| | Các địa phương ở TP. HCM vẫn chăn nuôi nhỏ lẻ, chưa tập trung. | KTNT - Thay vì phát triển theo số lượng, các hộ chăn nuôi bò sữa ở TP.Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận nên tăng cường việc nuôi tập trung, sử dụng các thiết bị công nghệ trong trồng cỏ và vắt sữa, đồng thời tăng cường liên kết nhóm để nâng cao sản lượng, chất lượng sữa. Đó là ý kiến của nhiều chuyên gia trong Hội thảo "Phát triển chăn nuôi bò sữa bền vững" vừa được tổ chức tại huyện Củ Chi (TP.Hồ Chí Minh). Hấp dẫn nhưng bấp bênh Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và PTNT TP.Hồ Chí Minh, sau 5 năm thực hiện chương trình mục tiêu phát triển bò sữa (2006 - 2010), hiện tổng đàn bò sữa của thành phố ước đạt 80.000 con, tăng trưởng về số lượng ở mức 8,3%/năm. Năng suất sữa hiện đạt khoảng 5.400 kg/con/năm (tăng 6%/năm). Phát triển đàn bò sữa đã góp phần rất lớn vào thành tích chung của ngành nông nghiệp thành phố. So với các ngành chăn nuôi khác, chăn nuôi bò sữa phát triển khá nhanh và ổn định. Nhiều gia đình giàu lên nhờ nuôi bò sữa. Theo ông Nguyễn Văn Phụng, Chủ tịch Hội Nông dân TP.Hồ Chí Minh, trước nhu cầu tiêu thụ sữa ngày càng cao, trong thời gian tới, chăn nuôi bò sữa vẫn là ngành kinh tế có nhiều tiềm năng, hấp dẫn người dân cũng như các DN. Tuy nhiên, thực tế cũng chứng minh, giá sữa trên thị trường luôn biến động, khiến người chăn nuôi gặp không ít khó khăn. "Người chăn nuôi bò sữa ở TP.Hồ Chí Minh chủ yếu là chăn nuôi nhỏ lẻ. Bên cạnh đó, hầu hết các hộ dân đều không chủ động được nguồn thức ăn mà phải mua từ các đại lý, thậm chí một số hộ còn thuê người vắt sữa với giá 400 đồng/kg nên tính ra giá thành sản xuất 1kg sữa tại đây cao hơn các nơi khác 30%, còn lợi nhuận thấp hơn các tỉnh lân cận tới 70%", ông Phụng nói. Ông Hồ Mộng Hải, chuyên viên Cục Chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và PTNT) cho rằng, ngành chăn nuôi bò sữa ở TP.Hồ Chí Minh nói riêng, cả nước nói chung còn phụ thuộc nhiều vào chất lượng con giống, kiến thức chăn nuôi. Hầu hết giống bò sữa hiện nay đều đi theo hướng nhập tinh từ những dòng ưu tú có năng suất từ 9.000-13.000 kg/con/năm về thụ tinh nhân tạo. Tuy nhiên, kết quả không như kỳ vọng. Từ năm 2006 đến nay, TP.Hồ Chí Minh nhập khoảng 30.000 liều tinh cao sản nhưng năng suất sữa lứa đầu chỉ đạt hơn 5.000 kg/con/năm. Thêm vào đó, việc nuôi phân tán đã gây khó khăn, thất thoát trong thu mua, vận chuyển sữa. Thói quen nuôi nhốt do điều kiện chật hẹp về diện tích cũng khiến đàn bò bị stress, bò cái thụ thai với tỷ lệ thấp, năng suất sữa chậm được cải thiện so với tính toán trong kế hoạch tiềm năng. Hình thành nhóm nuôi Theo ông Lưu Văn Tân, Trưởng bộ phận phát triển ngành sữa của Công ty FrieslandCampina Việt Nam, để có hiệu quả kinh tế cao trong việc nuôi bò sữa, người chăn nuôi cần tổ chức liên kết nhóm nhằm giảm bớt chi phí đầu vào. Ông Tân cho rằng, hiện nay, do tốc độ đô thị hóa nhanh nên các vùng nuôi bò sữa tập trung ở các quận, huyện ven đô như Hóc Môn, Củ Chi, Bình Chánh không còn lợi thế cạnh tranh như trước. Nếu tiếp tục phát triển đàn nhỏ lẻ trong bối cảnh giá đất, giá nhân công và các loại thức ăn chăn liên tục tăng thì chuyện lỗ vốn là điều khó tránh khỏi. Theo ông Tân, bà con nên liên kết với nhau theo phương thức tổ hợp tác. Tổ chăn nuôi này sẽ có đại diện đứng ra ký hợp đồng mua thức ăn (cám, bã sắn, hèm bia…) với các nhà cung cấp lớn nhằm giảm bớt các khâu trung gian. Khảo sát của FrieslandCampina Việt Nam cho thấy, ở đa số các vùng nuôi tại TP.Hồ Chí Minh, khi thức ăn cho bò sữa đưa đến hộ dân đều qua từ 2-3 cấp trung gian. Do đó chi phí bị đội lên khoảng 10-20% . Thêm vào đó, ông Tân khẳng định, khi chăn nuôi theo nhóm, việc giao sữa cho DN sẽ thuận tiện hơn, chất lượng sữa đồng đều và giá mua ổn định hơn so với các hộ giao nhỏ lẻ. Một số mô hình nhóm chăn nuôi được công ty tổ chức tại địa bàn huyện Củ Chi cho thấy, giá sữa của các nhóm giao luôn có giá cao hơn 300-400 đồng/kg so với các hộ giao riêng lẻ. Nhấn mạnh sự hợp tác giữa DN kinh doanh ngành sữa với người chăn nuôi, ông Đỗ Kim Tuyên (Phòng Gia súc lớn-Cục Chăn nuôi) cho rằng, hiện nay mối liên kết giữa DN và người nuôi khá lỏng lẻo. Mô hình tổ hợp tác hoặc hợp tác xã, nơi người chăn nuôi có thể yên tâm vì được bao tiêu sản phẩm chưa phổ biến ở Việt Nam. Thời gian qua cũng có một số DN như Công ty sữa Mộc Châu, Công ty Phù Đổng Milk áp dụng thực hiện, nhưng quy mô còn hạn chế. Đại diện người chăn nuôi, ông Trần Hoàng An, Giám đốc HTX Evergrowth cho rằng, Nhà nước cần có chính sách ưu tiên dành quỹ đất cho phát triển chăn nuôi. Vì thực tế, nhiều HTX muốn mở rộng quy mô nhưng hạn chế về vốn nên không thể phát triển được. Nhà nước cần tháo gỡ những trở ngại về hiệp định thú y với các đối tác nước ngoài, tạo điều kiện để các DN, HTX nhập bò sữa cao sản có năng suất, chất lượng tốt. Ngoài ra, Hội Nông dân các địa phương cần tổ chức hướng dẫn các tổ hợp nuôi, nông hộ chăn nuôi theo quy trình GAP để đảm bảo tốt quy trình sản xuất sữa sạch, hạn chế phá vỡ các cam kết với DN tiêu thụ sữa theo hợp đồng để giữ vững mối quan hệ làm ăn một cách bền chặt. Đình Tú - Thạch Bình |