Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền cho biết, đa số ý kiến tán thành việc sửa đổi Luật Khoáng sản, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước, hạn chế các bất cập hiện đang gây “chảy máu” tài nguyên quốc gia. Sau 14 năm thi hành luật cho thấy nhiều quy định đã không còn phù hợp với thực tế, một số vấn đề mới phát sinh chưa được điều chỉnh.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận nêu thực trạng: “Một thời kỳ dài, chúng ta cho khai thác bán thô ồ ạt, nhiều người bị kỷ luật, nhưng vẫn không giải quyết được. Cần phải xem lại cơ chế xuất khẩu thô. Theo tôi, nên thôi. Đời cha ông ăn hết, thì sau này con cháu ăn bằng gì?”. Phó Chủ nhiệm Ủy ban An ninh Quốc phòng, ông Trần Đình Nhã cho biết, hiện nay, cơ chế xin - cho trong khai thác khoáng sản vẫn hiện diện, còn tình trạng giao cho tư nhân khai thác ồ ạt, việc kiểm tra giám sát cũng bị vô hiệu hóa.
Đáng lưu ý, khoáng sản đang là tài sản của Nhà nước, của nhân dân, nhưng sau khi cấp phép cho tư nhân sẽ thành tài sản của tư nhân, khai thác chỉ phải nộp thuế tài nguyên vài phần trăm, trong khi lẽ ra phải thu về cho Nhà nước. Chính vì dễ dãi như vậy, nên người ta sẵn sàng bỏ tiền chạy giấy phép! Trưởng Ban Dân nguyện Trần Thế Vượng trăn trở: “Tình trạng lãng phí tài nguyên khoáng sản vẫn còn khá phổ biến, xuất lậu khoáng sản hiện nay đang làm Nhà nước mất hàng nghìn tỷ đồng. Trách nhiệm của từng bộ trong vấn đề này như thế nào?”.
Theo Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Phạm Khôi Nguyên, việc cấp phép hoạt động khoáng sản vẫn mang nặng cơ chế “xin-cho”, chưa quy định chặt chẽ điều kiện cấp giấy phép hoạt động khoáng sản và điều kiện chuyển nhượng quyền hoạt động khoáng sản nên chưa ngăn chặn hiệu quả tình trạng đầu cơ trong hoạt động khoáng sản, thiếu các quy định để tăng thu cho ngân sách Nhà nước. Chính phủ cho rằng, phải giải quyết cơ bản các vấn đề bức xúc, nổi cộm, bãi bỏ các quy định bất cập, bổ sung quy định những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn, để quy định chi tiết ngay trong luật.
Liên quan đến quy định đấu giá quyền thăm dò - khai thác khoáng sản, đấu giá quyền khai thác khoáng sản, Thường trực UB Kinh tế và đa số ý kiến trong UBTVQH tán thành về mặt nguyên tắc với dự thảo. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ làm thí điểm đấu giá tại một số khu vực và xây dựng quy chế đấu giá.
Cần làm rõ khái niệm “đấu giá quyền thăm dò, khai thác” không phải là “đấu giá mỏ” - nhà đầu tư trúng đấu giá vẫn phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về thuế, phí trong hoạt động khoáng sản. Chủ nhiệm UB Tư pháp Lê Thị Thu Ba đề nghị cách làm cụ thể là Nhà nước đầu tư thực hiện việc thăm dò, sau khi có kết quả, đánh giá được trữ lượng và khả năng khai thác thương mại của mỏ mới thì tổ chức đấu giá quyền khai thác.
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Thu Ba cho rằng, để tăng thu cho ngân sách, đảm bảo tính minh bạch, cần đấu giá quyền khai thác khoáng sản chứ không thể cấp phép theo cơ chế xin - cho như hiện nay để xảy ra các trường hợp lợi dụng mua đi bán lại, hưởng lợi lớn từ tài nguyên quốc gia. Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp kiến nghị, cần tăng cường bộ máy thanh tra, kiểm tra, không nên phân cấp, “phó mặc” cho các địa phương mà cần tích cực kiểm tra, giám sát. Thực tế, việc buông lỏng quản lý đã để xảy ra nhiểu sai phạm trong hoạt động khoáng sản.
