“Cho phép tôi nói thẳng: Mỹ mong muốn một nước Nga vững mạnh, hòa bình và thịnh vượng,” ông Obama nói trong bài phát biểu dài nửa giờ tại lễ tốt nghiệp của Trường Đại học Kinh tế Mới.
Ông Obama đã đến tham dự lễ tốt nghiệp muộn hơn kế hoạch sau khi ông đến thăm dinh thự của Thủ tướng Putin ở ngoại ô Moscow.
Ông Obama đã nói với các sinh viên rằng tương lai của các mối quan hệ Nga- Mỹ đã không nằm trong sự đối đầu quân sự.
“Các bạn phải lựa chọn sự thay đổi. Bởi vì tương lai không thuộc về những người huy động quân đội trên chiến trường hoặc chôn vùi tên lửa dưới đất. Tương lai thuộc về giới trẻ có giáo dục và khả năng sáng tạo trong thế kỷ này".
Ông cho rằng cả hai nước phải phối hợp với nhau để ngăn chặn sự phổ biến vũ khí hạt nhân.
“Cả Mỹ và Nga đều không có lợi từ một cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân ở Đông Á hoặc Trung Đông… Đó là lý do tại sao chúng ta phải cùng nhau phản đối tham vọng trở thành cường quốc hạt nhân của Bắc Triều Tiên và ngăn chặn Iran sản xuất vũ khí hạt nhân.”
Về vấn đề gây tranh cãi chính giữa Moscow và Washington - kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở Trung Âu - ông Obama cho rằng kế hoạch này có thể được hủy bỏ nếu Iran từ bỏ các chương trình tên lửa và hạt nhân quân sự của họ.
“Nếu mối đe dọa từ các chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Iran được loại bỏ thì động lực để triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở Châu Âu sẽ được loại bỏ.”
Ngày 06/7, ngày đầu tiên trong chuyến thăm Nga, Tổng thống Obama đã hội đàm với Tổng thống Nga Medvedev, và đã ký một hiệp định khung về việc cắt giảm vũ khí chiến lược. Cuối ngày hôm nay (07/7), ông sẽ có cuộc gặp với cựu Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev, và kiện tướng cờ vua, nhà hoạt động chính trị đối lập Garry Kasparov, một người phê bình thẳng thắn Putin.
Chính quyền Mỹ đã cho rằng Tổng thống Obama rất có ấn tượng về Thủ tướng Putin.
“Tôi có thể nó rằng ông ấy tin rằng Thủ tướng Putin là một người của ngày hôm nay và ông ấy có đôi mắt quyết đoán về tương lai,” AP dẫn lời một quan chức cao cấp trong chính quyền Mỹ giấu tên cho biết.
Quan chức chính phủ Nga Yury Ushakov nói với các phóng viên sau các cuộc hội đàm ở Novo-Ogaryovo, còn có sự tham gia của Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Jim Jones, Thứ trưởng ngoại giao William Burns và Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov, rằng các cuộc hộ đàm được tổ chức trong một “bầu không khí cởi mở, tự do và hữu nghị,” thảo luận về “bản chất các mối quan hệ của chúng ta.”
Một trong những vấn đề chính do Thủ tướng Putin đưa ra là sự phản đối của Nga đối với kế hoạch tiếp nhận Gruzia và Ukraine của NATO.
“Họ thảo luận về Gruzia và Ukraine, và về thời kỳ hậu Xô Viết nói chung. Tổng thống Mỹ hứa sẽ nghiên cứu chi tiết các mối quan hệ của chúng ta với những nước này,” ông Ushakov nói.
Quan chức này cho biết Thủ tướng Putin đã giải thích tầm quan trọng của các nước này với Nga và an ninh của Nga, đặc biệt là Ukraine, “nơi có 17 triệu người Nga đang sinh sống.”
“Ông Putin đưa ra một số vấn đề bàn luận mà tôi tin là đã cho phép Tổng thống Obama hiểu biết hơn về tình hình này,” ông nói.
Sau đó, ông Obama đã tái cam kết về vấn đề này trong bài phát biểu, ông nói: “Mỹ sẽ không bao giờ áp đặt một sự dàn xếp an ninh lên một nước khác,” và rằng “ với bất kỳ quốc gia nào xin gia nhập một tổ chức như NATO thì phần lớn dân chúng của nước này” phải ủng hộ ý tưởng đó. “NATO phải hợp tác với Nga, tránh đối đầu.”
Về vai trò của Mỹ đối với các vấn đề quốc tế ông nói Mỹ đã không tìm cách chi phối các nước khác.
“Không một quốc gia nào có thể tự mình đương đầu với những thách thức của thế kỷ 21, cũng như không ra điều kiện đối với thế giới. Đó là điều mà Mỹ bây giờ đã hiểu. Đó là lý do tại sao Mỹ tìm kiếm một hệ thống quốc tế để cho các quốc gia theo đuổi các lợi ích của họ một cách hòa bình, đặc biệt là khi những lợi ích này khác nhau,” ông nói.
