Cách đây 50 năm, ngày 20/8/1959, Bộ Quốc phòng đã ra Nghị định 427 thành lập trường Huấn luyện hàng không - đơn vị tiền thân của trường Sỹ quan Không quân ngày nay với nhiệm vụ đào tạo phi công phục vụ cho cách mạng, trong tình hình mới.
Trong điều kiện khó khăn, gian khổ, nhưng ngay sau khi thành lập đến cuối năm 1959, trường Huấn luyện hàng không đã đào tạo được 22 phi công quân sự, khẳng định khả năng tự đào tạo lực lượng này cho đất nước, khẳng định người Việt Nam làm chủ bầu trời Việt Nam. Chính những thế hệ phi công đầu tiên này đã bổ sung vào lực lượng chiến đấu của không quân Việt Nam, đánh bại các cuộc chiến lược chiến tranh đặc biệt và cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc, làm nên một Điện Biên Phủ trên không năm 1965.
Thượng tướng Hán Vĩnh Tưởng, nguyên Phó Tư lệnh Quân chủng Phòng không Không quân, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn C10 và là những thế hệ phi công đầu tiên của nhà trường trực tiếp tham gia chiến đấu trên bầu trời Miền Bắc nhớ lại: “Ngày ấy nhiệm vụ cấp bách, chúng tôi là những học viên khóa 1, khóa 2 thời gian đào tạo ngắn và ngay sau khi đào tạo trực tiếp tham gia chiến đấu. 50 năm kể từ ngày rời trường, tôi rất vui mừng và xúc động khi trở lại đây, cái nôi đào tạo phi công duy nhất của Việt Nam”.
Năm 2003, nhiệm vụ huấn luyện đặt ra những yêu cầu mới, Trung đoàn 910 với nhiệm vụ đào tạo, huấn luyện bay được chuyển từ Cam Ranh (Khánh Hòa) về sân bay Tuy Hòa (Phú Yên). 3 năm đầu, cán bộ chiến sỹ của đơn vị phải vượt qua bao khó khăn thử thách, đặc biệt là đối mặt với thời tiết phức tạp của vùng thung lũng Sông Ba. Tuy nhiên cán bộ chiến sỹ đã vượt qua tất cả, nắm được quy luật thời tiết đưa ra những chương trình huấn luyện phù hợp, làm chủ được bầu trời và hoàn thành nhiệm vụ huấn luyện bay một cách xuất sắc.
Giảng viên phi công Nguyễn Văn Liệu đang dặn dò học viên phi công Nguyễn Hải Hà trước lúc cất cánh bay đơn lần đầu tiên
Thượng Tá Vũ Đình Quý, Trưởng đoàn C10 cho biết: “Vùng thung lũng sông Ba, giống như một ống gió và nó là kẻ thù của huấn luyện bay. Ngày xưa Mỹ xây dựng sân bay Tuy Hòa làm sân bay quân sự, họ lợi dụng hướng gió xiên để đáp máy bay và thường chỉ dành cho những phi công chuyên nghiệp. Với điều kiện là huấn luyện bay, chúng tôi đã nghiên cứu và nắm được quy luật thời tiết và mùa gió chướng chúng tôi chọn phương án đáp máy bay từ phía ngoài biển vào và đơn vị đã thành công”.
Trải qua 50 năm trưởng thành, đến nay trường Sỹ quan Không quân, trực tiếp là đơn vị huấn luyện bay C10 đã đào tạo bổ túc, chuyển loại, nâng cao được hơn 100 khóa sỹ quan lái máy bay với hơn 1.000 phi công, đào tạo 58 khóa với gần 10.000 sỹ quan chỉ huy tham mưu, chính trị, kỹ thuật và 5.000 học viên Cao đẳng, Trung cấp, Sơ cấp kỹ thuật hàng không và bồi dưỡng cho khoảng 200 học viên các chuyên ngành không quân cho 2 nước bạn Lào và Campuchia, được Đảng, Nhà nước phong tặng nhiều phần thưởng cao quý./.
Lê Biết