Một vấn đề khác được nhiều thành viên UBTVQH quan tâm là các loại thuế, phí liên quan đến hoạt động khoáng sản. Chủ nhiệm UB Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển nhận xét, dự thảo luật này quy định thêm một số loại thuế, phí mới, có thể chồng chéo hoặc không thống nhất với hệ thống chính sách tài chính về thuế, phí hiện hành.
Chủ nhiệm UB Pháp luật Nguyễn Văn Thuận tán thành: “Quy định về thuế, phí nên gom vào các văn bản pháp quy về thuế, phí”. Trưởng ban Dân nguyện Trần Thế Vượng đặt vấn đề: “Dự luật phải lập lại được trật tự kỷ cương trong khai thác khoáng sản, không để tình trạng lãng phí, thất thoát tài nguyên khoáng sản quốc gia. Việc phân cấp cho địa phương phải thật chặt chẽ, tùy từng mức độ, những vấn đề lớn phải do Bộ Tài nguyên và Môi trường quản lý”.
Hôm nay, 19-3: Chánh án TAND Tối cao và 2 Bộ trưởng trả lời chất vấn
Theo Chương trình phiên họp thứ 29 của UBTVQH, sáng nay, 19-3, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh là người đầu tiên trả lời chất vấn của ĐBQH.
Bộ trưởng Vũ Văn Ninh sẽ giải trình về công tác quản lý giá cả, giải pháp kiềm chế lạm phát; phát hành và sử dụng nguồn vốn từ trái phiếu Chính phủ, vốn và tài sản ở các doanh nghiệp nhà nước; cơ sở và hệ quả tăng giá các mặt hàng thiết yếu như xăng, điện và than... trong thời gian vừa qua, nguyên nhân và biện pháp bình ổn giá; các giải pháp đảm bảo thực hiện mục tiêu lạm phát năm 2010 không quá 7% theo Nghị quyết của Quốc hội; trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc kinh doanh thua lỗ của Hãng hàng không Pacific Airlines...
Tiếp đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân sẽ giải trình về các biện pháp quản lý Nhà nước đối với các khu chung cư, khu đô thị mới, công tác quản lý Nhà nước về bảo đảm an toàn lao động trong xây dựng, kết quả thực hiện chủ trương xây dựng nhà cho người nghèo, người có thu nhập thấp. Phần chất vấn đối với Bộ trưởng Nguyễn Hồng Quân sẽ kéo dài tới nửa buổi chiều. Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao Trương Hòa Bình là người cuối cùng trả lời chất vấn. Các vị Bộ trưởng, trưởng ngành có liên quan cũng sẽ tham gia giải trình chất vấn của ĐBQH.
Theo Chương trình phiên họp thứ 29 của UBTVQH, sáng nay, 19-3, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh là người đầu tiên trả lời chất vấn của ĐBQH.
Bộ trưởng Vũ Văn Ninh sẽ giải trình về công tác quản lý giá cả, giải pháp kiềm chế lạm phát; phát hành và sử dụng nguồn vốn từ trái phiếu Chính phủ, vốn và tài sản ở các doanh nghiệp nhà nước; cơ sở và hệ quả tăng giá các mặt hàng thiết yếu như xăng, điện và than... trong thời gian vừa qua, nguyên nhân và biện pháp bình ổn giá; các giải pháp đảm bảo thực hiện mục tiêu lạm phát năm 2010 không quá 7% theo Nghị quyết của Quốc hội; trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc kinh doanh thua lỗ của Hãng hàng không Pacific Airlines...
Tiếp đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân sẽ giải trình về các biện pháp quản lý Nhà nước đối với các khu chung cư, khu đô thị mới, công tác quản lý Nhà nước về bảo đảm an toàn lao động trong xây dựng, kết quả thực hiện chủ trương xây dựng nhà cho người nghèo, người có thu nhập thấp. Phần chất vấn đối với Bộ trưởng Nguyễn Hồng Quân sẽ kéo dài tới nửa buổi chiều. Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao Trương Hòa Bình là người cuối cùng trả lời chất vấn. Các vị Bộ trưởng, trưởng ngành có liên quan cũng sẽ tham gia giải trình chất vấn của ĐBQH.