petrolimex) vẫn áp dụng định mức thất thoát từ năm 1986 (định mức 758). ông Phúc cho rằng, tại sao trong khi các công ty tư nhân kinh doanh xăng dầu đã áp dụng một định mức tiến bộ để chống sự thất thoát thì tại sao Petrolimex vẫn áp dụng định mức cũ. Và hàng năm, Quốc hội vẫn phải phê chuẩn ngân sách hàng ngàn tỷ đồng để bù lỗ cho xăng dầu, trong đó có phần thất thoát này.

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng thì hiện nay, Bộ Công Thương không ban hành các quy định về định mức tiêu hao xăng dầu trong quá trình kinh doanh, lưu giữ sản phẩm xăng dầu. Định mức này là một định mức kinh tế, kỹ thuật do ủy ban Kế hoạch Nhà nước trước đây và nay là Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành. Bộ trưởng Hoàng cũng thừa nhận, đúng như nhiều đại biểu Quốc hội đã nêu, hiện nay, nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật trong các ngành kinh tế, trong đó có xăng dầu (từ thiết bị, kho bãi đến phương tiện vận chuyển, công cụ đo đếm) đã được áp dụng. Vì vậy, chắc chắn những định mức về kinh tế, kỹ thuật trong đó có tiêu hao về xăng dầu phải giảm. Tuy nhiên, việc giảm đó hiện nay có được thể hiện trong những quy định mới hay không thì Bộ trưởng Hoàng chưa trả lời được vì chưa được kiểm tra. "Nhưng tôi tin chắc rằng các tiêu hao nó sẽ phải giảm hơn so với trước đây" - Bộ trưởng Hoàng khẳng định.

Xây dựng định mức: Doanh nghiệp hay Bộ Công Thương?

Liên quan đến việc xây dựng định mức này, ông Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, mặc dù không phải nhiệm vụ của Bộ Công Thương nhưng đề nghị Bộ Công Thương nghiên cứu rà soát để nắm bắt tình hình thực tế, chủ động phối hợp với các Bộ có liên quan để đưa ra một định mức phù hợp trong điều kiện công nghệ và cách thức quản trị. Trên cơ sở đó, tính toán chi phí đầu vào, giá cả, tính toán kế hoạch tài chính, kế hoạch bù lỗ cho phù hợp, để đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, đơn vị kinh doanh và người tiêu dùng.

ông Bùi Ngọc Bảo, Tổng Giám đốc Petrolimex thì cho rằng, ở đây đã có sự hiểu nhầm đối với TCty này. "Kiểm toán Nhà nước kiểm toán toàn diện việc cấp bù cho Petrolimex trong 3- 4 năm và phát hiện ra rằng Petrolimex có biên soạn hệ thống quản lý hao hụt và định mức hao hụt hết sức chặt chẽ. Tôi đã có kết luận của Kiểm toán Nhà nước, đánh giá Petrolimex đã thực hiện nghiêm túc chặt chẽ, theo dõi tốt vấn đề hao hụt, có sự tiết giảm rất lớn so với định mức 758 của Nhà nước" - ông Bảo giải thích. ông Bảo phân tích, trong thuật ngữ kinh doanh xăng dầu thì thuật ngữ chính xác dùng để chỉ vấn đề trên là định mức hao hụt chứ không phải thất thoát. Tỷ lệ hao hụt luôn luôn hiện hữu trong sản xuất và kinh doanh xăng dầu. Đây là một câu chuyện dài. Hiện Nhà nước chỉ có một định mức duy nhất, định mức 758 do Petrolimex xây dựng và Bộ Vật tư (trước đây) ban hành từ năm 1986. Tại thời điểm đó, đây là định mức theo từng công đoạn để giúp cho Petrolimex khi đó chủ yếu là độc quyền, kiểm soát hao hụt theo từng công đoạn. Còn tổng định mức hao hụt được Nhà nước giao cho Petrolimex chỉ hỗ trợ cho công tác quản lý chứ không dùng để tổ chức hạch toán. Sau này, Luật Doanh nghiệp và các văn bản khác quy định rằng chức năng xây dựng các định mức kinh tế kĩ thuật thuộc về các DN, đặc biệt là các doanh nghiệp có hội đồng quản trị. ông Bùi Ngọc Bảo cho rằng, việc xây dựng định mức không phải là của Bộ Công Thương mà là của chính DN.

Vương Hà – Minh Lý

Cuối năm 2009, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị xử lý tài chính trên 1.000 tỷ đồng tiền sai phạm tại các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối. Trong đó, đề nghị thu hồi số tiền trên 87 tỷ đồng cấp bù lỗ các mặt hàng dầu (năm 2006 và 2007). Đồng thời, giảm quyết toán, cấp bù lỗ các mặt hàng xăng dầu từ ngân sách là 938 tỷ đồng. Ngoài ra, Kiểm toán Nhà nước cũng kiến nghị các đầu mối chấn chỉnh công tác hạch toán, phản ánh và xác định số lỗ kinh doanh mặt hàng dầu.

Theo kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước, hiện có nhiều DN xăng dầu có nhiều định mức hao hụt khác nhau. Nhiều khả năng là một số DN đầu mối xăng dầu khác vẫn dùng định mức 758 để thanh, quyết toán khi bù lỗ và Kiểm toán Nhà nước đã phát hiện. Kiểm toán đã đề nghị các DN này xây dựng định mức mới. "Petrolimex hoàn toàn không sử dụng định mức 758 mà dùng định mức riêng từ 2007-2009, nhờ đó đã tiết giảm tới 40% so với định mức 758 của Nhà nước" - ông Bùi Ngọc Bảo khẳng định. Tuy nhiên, định mức mới của Petrolimex "tiến bộ" ra sao thì chưa có cơ quan nào kiểm chứng. Câu chuyện bù lỗ xăng dầu vẫn là dấu chấm hỏi chưa có lời giải.

Tin mới