Nuốt mật động vật, rước họa vào thân

Năm nào ngành y tế cũng ghi nhận những ca ngộ độc do uống hoặc nuốt mật động vật. Nhiều ca dù được cứu khỏi lưỡi hái tử thần nhưng lại sống dở, chết dở vì suy gan, thận.

Du xuân trong viện

Trong số gần chục ca ngộ độc vì uống rượu pha với mật phải điều trị tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) dịp Tết này hầu hết đều chưa quá tuổi trung niên. Lý do uống rượu pha mật động vật của các “quý ông” đều xuất phát từ “nghe nói” rượu pha mật gấu, bò tót, rắn, ba ba, khỉ có tác dụng bồi bổ sinh lý, cường dương tráng thận, rồi hạ huyết áp, giảm mỡ máu.

Tiến sĩ Phạm Duệ, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết nhiều người đã pha cả mật vịt, mật heo và mật cá trắm để uống. Khỏe đâu chưa thấy, kết quả là mới đầu xuân năm mới nhiều quý ông gặp nhau trong phòng cấp cứu, trong đó nhiều ca suy gan, thận nặng, phải thở máy và tiên lượng sống rất mong manh.

Năm nào Trung tâm chống độc cũng tiếp nhận hơn chục trường hợp bị ngộ độc do nuốt mật cá trắm và 10 - 15 ca ngộ độc do sử dụng rượu ngâm mật để uống. Trường hợp nhẹ thì mất kiểm soát, nặng thì tử vong.

Điều trị bệnh nhân ngộ độc do uống rượu pha mật động vật tại Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội. Ảnh: M.Ninh.

Không chỉ pha với rượu, nhiều người còn nuốt sống mật động vật với mục đích chữa bệnh và tăng cường sức khỏe. Bác sĩ Nguyễn Văn Hướng, Hội Đông y Việt Nam, cho hay đã từng chữa trị khá nhiều ca ngộ độc nặng do nuốt mật hoặc uống rượu pha mật. Thậm chí có ca toàn thân người bệnh xám đen vì uống rượu ngâm mật gấu để chữa đau lưng. Theo bác sĩ Hướng, trong đông y, mật gấu chỉ được sử dụng với tỷ lệ rất ít vào một số loại thuốc viên để uống, chứ không bao giờ uống mật nguyên chất. Đông y cũng chỉ công nhận giá trị của mật gấu ở việc xoa bóp bên ngoài khi bị tổn thương phần mềm và tụ máu. Với các loại mật khác, hầu như không có phương thuốc nào khuyến khích uống sống hay nuốt sống.

Mật nào cũng có độc tố

Theo các bác sĩ, chưa hề có tài liệu khoa học nào cho thấy tác dụng của việc uống mật động vật như cá trắm, mật gấu, bò tót... là có lợi cho sức khỏe. Trong khi đó, khoa học chứng minh các loại mật đều có chứa độc tố. Dịch mật giúp tiêu hóa thức ăn, loài vật ăn gì thì thành phần cấu tạo của mật sẽ có những chất để tiêu hóa thức ăn đó. Dịch mật người khác dịch mật của loài vật. Trong dịch mật có thể chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh như tiêu chảy, thương hàn (E.coli, Salmonella…); trong một số loại mật còn có độc chất, như trong mật cá trắm có độc tố cyprinolsylfate, chất alcol steroid (5a-cyprinol), khi vào dạ dày sẽ theo máu sẽ đi tới gan, thận gây suy gan, suy thận cấp; trong mật gấu chó, mật vịt có axít chenodeoxycholic gây viêm gan, xơ gan.

Ngoài ra, trong mật có muối kim loại, muối mật. Khi xuống thận, thận sẽ phải làm việc rất mệt mỏi để lọc các muối này. Nếu chức năng thận kém, muối mật, muối kim loại sẽ tích tụ lại gây viêm cầu thận, bể thận, hoặc lâu dài gây ra sỏi thận. Những trường hợp ngộ độc do dùng rượu pha mật hoặc nuốt mật rất nguy hiểm, dẫn đến ngộ độc mật với các biểu hiện: buồn nôn, nôn, tiêu chảy dữ dội, đái ít dần rồi vô niệu do viêm ống thận cấp; vài ngày sau có thể bị viêm gan nhiễm độc, vàng mắt vàng da, đầy bụng chán ăn, nôn nhiều, nặng hơn dẫn đến suy gan cấp, hôn mê gan và tử vong nếu không được điều trị tích cực, đúng cách.